Nghiên cứu mới hé lộ sự kiện vua Quang Trung từng mang gạo từ Gia Định cứu đói miền Bắc năm 1789

Thủy Chu
Sau hơn 10 năm nghiên cứu tư liệu lưu trữ tại Pháp, kỹ sư Vũ Đình Thanh đưa ra nhiều luận điểm mới về giai đoạn cuối thế kỷ XVIII, trong đó nhấn mạnh vai trò của Hoàng đế Quang Trung trong việc đưa lương thực từ Gia Định ra cứu đói miền Bắc trước đại thắng quân Thanh năm 1789.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
vua Quang Trung
Hai ấn phẩm còn được lưu tại Thư viện quốc gia Pháp cũng ghi lại những lời hiệu triệu trong bản “Hịch” do vua Quang Trung viết ngày 27/8/1792. (Ảnh: Vũ Đình Thanh)

Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam, thời kỳ Tây Sơn luôn là một bản anh hùng ca rực rỡ với những chiến công hiển hách. Tuy nhiên, đằng sau hào quang đó vẫn tồn tại những câu hỏi hóc búa khiến các nhà quân sự và sử học trăn trở suốt nhiều thế kỷ.

Sau 10 năm nghiên cứu tư liệu lưu trữ tại châu Âu, kỹ sư Vũ Đình Thanh, chuyên gia kỹ thuật và đại diện NPO ALMAZ (Nga) tại Việt Nam đã đưa ra nhiều giả thuyết, nhận định mới. Trong đó, đáng chú ý, ông cho rằng, vua Quang Trung đã thống nhất Đại Việt từ ngoài ải Nam Quan đến mũi Cà Mau, bao gồm Hoàng Sa, Trường Sa, Côn Đảo, Phú Quốc từ năm 1789. Nguyễn Ánh (vua Gia Long) từ năm 1788 đến năm 1792 chắc chắn không có mặt ở Gia Định.

Trao đổi với Thế giới và Việt Nam, kỹ sư Vũ Đình Thanh cho hay, ông và Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu cùng nhiều cán bộ quân đội nhiều năm trăn trở trước một loạt nghịch lý lịch sử: Vì sao năm 1789, khi vua Quang Trung dốc toàn lực đại phá quân Thanh thì Nguyễn Ánh, theo sử sách đã chiếm Gia Định từ năm 1788 lại hoàn toàn im tiếng? Tại sao sau chiến thắng vang dội ấy, Quang Trung không tiến quân vào Gia Định tiêu diệt Nguyễn Ánh? Vì lý do gì, năm 1791, nhà vua đưa hàng vạn quân sang Lào nhưng vẫn không đánh Gia Định?

“Những diễn biến này dường như không phù hợp với tư duy của một thiên tài quân sự như Quang Trung”, ông Thanh phân tích.

Theo kỹ sư Vũ Đình Thanh, một trong những câu trả lời thuyết phục nhất nằm trong bản Hịch viết ngày 27/8/1792 của vua Quang Trung được các giáo sĩ phương Tây ghi lại và công bố trên tờ Tin tức Giáo hội phương Đông (Nouvelles des Missions Orientales). Theo bản Hịch này, sau năm 1785, Nguyễn Ánh đã không còn hiện diện tại Đại Việt trong nhiều năm. Điều này giúp lý giải hàng loạt “điểm nghẽn logic” trong lịch sử quân sự Tây Sơn.

Cũng tại bản Hịch năm 1792, vua Quang Trung ra lời hiệu triệu toàn dân chống lại cuộc tấn công bất ngờ của tàu đồng và khinh khí cầu, khen ngợi dân Gia Định dũng cảm đứng lên và cam kết đanh thép huy động đại quân Đại Việt đập tan quân giặc từ phương Tây.

Kỹ sư Vũ Đình Thanh cũng đưa ra nhiều bằng chứng từ Cơ quan Lưu trữ quốc gia Pháp về các lãnh thổ hải ngoại và thuộc địa cũ, gồm hàng loạt tài liệu mật của Bộ Hải quân Pháp, Bộ ngoại giao Pháp, Quốc hội Pháp. Trong đó có báo cáo mật của Tổng chỉ huy quân đội Pháp tại Ấn Độ và Đông Nam Á – Conway gửi Bộ Hải quân Pháp, Bộ Ngoại giao Pháp; hàng loạt lệnh điều động tác chiến gửi các chỉ huy Pháp, thuyền trưởng Pháp, lệnh tác chiến và nhật ký hành trình tới các chiến hạm hiện đại nhất của Pháp thời bấy giờ.

Trong báo cáo mật ngày 15/3/1789 gửi Bá tước de La Luzerne, Bộ trưởng Hải quân Pháp, Tổng chỉ huy quân Pháp tại Ấn Độ - Đông Nam Á Conway xác nhận rõ kết quả của một hoạt động trinh sát quân sự: “Hiệp sĩ Kersaint đã trở về Pondichéry cùng frégate La Dryade và frégate Le Pandoure, mang theo các bản đồ mới do ông lập, nhật ký hành trình và các quan sát thực địa”.

vua Quang Trung
Kỹ sư Vũ Đình Thanh và Thượng tướng, Viện sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu – nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. (Ảnh: Vũ Đình Thanh)

Từ kết quả trinh sát ấy, ông Conway đã bàn trực tiếp về cuộc viễn chinh Cochinchine, các chi phí sơ bộ đã phát sinh, chi phí thiết lập, bảo vệ và duy trì sau khi chiếm giữ, cũng như khả năng chiếm một vị trí hoặc một cảng tại Cochinchine. Đây là một báo cáo hậu trinh sát phục vụ hoạt động quân sự của Pháp tại Đại Việt.

Như vậy, nghiên cứu của kỹ sư Vũ Đình Thanh và Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu không còn là giả thuyết nữa, mà là những bằng chứng khẳng định rõ ràng, vua Quang Trung đã thống nhất đất nước từ năm 1789, đánh bại cả Pháp, giúp nền độc lập của dân tộc kéo dài thêm gần 100 năm.

Kết hợp với các bằng chứng hiện đang còn tại Cơ quan Lưu trữ quốc gia Pháp về các lãnh thổ hải ngoại và thuộc địa cũ- ANOM, Gallica (Thư viện quốc gia Pháp), sử liệu từ Thái Lan, nhà Thanh và rất nhiều nguồn khác, nhóm nghiên cứu khẳng định: Nhà Tây Sơn đã làm chủ vùng Nam Bộ (Gia Định) từ năm 1782. Tại đây, Nguyễn Lữ đã thực hiện các nông trường quân đội (điền quân) để trồng lúa - ý tưởng vượt thời đại hàng trăm năm.

Chính nhờ việc nắm giữ Gia Định và sản xuất lúa gạo tập trung với quy mô lớn, quân Tây Sơn đã có được nguồn lương thực khổng lồ. Vua Quang Trung đã dùng hàng trăm tàu chiến – một lần huy động tới 400 chiến thuyền – trong các năm 1788 và 1789 để vận chuyển lượng lúa gạo khổng lồ ra cứu nhân dân miền Bắc khỏi nạn đói do biến đổi khí hậu tiểu băng hà gây ra trong các năm từ 1787 đến 1789.

Ngoại giao Việt Nam: Nhìn từ những câu chuyện lịch sử

Ngày 1/2, hướng tới kỷ niệm 94 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2024), Đảng ủy Bộ Ngoại giao tổ chức Hội ...

Trước thông tin sai lệch về sách giáo khoa môn Lịch sử - Địa lý, Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì?

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định việc cho rằng bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" không dạy hoặc ...

Phát hiện sự thật bất ngờ về vũ khí của Đại Việt thời vua Quang Trung

Lần theo lịch sử và tìm hiểu công nghệ sản xuất súng, pháo, tên lửa phương Tây, kỹ sư Vũ Đình Thanh – chuyên gia ...

Tư liệu lưu trữ quốc gia Pháp hé lộ sự thật về lịch sử Việt Nam thời vua Quang Trung

Theo nghiên cứu mới nhất của kỹ sư Vũ Đình Thanh, vua Quang Trung trên thực tế đã kiểm soát phần lớn lãnh thổ Đại ...

Tư liệu lưu trữ Pháp hé mở sự thật ít người biết về vai trò của vua Quang Trung trong tiến trình thống nhất đất nước

Từ việc đối chiếu tư liệu lưu trữ của các giáo sĩ phương Tây, hồ sơ hàng hải và các nguồn tư liệu hiện lưu ...

Đọc thêm

Australia ghi nhận ca sinh 4 cùng trứng tự nhiên siêu hiếm gặp

Australia ghi nhận ca sinh 4 cùng trứng tự nhiên siêu hiếm gặp

Một sản phụ tại Australia mới sinh 4 bé gái cùng trứng được thụ thai hoàn toàn tự nhiên - trường hợp được giới y khoa đánh giá cực kỳ ...
Hé lộ quốc gia hưởng lợi kinh tế lớn nhất từ World Cup 2026

Hé lộ quốc gia hưởng lợi kinh tế lớn nhất từ World Cup 2026

FIFA World Cup 2026 đã tạo ra tác động tích cực đáng kể đối với nền kinh tế Mỹ, với tổng giá trị đóng góp ước tính khoảng 20 tỷ ...
Những cung đường marathon kết nối di sản Hà Nội với thế giới

Những cung đường marathon kết nối di sản Hà Nội với thế giới

Giải Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 đẩy mạnh các sáng kiến bền vững, lan tỏa tinh thần thể thao gắn với bảo tồn di sản và trách ...
Hanoi Grapevine’s Finest mùa 7 vinh danh các gương mặt nghệ thuật đương đại tiêu biểu

Hanoi Grapevine’s Finest mùa 7 vinh danh các gương mặt nghệ thuật đương đại tiêu biểu

Giải thưởng Hanoi Grapevine’s Finest mùa thứ 7 tiếp tục ghi nhận những cá nhân, tổ chức và dự án có nhiều đóng góp cho đời sống nghệ thuật đương ...
Tân Thủ tướng Burnham và 'chủ nghĩa Manchester': Từ mô hình địa phương đến phép thử cho nước Anh

Tân Thủ tướng Burnham và 'chủ nghĩa Manchester': Từ mô hình địa phương đến phép thử cho nước Anh

Việc ông Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh khiến 'Manchesterism' (tạm dịch: chủ nghĩa Manchester) trở thành tâm điểm chú ý.
Học giả Trung Quốc ấn tượng với thành tựu đối ngoại của Việt Nam

Học giả Trung Quốc ấn tượng với thành tựu đối ngoại của Việt Nam

Giáo sư Lưu Nhược Nam đến từ Đại học Ngoại thương Bắc Kinh (Trung Quốc) đã bày tỏ sự ấn tượng đối với các thành tựu đối ngoại của Việt ...
Tuyển sinh 2026: Dự báo điểm chuẩn vào các trường đại học phía Bắc

Tuyển sinh 2026: Dự báo điểm chuẩn vào các trường đại học phía Bắc

Điểm chuẩn vào một số trường đại học phía Bắc theo điểm thi tốt nghiệp THPT được dự báo có xu hướng giảm nhẹ.
Khi kỳ thi tốt nghiệp gánh quá nhiều kỳ vọng

Khi kỳ thi tốt nghiệp gánh quá nhiều kỳ vọng

Những sai phạm thi cử gần đây đã làm dấy lên câu hỏi về sự kỳ vọng quá mức vào kỳ thi tốt nghiệp. Đã đến lúc cần trả kỳ thi về đúng chức năng...
Bộ GD&ĐT và tỉnh Quảng Trị thống nhất chỉ đạo xử lý nghiêm vụ việc vi phạm quy chế thi tốt nghiệp

Bộ GD&ĐT và tỉnh Quảng Trị thống nhất chỉ đạo xử lý nghiêm vụ việc vi phạm quy chế thi tốt nghiệp

Bộ GD&ĐT cùng lãnh đạo tỉnh Quảng Trị quyết tâm xử lý nghiêm vụ vi phạm quy chế thi tại Trường THPT Lê Trực, bảo đảm tính minh bạch và công bằng.
Hai giáo viên bị khởi tố vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT là tổ trưởng Toán, Ngữ văn

Hai giáo viên bị khởi tố vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT là tổ trưởng Toán, Ngữ văn

Hai giáo viên bị xác định liên quan đến vụ gian lận tại Điểm thi Trường THPT Lê Trực (Quảng Trị) đều là tổ trưởng chuyên môn.
Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Chương trình 'Gặp gỡ – giao lưu hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản' diễn ra tại Hà Nội, với sự tham dự của các cơ sở giáo dục và đại biểu đến từ hai ...
NXB Giáo dục Việt Nam vinh dự vào 'Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam năm 2026'

NXB Giáo dục Việt Nam vinh dự vào 'Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam năm 2026'

Danh hiệu Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam 2026 khẳng định uy tín thương hiệu của Nhà xuất bản (NXB) Giáo dục Việt Nam.
Bổ sung quả bơ vào bữa ăn hằng ngày để bảo vệ sức khỏe tim mạch

Bổ sung quả bơ vào bữa ăn hằng ngày để bảo vệ sức khỏe tim mạch

Ăn một quả bơ mỗi ngày trong 6 tháng giúp giảm hạt LDL, yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh tim, khoảng 4%, ngay cả khi không thay đổi chế độ ăn khác.
Nghiên cứu: Tiếng ồn giao thông có thể làm tăng nguy cơ mắc Parkinson

Nghiên cứu: Tiếng ồn giao thông có thể làm tăng nguy cơ mắc Parkinson

Việc tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn từ giao thông đường bộ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Parkinson.
Dịch Ebola ở CHDC Congo: 2.344 ca mắc, hơn 270.000 người trong vùng nguy cơ

Dịch Ebola ở CHDC Congo: 2.344 ca mắc, hơn 270.000 người trong vùng nguy cơ

LHQ cảnh báo các trại tị nạn quá tải ở miền Đông CHDC Congo đang làm gia tăng nguy cơ lây lan Ebola giữa lúc dịch tiếp tục diễn biến phức tạp.
5 thói quen giúp tăng trao đổi chất, giữ dáng sau tuổi 40

5 thói quen giúp tăng trao đổi chất, giữ dáng sau tuổi 40

Duy trì khối cơ, ngủ đủ giấc và ăn đủ protein có tác động lớn hơn nhiều so với dùng thực phẩm chức năng được quảng cáo là đốt mỡ.
Sri Lanka triển khai UAV quân sự ứng phó đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng

Sri Lanka triển khai UAV quân sự ứng phó đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng

Sri Lanka đang đối mặt với đợt bùng phát sốt xuất huyết nghiêm trọng, buộc chính quyền huy động cả lực lượng vũ trang để hỗ trợ kiểm soát dịch.
Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Ngoài duy trì tập luyện đều đặn suốt 83 năm qua, cụ ông Dave Keaggy hạn chế cà phê, rượu bia, ăn uống cân bằng và mục tiêu sống đến 132 tuổi.
Phiên bản di động