 |
| Nếu quá tập trung vào việc xóa nợ, Eurozone có thể quên vai trò thúc đẩy phát triển và đổi mới. (Nguồn: Fairsociety) |
Theo đó, Hy Lạp đang đứng đầu danh sách này với tỷ lệ lên tới 168,8% GDP, tiếp theo là Italy (135,1%), Bồ Đào Nha (129,6%). Các nước có tỷ lệ nợ công thấp nhất trong khu vực là Estonia (10,5%) và Luxembourg (21,6%). Tỷ lệ nợ công Pháp - một trong hai đầu tàu kinh tế của khu vực, hiện đã cao hơn mức trung bình của khu vực là 93,5%, còn Đức là 74,7%.
Theo các chuyên gia kinh tế, có ba nguyên nhân chính giải thích việc nợ Eurozone tiếp tục tăng. Thứ nhất, kết quả tiêu cực của chính sách khắc khổ, khiến cho nhiều nền kinh tế trong khu vực đình trệ. Điển hình là trường hợp của Hy Lạp, kể từ khi phải thực hiện các chính sách thắt lưng buộc bụng theo yêu cầu của các chủ nợ từ năm 2010 đến nay, quốc gia này đã mất khoảng 25% GDP, khiến cho tỷ lệ nợ công càng tăng chóng mặt.
Thứ hai, trong tình hình kinh tế còn nhiều vấn đề như hiện nay, các quốc gia Eurozone chưa tìm được giải pháp cân bằng giữa chính sách khắc khổ và tăng trưởng. Thực hiện chính sách khắc khổ là cần thiết, vì nó buộc các quốc gia giảm chi tiêu công (quá cao như Pháp). Nhưng, khi sử dụng chính sách này, chính phủ các nước phải đảm bảo cân bằng được thu chi. Để làm được điều đó, các chính phủ sẵn sàng cải cách, nhưng cần phải thông qua tăng trưởng. Trong thời gian gần đây, kinh tế châu Âu chỉ tăng trưởng nhẹ, chưa thể sớm tác động trở lại để giúp giảm tỷ lệ nợ công. Các quốc gia trong khu vực này cần có sự tăng trưởng mạnh hơn, năng động hơn đồng thời tiếp tục “làm sạch” hệ thống tài chính và quay trở lại một hệ thống ngân sách cân bằng.
Nguyên nhân thứ ba khiến nợ công Eurozone tiếp tục tăng là do thâm hụt ngân sách. Nhiều nước trong khu vực Eurozone, bao gồm Pháp, Tây Ban Nha và cả Hà Lan, tiếp tục thâm hụt ngân sách và chưa cắt giảm đủ chi tiêu công như kế hoạch. Việc nền kinh tế toàn khối hiện đang khởi sắc sẽ là cơ hội cuối cùng để các nước xử lý các khoản thâm hụt đó, tiến tới cân đối ngân sách.
Để giải quyết các rắc rối liên quan đến nợ công, các chuyên gia đề xuất một số biện pháp xử lý nợ công như: Thành lập một cơ quan xử lý nợ khu vực Eurozone, có khả năng phát hành trái phiếu Euro và giảm tải cho các quốc gia những gánh nặng đầu tư lớn liên quan đến năng lượng hay biến đổi khí hậu...; Kiểm soát tốt lạm phát để giảm nợ, do đồng tiền mất giá sẽ khiến lãi suất và số tiền trả nợ sẽ thấp hơn tương đối. Tiền mất giá cũng khiến các nhà đầu cơ tiền tệ buộc phải đầu tư, thúc đẩy nền kinh tế, qua đó gia tăng thu nhập thuế cho chính phủ.
Theo nhận định của bà Céline Antonin - chuyên gia nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế - OFCE (Pháp), việc giảm thâm hụt ngân sách là rất cần thiết nhưng các quốc gia cần có một lộ trình thông minh và giảm tối thiểu các tác động tiêu cực đối với đầu tư công và tư nhân. Việc quá tập trung vào việc xóa nợ sẽ khiến các quốc gia trong khu vực Eurozone lãng quên vai trò của mình trong việc thúc đẩy phát triển và đổi mới.
M.C (Theo Eurostat)
