Nhật Bản từng bước chuyển mình trên con đường xuất khẩu vũ khí

Trường Sơn
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Chính quyền cựu thủ tướng Shinzo Abe từng sửa đổi những nguyên tắc và nới lỏng chính sách vũ khí năm 2014, tạo điều kiện cho các công ty Nhật Bản xuất khẩu vũ khí.

Kể từ khi các chính sách nới lỏng hạn chế xuất khẩu vũ khí được thực hiện, Nhật Bản bắt đầu tiến hành ký thỏa thuận bán radar giám sát hàng không tiên tiến trị giá 100 triệu USD cho Philippines.

Nhật Bản từng bước chuyển mình trên con đường xuất khẩu vũ khí
Phần lớn công chúng Nhật Bản phản đối nước này xuất khẩu vũ khí. (Nguồn: National Interest)

Lợi thế hiện tại

Các radar (cả loại cố định và di động) do Tập đoàn Mitsubishi Electric của Nhật Bản (MELCO), một trong năm công ty sản xuất quốc phòng hàng đầu của Nhật Bản phụ trách sản xuất. MELCO ký hợp đồng cung cấp cho Bộ Quốc phòng Philippines những radar có khả năng phát hiện máy bay chiến đấu tàng hình và tên lửa.

Trước đó, Tokyo đã cung cấp các thiết bị liên quan đến quốc phòng như tàu tuần tra cho các nước Đông Nam Á. Đây là một phần của trong chương trình viện trợ phát triển chính thức (ODA) với mục tiêu hỗ trợ 'xây dựng năng lực' và ‘chủ động xây dựng hòa bình' do Nhật Bản khởi xướng.

Mặc dù Nhật Bản tuyên bố chính thức viện trợ cho lực lượng bảo vệ bờ biển của các quốc gia Đông Nam Á, thế nhưng không ít ý kiến cho rằng, việc hỗ trợ này còn mang cả ý nghĩa tầm vóc quân sự vì bản chất là sản phẩm liên quan đến quốc phòng. Bên cạnh đó, Tokyo cũng đã cung cấp máy bay huấn luyện TC-90 cho quân đội Philippines và tổ chức huấn luyện phi công sử dụng loại máy bay này.

Năm 2014, Nhật Bản đã ban hành một bộ sửa đổi gồm ba nguyên tắc về chuyển giao công nghệ và thiết bị quốc phòng. Tiếp đó vào năm 2015, ra mắt bộ Điều lệ hợp tác phát triển mới mang lại cho vốn ODA một lợi thế chiến lược.

Ngay cả trước những thay đổi này, Tokyo đã cung cấp các khoản vay ODA cho Indonesia để mua các tàu tuần tra nhằm ngăn chặn cướp biển, khủng bố hàng hải và phổ biến vũ khí. Có thể nói, những con tàu này nằm trong kế hoạch ngoại giao quân sự, nhưng các điều kiện thỏa thuận mua bán hoàn toàn dự trên mục đích dân sự thuần túy.

Con đường xuất khẩu đầy gian truân

Những nỗ lực trước đây của Nhật Bản để xuất khẩu các sản phẩm quân sự ra nước ngoài đã thất bại hoặc vẫn đang trong quá trình đàm phán. Thương vụ tàu ngầm lớp Soryu giữa Nhật và Australia đã đến giai đoạn đàm phán cuối cùng, thế nhưng vào năm 2016, chính phủ Australia lại đổi ý trao hợp đồng trị giá hàng tỷ USD cho Pháp. Đây là một sự thất bại lớn đối với ngành xuất khẩu vũ khí Nhật Bản, vì nếu thỏa thuận này thành công sẽ thay đổi cuộc chơi của ngành công nghiệp quốc phòng nước này.

Nhật Bản từng bước chuyển mình trên con đường xuất khẩu vũ khí
Trên con đường xuất khẩu vũ khí Nhật Bản liên tục gặp nhiều trở ngại. (Nguồn: National Interest)

Trong những năm gần đây, Nhật Bản đàm phán với Ấn Độ để xuất khẩu lô hàng máy bay tìm kiếm và cứu nạn lưỡng cư US-2 do tập đoàn Shin Maywa chế tạo, vốn đang hoạt động trong Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản. Thỏa thuận này gần như đã hoàn thành cách đây hai năm và trong một tuyên bố chung không lâu sau đó, lãnh đạo hai nước đều đồng loạt nhất trí rằng hai bên sẽ tiếp tục nỗ lực hợp tác liên quan đến máy bay lưỡng cư US-2. Tuy nhiên thương vụ này dường như đã bị đình trệ vì chi phí và bất đồng về chuyển giao công nghệ.

Ngoài ra Tokyo cũng đang thương thảo với Anh để bán máy bay săn ngầm P-1 do Kawasaki Heavy Industries của Nhật Bản chế tạo. Đây là nỗ lực đầu tiên vượt ra bên ngoài khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương, thế nhưng thương vụ này cũng sớm kết thúc khi không đạt được kết quả mong đợi.

Sự thất bại của Nhật Bản ở Australia, Ấn Độ, Vương quốc Anh và các quốc gia khác do nhiều yếu tố. Đó có thể xuất phát từ sự thiếu kinh nghiệm của các công ty quốc phòng Nhật Bản trên thị trường vũ khí quốc tế, đến việc thiếu lợi thế cạnh tranh và năng lực sản xuất.

Vũ khí của Nhật Bản vốn không trải qua các cuộc chiến thử nghiệm, vì hầu hết các nhà sản xuất Nhật Bản bán quân trang của họ cho Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản, chưa bán ra bên ngoài. Một số công ty Nhật Bản cũng không muốn tích cực theo đuổi việc bán vũ khí trên thị trường quốc tế, vì đây không phải là lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của họ, cũng như không muốn bị công chúng Nhật Bản chỉ trích là "những thương gia tử thần".

Chạy đua nâng tỷ lệ thành công

An ninh và an toàn hàng hải khu vực là một trong những mục tiêu chính trong tầm nhìn chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương của Nhật Bản. Đặc biệt Nhật Bản chú trọng đến các quốc gia Đông Nam Á sẽ là những đối tượng ưu tiên nhận được sự hỗ trợ của Nhật Bản trong việc xây dựng năng lực trinh sát và giám sát.

Thỏa thuận vũ khí đầu tiên ở Đông Nam Á với Philippines thành công là một bước phát triển mang tính bước ngoặt đối với Nhật Bản. Tokyo nỗ lực hợp tác với chính quyền Philipines trang bị các radar giám sát để theo dõi chặt chẽ hơn các hoạt động quân sự xung quanh bờ biển nước này. Thỏa thuận này là một bước tiến mới của thỏa thuận vào năm 2016 giữa chính phủ cựu thủ tướng Abe với Philippines về việc chuyển giao công nghệ và thiết bị quốc phòng.

Đối với Thủ tướng Suga Yoshihide, nhiều ý kiến cho rằng ông đang tiếp cận theo lộ trình này. Thế nhưng đối với bất kỳ thương vụ lớn nào, các nhà sản xuất Nhật Bản trước tiên cần theo đuổi mạnh mẽ thị trường quốc tế để nâng cao tỉ lệ giao dịch thành công. Điều này có thể rất khó xảy ra trong tương lai gần, vì các công ty Nhật Bản vẫn còn khá nhạy cảm với phản ứng của công chúng mà trong đó phần lớn phản đối việc Nhật Bản xuất khẩu vũ khí.

Hy Lạp hiện đại hóa không quân với 'cặp đôi chiến lược'

Hy Lạp hiện đại hóa không quân với 'cặp đôi chiến lược'

TGVN. Việc kết hợp giữa bộ đôi tiêm kích F-35 và Rafales là một phần trong kế hoạch hiện đại hóa không quân của Hy ...

Mỹ cảnh báo trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ vì lo ngại S-400

Mỹ cảnh báo trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ vì lo ngại S-400

TGVN. Các quan chức Mỹ tiếp tục cảnh báo trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ do lo ngại Ankara thử nghiệm hệ thống phòng không S-400 ...

Vì S-400 Nga, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng thách thức Mỹ

Vì S-400 Nga, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng thách thức Mỹ

TGVN. Ngày 25/10, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã đáp trả lời đe dọa trừng phạt của Mỹ nếu Ankara kích hoạt ...

(theo National Interest)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Bữa sáng Ruy băng trắng - Nam giới tiên phong trong phòng ngừa, ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em

Bữa sáng Ruy băng trắng - Nam giới tiên phong trong phòng ngừa, ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em

Hơn 100 nam giới đã cam kết xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em ở nơi riêng tư lẫn không gian công cộng trong bối cảnh ...
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Biden quyết khôi phục vị thế lãnh đạo của Mỹ; Nhận đề cử những vị trí trọng yếu, các trợ thủ đắc lực nói gì?

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Ông Biden quyết khôi phục vị thế lãnh đạo của Mỹ; Nhận đề cử những vị trí trọng yếu, các trợ thủ đắc lực nói gì?

Ông Biden đã chia sẻ tầm nhìn về chính sách đối ngoại dựa trên việc Mỹ giữ vai trò lãnh đạo toàn cầu ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Điểm qua thành tích học tập 'khủng' của Hoa hậu Đỗ Thị Hà và 2 Á hậu

Điểm qua thành tích học tập 'khủng' của Hoa hậu Đỗ Thị Hà và 2 Á hậu

Hoa hậu Đỗ Thị Hà với thành tích học tập ấn tượng, có năng khiếu múa hát; Á hậu 1 Phạm Ngọc Phương Anh ghi điểm khi thành thạo 2 ...
Thúc đẩy bình đẳng giới là một trong những ưu tiên hàng đầu của hợp tác ASEAN 2020

Thúc đẩy bình đẳng giới là một trong những ưu tiên hàng đầu của hợp tác ASEAN 2020

Thúc đẩy bình đẳng giới và tăng quyền cho phụ nữ là một trong những ưu tiên hàng đầu của hợp tác ASEAN 2020 và của Việt Nam trong vai ...
Tăng cường hợp tác kinh tế - thương mại giữa các địa phương Việt Nam với thành phố Trùng Khánh và tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc)

Tăng cường hợp tác kinh tế - thương mại giữa các địa phương Việt Nam với thành phố Trùng Khánh và tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc)

Đại sứ Phạm Sao Mai đã hội kiến Bí thư Thành ủy Trùng Khánh Trần Mẫn Nhĩ và Bí thư Tỉnh ủy Tứ Xuyên Bành Thanh Hoa.
Cập nhật Covid-19 ngày 25/11: Toàn cầu vượt 60 triệu ca nhiễm, số người mắc bệnh ở Hàn Quốc tăng mạnh; Tiếp tục tin vui về vaccine

Cập nhật Covid-19 ngày 25/11: Toàn cầu vượt 60 triệu ca nhiễm, số người mắc bệnh ở Hàn Quốc tăng mạnh; Tiếp tục tin vui về vaccine

Số ca nhiễm Covid-19 toàn cầu đã vượt ngưỡng 60 triệu, trong đó có hơn 41,5 triệu người đã bình phục.
Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Theo các chuyên gia, ông Biden nhiều khả năng sẽ không quay lại chủ đề Hiệp ước Bầu trời Mở.
Thái Bình kêu gọi các nhà đầu tư Nhật Bản tại 'Gặp gỡ Nhật Bản 2020'

Thái Bình kêu gọi các nhà đầu tư Nhật Bản tại 'Gặp gỡ Nhật Bản 2020'

Trong khuôn khổ Hội nghị ‘Gặp gỡ Nhật Bản 2020’ (Meet Japan 2020) đã diễn ra Tọa đàm ‘Gặp gỡ Nhật Bản - Thái Bình’.
Đại sứ quán Việt Nam lần thứ 3 trao tặng vật tư y tế chống dịch Covid-19 cho Myanmar

Đại sứ quán Việt Nam lần thứ 3 trao tặng vật tư y tế chống dịch Covid-19 cho Myanmar

Ngày 24/11, ĐSQ Việt Nam tại Myanmar đã tổ chức lễ trao tặng vật tư y tế lần thứ 3 cho chính phủ và nhân dân Myanmar chống đại dịch ...
Trong khi ông Trump mất 1 tỷ USD, thương hiệu Obama đã 'hái ra tiền' như thế nào?

Trong khi ông Trump mất 1 tỷ USD, thương hiệu Obama đã 'hái ra tiền' như thế nào?

Sau nhiệm kỳ Tổng thống, trong khi khối tài sản của ông Trump 'bốc hơi' 1 tỷ USD thì ông Obama lại giàu lên gần 200 lần.
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

Ông Joe Biden tuyên cáo chiến thắng trong bầu cử Mỹ 2020, trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46. Hãy thử giải mã những lý do dẫn đến chiến thắng? Phân tích.
PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

Nước Pháp hiện đang phải đương đầu với thế giới Hồi giáo. Bạo lực “gây sốc” vừa qua khởi nguồn từ câu chuyện cũ. Thực chất của xung khắc là gì? Phân tích.
PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

Ba tuần trước cuộc bầu cử Mỹ 2020 vào ngày 3/11. Ai có lợi thế dẫn trước? Hai nhân tố quyết định kết quả bầu cử. Ông Trump có thể xoay chuyển ra sao?
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Chiến sự Armenia-Azerbaijan leo thang nhưng nỗ lực hòa giải chưa phát huy tác dụng. Điểm mặt các bên có thể làm trung gian hòa giải. Iran-nhân tố mới.
PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

Việc Tổng thống Donald Trump nhiễm Covid-19 gây chấn động, làm thay đổi cục diện bầu cử Mỹ 2020. Cuộc đấu rồi sẽ thế nào? Báo Thế giới & Việt Nam phân tích.
Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Theo các chuyên gia, ông Biden nhiều khả năng sẽ không quay lại chủ đề Hiệp ước Bầu trời Mở.
Né tránh 'lời tạm biệt', Ngoại trưởng Pompeo tự tin trong chuyến công du 'bất thường' nhất

Né tránh 'lời tạm biệt', Ngoại trưởng Pompeo tự tin trong chuyến công du 'bất thường' nhất

Chuyến công du nước ngoài 10 ngày của Ngoại trưởng Pompeo vừa qua dường như không phải để nói một lời tạm biệt.
Gia nhập CPTPP, Trung Quốc đang chuyển hướng từ 'thủ' sang 'công'?

Gia nhập CPTPP, Trung Quốc đang chuyển hướng từ 'thủ' sang 'công'?

Trung Quốc đang cân nhắc việc gia nhập Hiệp định CPTPP, tái khẳng định theo đuổi mục tiêu toàn cầu hóa nền kinh tế và tự do thương mại đa phương.
Hậu bầu cử Mỹ 2020: Với ông Biden, Mỹ sẽ trở lại làm bá chủ 'thân thiện’?

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Với ông Biden, Mỹ sẽ trở lại làm bá chủ 'thân thiện’?

Nếu trở thành Tổng thống Mỹ, chính quyền ông Joe Biden có thể sẽ tiếp nối truyền thống bá quyền nhưng phải đối mặt với sự suy yếu quyền lực chưa từng có.
Báo châu Á nêu động lực tăng trưởng của kinh tế Việt Nam và lợi thế khiến các nước ‘ghen tị’

Báo châu Á nêu động lực tăng trưởng của kinh tế Việt Nam và lợi thế khiến các nước ‘ghen tị’

Khả năng phục hồi của kinh tế Việt Nam không chỉ khiến các nước láng giềng Đông Nam Á 'ghen tị' mà còn được quốc tế đánh giá cao.
Sức ép Brexit gia tăng, các 'lằn ranh đỏ' của EU bật sáng

Sức ép Brexit gia tăng, các 'lằn ranh đỏ' của EU bật sáng

Một số quốc gia thuộc khối EU27 khẳng định việc 'không có thỏa thuận nào' cho giai đoạn sau Brexit tốt hơn là một thỏa thuận tồi.
Phiên bản di động