Nông nghiệp Việt Nam trước thách thức của biến đổi khí hậu

Dưới tác động của biến đối khí hậu, tần suất và cường độ thiên tai ngày càng gia tăng, gây ra nhiều tổn thất to lớn về người, tài sản, các cơ sở hạ tầng về kinh tế, văn hoá, xã hội, tác động xấu đến môi trường, đe doạ nghiêm trọng đến an ninh lương thực và phát triển lương thực. Nền nông nghiệp Việt Nam cần ứng phó với các thách thức này như thế nào?
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Thúc đẩy Chiến lược quốc gia

Việt Nam (VN) luôn được đánh giá là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, trong đó đồng bằng sông Cửu Long là một trong ba đồng bằng trên thế giới dễ bị tổn thương nhất do nước biển dâng (bên cạnh đồng bằng sông Nile (Ai Cập) và đồng bằng sông Ganges (Bangladesh). Xác định tầm quan trọng của việc này, Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đã đề ra những mục tiêu rất cụ thể nhằm giải quyết những thách thức như: 1) đảm bảo an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, xóa đói giảm nghèo, bình đẳng giới, an sinh xã hội, sức khỏe cộng đồng, nâng cao đời sống, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên trong bối cảnh biến đổi khí hậu; 2) Nền kinh tế các-bon thấp, tăng trưởng xanh trở thành xu hướng chủ đạo trong phát triển bền vững; giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tăng khả năng hấp thụ khí nhà kính dần trở thành chỉ tiêu bắt buộc trong phát triển kinh tế - xã hội; Nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu của các bên liên quan; phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực; 4) góp phần tích cực với cộng đồng quốc tế ứng phó với biến đổi khí hậu...

Như vậy, vấn đề xây dựng và triển khai thực hiện Chương trình Hành động thích ứng và giảm thiểu biến đổi khí hậu của Bộ NN&PTNT là hết sức cần thiết. Đối với chăn nuôi, VN cần phải có chiến lược giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bởi vì chất thải chăn nuôi không được xử lý là một trong những "thủ phạm" gây biến đổi hiệu ứng nhà kính do các loại khí CO2, NH4… Trong trồng trọt, nước ta cũng cần đẩy mạnh hơn nữa tiến độ thực hiện các dự án trồng rừng, tái trồng rừng, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào trồng rừng kinh tế.

Ngoài các giải pháp ưu tiên như đầu tư xây dựng hệ thống thủy lợi ngăn mặn, trữ ngọt, phòng tránh lũ, lụt, bảo đảm nước tưới, giữ đất trồng lúa, VN cũng phải kiên quyết không chuyển đất từ trồng lúa sang làm khu công nghiệp, đô thị, sân gôn mà nên sử dụng đất bạc màu, đất nuôi trồng thủy sản kém hiệu quả cho mục đích này. Hơn nữa, việc tiếp tục nghiên cứu, chọn tạo giống cây trồng, vật nuôi có khả năng chịu hạn, mặn, ngập úng, có sức đề kháng với dịch bệnh cao, thích ứng với biến đổi khí hậu là yêu cầu hết sức cấp thiết

An ninh lương thực - mục tiêu trọng tâm

An ninh lương thực đã và đang là vấn đề nóng bỏng trên toàn cầu. Báo cáo của Bộ NN&PTNT tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2011 cho thấy năm 2011 toàn ngành nông nghiệp đã tích cực triển khai các biện pháp đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, nghiêm túc thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ về các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội. Tin vui có thể nhận thấy là tổng sản lượng lúa cả năm 2011 ước đạt 42,3 triệu tấn, tăng trên 2,3 triệu tấn so với năm trước, đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu đạt gần 7,2 triệu tấn gạo.

Tuy nhiên, điều cần nhận thấy là vấn đề tái cơ cấu ngành nông nghiệp chính là nhiệm vụ trọng tâm phải tập trung thực hiện trong năm 2012. Nói như Bộ trưởng Cao Đức Phát thì việc tái cơ cấu ngành là lựa chọn phát triển các loại cây trồng, vật nuôi có lợi thế của các vùng, miền, trong đó chú trọng phát triển thủy sản, chăn nuôi, đẩy mạnh công nghiệp bảo quản, chế biến gắn với các hoạt động thị trường nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Bên cạnh đó, ngành sẽ tập trung phát triển thủy lợi và cơ sở hạ tầng nông nghiệp phục vụ sản xuất và phòng tránh thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Như đã phân tích ở trên, tác động của biến đổi khí hậu là mối đe dọa lớn đối với sản xuất nông nghiệp VN. Nhưng, nếu VN luôn có những chính sách đúng đắn của Đảng và nhà nước cùng với sự áp dụng các tiến bộ khoa học và khả năng thâm canh của nông dân được nâng cao thì bức tranh nông nghiệp của chúng ta còn thay đổi rất nhiều, đặc biệt là sản xuất lúa gạo.

Việt Nam có thể trở thành nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới

Thời kỳ 1989 - 1995, bình quân mỗi năm VN xuất khẩu 1,849 triệu tấn gạo, thu về 359 triệu USD. Thời kỳ 1996 - 2000, bình quân mỗi năm xuất khẩu 3,67 triệu tấn gạo thu về gần 900 triệu USD. Thời kỳ 2001-2007, bình quân mỗi năm xuất khẩu 4,18 triệu tấn gạo, với kim ngạch 1,03 tỷ USD; cao hơn thời kỳ 1996-2000 về lượng xuất khẩu là 13,8% và về kim ngạch là 14,4%. Năm 2010, tổng sản lượng gạo xuất khẩu của VN là 6,9 triệu tấn giữ vị trí thứ hai thế giới sau Thái Lan (tổng sản lượng gạo xuất khẩu của Thái Lan năm 2010 là 9,03 triệu tấn).

Theo Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan, tính tới đầu tháng 12-2011, Thái Lan đã xuất khẩu 10,3 triệu tấn gạo, tăng 29,94% so với cùng kỳ năm 2010. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá gạo xuất khẩu tăng cao và các trận lũ lụt lớn thời gian vừa qua tại Thái Lan ảnh hưởng tới 70% các kho chứa, các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan lo ngại lượng gạo xuất khẩu của nước này có thể giảm 50% trong năm 2012. Nếu điều này xảy ra, Thái Lan sẽ đánh mất vị trí quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, và ngôi vị này sẽ thuộc về Việt Nam. Theo ông Korbsook Iamsuri, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan: trong năm 2012, lượng gạo xuất khẩu của Thái Lan có thể giảm xuống còn 7-7,5 triệu tấn, trong khi đó, các nhà xuất khẩu gạo dường như có vẻ bi quan hơn về số lượng gạo xuất khẩu trong năm tới và cho rằng, nếu không có sự thay đổi lớn về chính sách, lượng gạo xuất khẩu của Thái Lan chỉ khoảng 5 triệu tấn vào năm 2012.

Có thể nói, biến đổi khí hậu tác động mạnh đến nền kinh tế toàn cầu và VN ứng phó với thách thức này chủ yếu theo hướng thích ứng. Đối với sản xuất nông nghiệp, để thích ứng với biến đổi khí hậu, chúng ta đã có những giải pháp như điều chỉnh cơ cấu cây trồng và thời vụ phù hợp với hoàn cảnh biến đổi khí hậu; đa dạng hóa hoạt động xen canh, luân canh; cải thiện hiệu quả tưới tiêu nông nghiệp; tổ chức cảnh báo lũ lụt, hạn hán. Trong hoàn cảnh khắc nghiệt, nước ta vẫn đảm bảo an ninh lương thực và còn là một trong những nước giữ vị trí hàng đầu thế giới về xuất khẩu gạo, điều đó càng khẳng định thế mạnh phát triển nông nghiệp của Việt Nam.

ThS. Đỗ Thị Dinh

Khoa Kinh tế Tài nguyên và Môi trường - Đại học Tài nguyên và Môi trường HN

Đọc thêm

Lịch thi đấu V.League vòng 8 mùa giải 2026/27: Viettel vs SLNA, Thành phố Đồng Nai vs Hà Nội, Đà Nẵng vs Ninh Bình

Lịch thi đấu V.League vòng 8 mùa giải 2026/27: Viettel vs SLNA, Thành phố Đồng Nai vs Hà Nội, Đà Nẵng vs Ninh Bình

Lịch thi đấu LPBank V.League 1- 2026/27 - Lịch thi đấu vòng 8 V-League mùa giải 2026/27, đầy đủ, nhanh và chính xác.
Giá heo hơi hôm nay 20/11: Thị trường trở lại đà tăng mạnh, giao dịch trong vùng giá 51.000 - 57.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 20/11: Thị trường trở lại đà tăng mạnh, giao dịch trong vùng giá 51.000 - 57.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 20/11, thị trường trở lại đà tăng mạnh. Hiện tại, giá heo hơi trên cả nước dao động trong khoảng 51.000 - 57.000 đồng/kg.
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam, Trung ...
Cùng nhau chào đón thế giới đến với Phú Quốc

Cùng nhau chào đón thế giới đến với Phú Quốc

Chung khát vọng kiến tạo sân bay đẳng cấp thế giới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ thanh niên 'Hành trình đỏ' Việt - Trung

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ thanh niên 'Hành trình đỏ' Việt - Trung

Sáng 20/11, tại tỉnh Vân Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu đã gặp gỡ thanh niên Việt Nam - Trung ...
Việt Nam - Trung Quốc thúc đẩy hợp tác chiến lược lĩnh vực truyền hình trong kỷ nguyên số

Việt Nam - Trung Quốc thúc đẩy hợp tác chiến lược lĩnh vực truyền hình trong kỷ nguyên số

VTV và SMG ký kết và khởi động hợp tác, hướng tới cùng phát triển trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo.
Peru ban bố tình trạng khẩn cấp về nguồn cung nhiên liệu trước nguy cơ từ El Niño

Peru ban bố tình trạng khẩn cấp về nguồn cung nhiên liệu trước nguy cơ từ El Niño

Ngày 18/11, Peru ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc đối với chuỗi cung ứng nhiên liệu nhằm chủ động ứng phó nguy cơ do hiện tượng El Niño.
Khủng hoảng năng lượng tại châu Âu: Không đơn thuần là bảo đảm đủ khí đốt, Nga khó trở lại 'đường đua'

Khủng hoảng năng lượng tại châu Âu: Không đơn thuần là bảo đảm đủ khí đốt, Nga khó trở lại 'đường đua'

Trong bối cảnh cạnh tranh nguồn cung gay gắt với châu Á, nguy cơ thiếu hụt khí đốt và chi phí năng lượng leo thang là nỗi lo với châu Âu.
Bảng cập nhật giá vàng hôm nay 20/11 'bốc hơi' không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, đã đến lúc mua vào?

Bảng cập nhật giá vàng hôm nay 20/11 'bốc hơi' không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, đã đến lúc mua vào?

Giá vàng hôm nay 20/11/2026 giảm không ngừng, vùng đáy bền vững đang được xác lập, Fed kiên định với định hướng tăng lãi suất
Tại sao người phụ nữ giàu nhất nước Nga trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?

Tại sao người phụ nữ giàu nhất nước Nga trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?

Trừng phạt Nga: Tại sao người phụ nữ này trở thành mục tiêu bị Ukraine và châu Âu nhắm tới?
Kinh tế Đức tăng trưởng trở lại nhưng vẫn chưa đủ

Kinh tế Đức tăng trưởng trở lại nhưng vẫn chưa đủ

Sau nhiều năm đối mặt với khó khăn, kinh tế Đức đã phát đi những tín hiệu phục hồi tích cực hơn dự kiến.
Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 19/11 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 19/11 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Giá heo hơi hôm nay 20/11: Thị trường trở lại đà tăng mạnh, giao dịch trong vùng giá 51.000 - 57.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 20/11: Thị trường trở lại đà tăng mạnh, giao dịch trong vùng giá 51.000 - 57.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 20/11, thị trường trở lại đà tăng mạnh. Hiện tại, giá heo hơi trên cả nước dao động trong khoảng 51.000 - 57.000 đồng/kg.
Công bố Báo cáo quốc gia về nền tảng pháp quyền và phát triển kinh tế ở Việt Nam

Công bố Báo cáo quốc gia về nền tảng pháp quyền và phát triển kinh tế ở Việt Nam

Hội thảo giới thiệu ‘Báo cáo quốc gia về Việt Nam số 9: Nền tảng pháp quyền và Phát triển kinh tế ở Việt Nam’ được tổ chức ngày 18/11 tại Hà Nội.
Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC) đang đứng trước yêu cầu chuyển thành không gian hợp tác kinh tế, logistics và sản xuất có giá trị gia tăng.
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

Vừa qua, PVEP đã được công bố và vinh danh là Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026.
Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Gần ba thập niên Việt Nam có mặt trong APEC là gần 30 năm vai trò của Việt Nam thay đổi cùng với sự trưởng thành của nền kinh tế...
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động