Những dấu chân không biên giới

Truyện ký “Theo dấu chân Người” của GS.TS. Nhà văn Trình Quang Phú được ra mắt vào tháng 8/2024. Đến tháng 10/2025, cuốn sách được tái bán lần thứ 9 và có thêm bản tiếng Anh. (Nguồn: NXB)

Trong suốt hơn 25 năm, nhà văn Trình Quang Phú đã nhiều lần tới Pháp, Anh, Nga, Trung Quốc và Hoa Kỳ… để tìm kiếm tư liệu, đối chiếu ký ức và gặp gỡ những nhân chứng lịch sử. Có nơi ông trở lại hàng chục lần. Những chuyến đi ấy không chỉ là lao động tư liệu của một nhà văn, mà còn giống một cuộc đối thoại xuyên thời gian giữa hôm nay và dấu chân lịch sử, tạo nên sức nặng cho cuốn sách.

Đáng chú ý, Theo dấu chân Người cho thấy sức lan tỏa văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh vượt qua mọi biên giới ý thức hệ. Tác giả chia sẻ điều khiến ông xúc động nhất là ở nhiều quốc gia khác nhau, dù thể chế chính trị khác biệt, người dân vẫn dành sự kính trọng đặc biệt đối với Bác Hồ.

Họ tự hào khi nơi mình sống từng in dấu chân Người. Chi tiết ấy mang ý nghĩa Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là lãnh tụ của Việt Nam, mà còn là biểu tượng văn hóa và đạo đức có sức cảm hóa rộng lớn trên thế giới.

Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng coi trọng “sức mạnh mềm” quốc gia, việc lan tỏa hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh thông qua văn học, ký sự và những câu chuyện đời thường trở thành một con đường tiếp cận hiệu quả với bạn bè quốc tế.

Mới đây, Bộ Ngoại giao đã tiếp nhận 3.500 cuốn sách Theo dấu chân Người từ GS.TS, nhà văn Trình Quang Phú để đưa tới các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, các Đại sứ quán và Tổng lãnh sự quán như một tài liệu phục vụ công tác đối ngoại.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn, cuốn sách không chỉ có giá trị lịch sử và văn học, mà còn là công cụ thiết thực để quảng bá tư tưởng, phong cách và tư tưởng đối ngoại Hồ Chí Minh ra thế giới.

Thực tế, nhiều năm qua, hình tượng Hồ Chí Minh luôn là một “địa chỉ văn hóa” đặc biệt trong đời sống quốc tế. Từ những ngôi nhà lưu niệm ở Pháp, Nga, Trung Quốc đến các tượng đài, tên đường hay hoạt động tưởng niệm ở nhiều quốc gia, di sản Hồ Chí Minh đã vượt khỏi phạm vi lịch sử dân tộc để trở thành một phần của ký ức nhân loại về hòa bình, giải phóng dân tộc và khát vọng độc lập.

Theo dấu chân Người góp thêm một nhịp cầu để công chúng quốc tế hiểu hơn về Việt Nam thông qua chân dung văn hóa Hồ Chí Minh. Điểm hấp dẫn của cuốn sách còn nằm ở nghệ thuật kể chuyện.

Như nhận xét của Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều, những tư liệu lịch sử trong sách được kể bằng giọng văn chân thực, dung dị nhưng giàu cảm xúc, khiến người đọc như được sống cùng thời đại ấy. Bác Hồ hiện lên không chỉ với tầm vóc của một lãnh tụ, mà còn rất gần gũi, đời thường và nhân văn.

Buổi lễ tiếp nhận 3.500 cuốn sách “Theo dấu chân Người” do tác giả GS.TS Nhà văn Trình Quang Phú trao tặng Bộ Ngoại giao.

Bộ Ngoại giao tiếp nhận 3.500 cuốn sách “Theo dấu chân Người” do GS.TS, nhà văn Trình Quang Phú (thứ 6, từ trái qua) trao tặng ngày 12/5. (Ảnh: Thành Long)

Trong dòng chảy văn học viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh, điều khó nhất có lẽ là làm mới một đề tài đã quá quen thuộc. Nhưng nhà văn Trình Quang Phú đã tìm được cách tiếp cận riêng, lần theo những chi tiết đời sống, những địa danh cụ thể, những câu chuyện ít người biết để dựng lại chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh trong không gian quốc tế rộng lớn. Qua đó, Người hiện lên như một con người của đối thoại văn hóa, của sự thấu hiểu thế giới và khả năng kết nối các dân tộc bằng nhân cách lớn.

Ở tuổi 86, sau nhiều thập niên gắn bó với đề tài Hồ Chí Minh, nhà văn Trình Quang Phú vẫn tiếp tục ấp ủ việc dịch các tác phẩm sang tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha hay tiếng Bồ Đào Nha để tiếp cận độc giả tại châu Phi, Nam Mỹ và châu Âu.

Khát vọng ấy cho thấy, với ông, viết về Bác Hồ không chỉ là công việc văn chương, mà còn là một hành trình ngoại giao văn hóa bền bỉ, nhằm đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với thế giới.