Nghiên cứu mới hé lộ sự kiện vua Quang Trung từng mang gạo từ Gia Định cứu đói miền Bắc năm 1789

Thủy Chu
Sau hơn 10 năm nghiên cứu tư liệu lưu trữ tại Pháp, kỹ sư Vũ Đình Thanh đưa ra nhiều luận điểm mới về giai đoạn cuối thế kỷ XVIII, trong đó nhấn mạnh vai trò của Hoàng đế Quang Trung trong việc đưa lương thực từ Gia Định ra cứu đói miền Bắc trước đại thắng quân Thanh năm 1789.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
vua Quang Trung
Hai ấn phẩm còn được lưu tại Thư viện quốc gia Pháp cũng ghi lại những lời hiệu triệu trong bản “Hịch” do vua Quang Trung viết ngày 27/8/1792. (Ảnh: Vũ Đình Thanh)

Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam, thời kỳ Tây Sơn luôn là một bản anh hùng ca rực rỡ với những chiến công hiển hách. Tuy nhiên, đằng sau hào quang đó vẫn tồn tại những câu hỏi hóc búa khiến các nhà quân sự và sử học trăn trở suốt nhiều thế kỷ.

Sau 10 năm nghiên cứu tư liệu lưu trữ tại châu Âu, kỹ sư Vũ Đình Thanh, chuyên gia kỹ thuật và đại diện NPO ALMAZ (Nga) tại Việt Nam đã đưa ra nhiều giả thuyết, nhận định mới. Trong đó, đáng chú ý, ông cho rằng, vua Quang Trung đã thống nhất Đại Việt từ ngoài ải Nam Quan đến mũi Cà Mau, bao gồm Hoàng Sa, Trường Sa, Côn Đảo, Phú Quốc từ năm 1789. Nguyễn Ánh (vua Gia Long) từ năm 1788 đến năm 1792 chắc chắn không có mặt ở Gia Định.

Trao đổi với Thế giới và Việt Nam, kỹ sư Vũ Đình Thanh cho hay, ông và Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu cùng nhiều cán bộ quân đội nhiều năm trăn trở trước một loạt nghịch lý lịch sử: Vì sao năm 1789, khi vua Quang Trung dốc toàn lực đại phá quân Thanh thì Nguyễn Ánh, theo sử sách đã chiếm Gia Định từ năm 1788 lại hoàn toàn im tiếng? Tại sao sau chiến thắng vang dội ấy, Quang Trung không tiến quân vào Gia Định tiêu diệt Nguyễn Ánh? Vì lý do gì, năm 1791, nhà vua đưa hàng vạn quân sang Lào nhưng vẫn không đánh Gia Định?

“Những diễn biến này dường như không phù hợp với tư duy của một thiên tài quân sự như Quang Trung”, ông Thanh phân tích.

Theo kỹ sư Vũ Đình Thanh, một trong những câu trả lời thuyết phục nhất nằm trong bản Hịch viết ngày 27/8/1792 của vua Quang Trung được các giáo sĩ phương Tây ghi lại và công bố trên tờ Tin tức Giáo hội phương Đông (Nouvelles des Missions Orientales). Theo bản Hịch này, sau năm 1785, Nguyễn Ánh đã không còn hiện diện tại Đại Việt trong nhiều năm. Điều này giúp lý giải hàng loạt “điểm nghẽn logic” trong lịch sử quân sự Tây Sơn.

Cũng tại bản Hịch năm 1792, vua Quang Trung ra lời hiệu triệu toàn dân chống lại cuộc tấn công bất ngờ của tàu đồng và khinh khí cầu, khen ngợi dân Gia Định dũng cảm đứng lên và cam kết đanh thép huy động đại quân Đại Việt đập tan quân giặc từ phương Tây.

Kỹ sư Vũ Đình Thanh cũng đưa ra nhiều bằng chứng từ Cơ quan Lưu trữ quốc gia Pháp về các lãnh thổ hải ngoại và thuộc địa cũ, gồm hàng loạt tài liệu mật của Bộ Hải quân Pháp, Bộ ngoại giao Pháp, Quốc hội Pháp. Trong đó có báo cáo mật của Tổng chỉ huy quân đội Pháp tại Ấn Độ và Đông Nam Á – Conway gửi Bộ Hải quân Pháp, Bộ Ngoại giao Pháp; hàng loạt lệnh điều động tác chiến gửi các chỉ huy Pháp, thuyền trưởng Pháp, lệnh tác chiến và nhật ký hành trình tới các chiến hạm hiện đại nhất của Pháp thời bấy giờ.

Trong báo cáo mật ngày 15/3/1789 gửi Bá tước de La Luzerne, Bộ trưởng Hải quân Pháp, Tổng chỉ huy quân Pháp tại Ấn Độ - Đông Nam Á Conway xác nhận rõ kết quả của một hoạt động trinh sát quân sự: “Hiệp sĩ Kersaint đã trở về Pondichéry cùng frégate La Dryade và frégate Le Pandoure, mang theo các bản đồ mới do ông lập, nhật ký hành trình và các quan sát thực địa”.

vua Quang Trung
Kỹ sư Vũ Đình Thanh và Thượng tướng, Viện sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu – nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. (Ảnh: Vũ Đình Thanh)

Từ kết quả trinh sát ấy, ông Conway đã bàn trực tiếp về cuộc viễn chinh Cochinchine, các chi phí sơ bộ đã phát sinh, chi phí thiết lập, bảo vệ và duy trì sau khi chiếm giữ, cũng như khả năng chiếm một vị trí hoặc một cảng tại Cochinchine. Đây là một báo cáo hậu trinh sát phục vụ hoạt động quân sự của Pháp tại Đại Việt.

Như vậy, nghiên cứu của kỹ sư Vũ Đình Thanh và Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu không còn là giả thuyết nữa, mà là những bằng chứng khẳng định rõ ràng, vua Quang Trung đã thống nhất đất nước từ năm 1789, đánh bại cả Pháp, giúp nền độc lập của dân tộc kéo dài thêm gần 100 năm.

Kết hợp với các bằng chứng hiện đang còn tại Cơ quan Lưu trữ quốc gia Pháp về các lãnh thổ hải ngoại và thuộc địa cũ- ANOM, Gallica (Thư viện quốc gia Pháp), sử liệu từ Thái Lan, nhà Thanh và rất nhiều nguồn khác, nhóm nghiên cứu khẳng định: Nhà Tây Sơn đã làm chủ vùng Nam Bộ (Gia Định) từ năm 1782. Tại đây, Nguyễn Lữ đã thực hiện các nông trường quân đội (điền quân) để trồng lúa - ý tưởng vượt thời đại hàng trăm năm.

Chính nhờ việc nắm giữ Gia Định và sản xuất lúa gạo tập trung với quy mô lớn, quân Tây Sơn đã có được nguồn lương thực khổng lồ. Vua Quang Trung đã dùng hàng trăm tàu chiến – một lần huy động tới 400 chiến thuyền – trong các năm 1788 và 1789 để vận chuyển lượng lúa gạo khổng lồ ra cứu nhân dân miền Bắc khỏi nạn đói do biến đổi khí hậu tiểu băng hà gây ra trong các năm từ 1787 đến 1789.

Ngoại giao Việt Nam: Nhìn từ những câu chuyện lịch sử

Ngày 1/2, hướng tới kỷ niệm 94 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2024), Đảng ủy Bộ Ngoại giao tổ chức Hội ...

Trước thông tin sai lệch về sách giáo khoa môn Lịch sử - Địa lý, Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì?

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định việc cho rằng bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" không dạy hoặc ...

Phát hiện sự thật bất ngờ về vũ khí của Đại Việt thời vua Quang Trung

Lần theo lịch sử và tìm hiểu công nghệ sản xuất súng, pháo, tên lửa phương Tây, kỹ sư Vũ Đình Thanh – chuyên gia ...

Tư liệu lưu trữ quốc gia Pháp hé lộ sự thật về lịch sử Việt Nam thời vua Quang Trung

Theo nghiên cứu mới nhất của kỹ sư Vũ Đình Thanh, vua Quang Trung trên thực tế đã kiểm soát phần lớn lãnh thổ Đại ...

Tư liệu lưu trữ Pháp hé mở sự thật ít người biết về vai trò của vua Quang Trung trong tiến trình thống nhất đất nước

Từ việc đối chiếu tư liệu lưu trữ của các giáo sĩ phương Tây, hồ sơ hàng hải và các nguồn tư liệu hiện lưu ...

Đọc thêm

Kế hoạch Thông tin, tuyên truyền trên báo chí về 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ'

Kế hoạch Thông tin, tuyên truyền trên báo chí về 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ'

Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã ban hành Kế hoạch thông tin, tuyên truyền trên báo chí về “Chiến dịch 500 ngày đêm".
Thanh niên - Lực lượng tiên phong góp phần kiến tạo tương lai đất nước bằng trí tuệ, nhân cách và bản lĩnh Việt Nam

Thanh niên - Lực lượng tiên phong góp phần kiến tạo tương lai đất nước bằng trí tuệ, nhân cách và bản lĩnh Việt Nam

Đây là nhận định của anh Nguyễn Hoài Đảm, Bí thư Đoàn Thanh niên VTV khi nói về vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong đóng góp cho tương ...
Tạp chí Fortune điểm danh loạt yếu tố chứng minh vị thế ngày càng lớn của Việt Nam

Tạp chí Fortune điểm danh loạt yếu tố chứng minh vị thế ngày càng lớn của Việt Nam

Tạp chí kinh doanh Fortune (Mỹ) đánh giá: 'Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới'.
Báo động sự cố tại nhà máy Wolsong-4: Rò rỉ 208 kg nước nặng, giới chức Hàn Quốc trấn an về phóng xạ

Báo động sự cố tại nhà máy Wolsong-4: Rò rỉ 208 kg nước nặng, giới chức Hàn Quốc trấn an về phóng xạ

Hàn Quốc ghi nhận sự cố rò rỉ 208 kg nước nặng tại lò phản ứng Wolsong-4 ở Gyeongju, song chưa phát hiện dấu hiệu bất thường về phóng xạ.
Messi, Mbappé, Kane với Haaland: Ai sẽ là chủ nhân của 'Chiếc giày vàng' World Cup 2026?

Messi, Mbappé, Kane với Haaland: Ai sẽ là chủ nhân của 'Chiếc giày vàng' World Cup 2026?

Sau khi khép lại Vòng 1/32, cuộc đua 'Chiếc giày vàng' World Cup 2026 đang trở thành một trong những màn cạnh tranh hấp dẫn nhất lịch sử giải đấu.
Thủ tướng Hàn Quốc: Kiềm chế lạm phát phải là ưu tiên hàng đầu

Thủ tướng Hàn Quốc: Kiềm chế lạm phát phải là ưu tiên hàng đầu

Thủ tướng Hàn Quốc Han Seong-sook ngày 2/7 nhấn mạnh kiềm chế lạm phát phải là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ.
Đại học Quốc gia Hà Nội công bố điểm sàn xét tuyển đại học 2026

Đại học Quốc gia Hà Nội công bố điểm sàn xét tuyển đại học 2026

ĐH Quốc gia Hà Nội vừa công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn nhận đăng ký xét tuyển) đối với tuyển sinh đại học chính quy năm 2026.
Dự báo điểm chuẩn Đại học Kinh tế Quốc dân giảm nhẹ

Dự báo điểm chuẩn Đại học Kinh tế Quốc dân giảm nhẹ

Đại học Kinh tế Quốc dân dự đoán điểm chuẩn 2026 từ 23 đến 28,5, giảm khoảng 0,25 điểm so với năm 2025, tùy ngành.
Học sinh Hà Tĩnh với kỳ tích hai năm liên tiếp dẫn đầu khối A00

Học sinh Hà Tĩnh với kỳ tích hai năm liên tiếp dẫn đầu khối A00

Theo thống kê điểm các tổ hợp xét tuyển đại học, học sinh Hà Tĩnh tiếp tục dẫn đầu cả nước ở tổ hợp A00 (Toán, Vật lý, Hóa học).
Viết cho ngày công bố điểm thi tốt nghiệp THPT

Viết cho ngày công bố điểm thi tốt nghiệp THPT

Có ý kiến cho rằng, một bảng điểm có thể quyết định cánh cửa trước mắt, nhưng không phải thước đo giá trị của một con người vừa bước sang tuổi 18.
Top 10 tỉnh, thành có điểm thi môn Toán tốt nghiệp THPT 2026 cao nhất

Top 10 tỉnh, thành có điểm thi môn Toán tốt nghiệp THPT 2026 cao nhất

10 địa phương có điểm thi tốt nghiệp THPT môn Toán cao nhất trong số 34 tỉnh, thành gồm Ninh Bình, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội...
5 thủ khoa đạt điểm tuyệt đối 30/30 kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

5 thủ khoa đạt điểm tuyệt đối 30/30 kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Năm 2026, cả nước có 5 thí sinh xuất sắc đạt điểm tuyệt đối 30/30 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Ba chị em chia sẻ bí quyết thọ hơn trăm tuổi

Ba chị em chia sẻ bí quyết thọ hơn trăm tuổi

Các bà Levita (109 tuổi), Zoraide (104 tuổi) và Zulina (103 tuổi) cho rằng, bí quyết sống thọ là sự kết hợp giữa chế độ ăn thực phẩm tươi mới.
Đẩy lùi căng thẳng, lo âu nhờ duy trì vận động mỗi ngày

Đẩy lùi căng thẳng, lo âu nhờ duy trì vận động mỗi ngày

Thiền kết hợp đi bộ, hatha yoga tác động trực tiếp đến não bộ, giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và hạn chế những suy nghĩ tiêu cực.
5 chế độ ăn khoa học giúp phụ nữ trung niên giữ dáng, giảm mỡ

5 chế độ ăn khoa học giúp phụ nữ trung niên giữ dáng, giảm mỡ

Thay vì nhịn ăn, phụ nữ trung niên áp dụng những chế độ ăn cân bằng để giảm mỡ, bảo vệ cơ bắp và cải thiện sức khỏe chuyển hóa.
Nghiên cứu tại Na Uy phát hiện mối liên hệ giữa bú mẹ và nguy cơ ADHD ở trẻ

Nghiên cứu tại Na Uy phát hiện mối liên hệ giữa bú mẹ và nguy cơ ADHD ở trẻ

Một nghiên cứu mới cho thấy trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời có nguy cơ xuất hiện các triệu chứng của rối loạn tăng động giảm chú ý thấp hơn.
5 cách kết hợp quả bơ để giảm cân và mỡ bụng

5 cách kết hợp quả bơ để giảm cân và mỡ bụng

Ăn bơ cùng thực phẩm giàu protein và chất xơ có thể kéo dài cảm giác no, giảm tích tụ mỡ bụng và cải thiện mỡ máu.
Nhật Bản tiến gần thử nghiệm ghép thận lợn cho người từ năm 2028, mở hy vọng mới cho bệnh nhân suy thận

Nhật Bản tiến gần thử nghiệm ghép thận lợn cho người từ năm 2028, mở hy vọng mới cho bệnh nhân suy thận

Nhật Bản dự kiến thử nghiệm ghép thận lợn đã chỉnh sửa gene cho người từ năm 2028 nhằm mở rộng nguồn tạng hiến cho bệnh nhân suy thận.
Phiên bản di động