Ổ dịch virus Hanta trên tàu MV Hondius: Điều gì đang xảy ra?

Ổ dịch virus Hanta liên quan tới tàu du lịch MV Hondius đang lan rộng ra hơn 20 quốc gia sau khi hàng trăm hành khách được sơ tán. (Nguồn: Mạng xã hội)

Mỹ và Pháp là hai quốc gia mới nhất xác nhận các ca mắc virus Hanta, trong bối cảnh hoạt động sơ tán hành khách khỏi tàu du lịch vẫn đang được triển khai.

Tính đến ngày 11/5, một công dân Mỹ từng có mặt trên tàu MV Hondius là trường hợp mới nhất được xác nhận dương tính với virus này cùng với một hành khách người Pháp đã xuất hiện triệu chứng bệnh khi con tàu đang được sơ tán và hành khách lần lượt trở về nước.

Các hành khách bắt đầu được đưa về nước bằng máy bay quân sự và máy bay chính phủ sau khi tàu neo đậu gần Tenerife, Tây Ban Nha vào hôm 10/5. .

Trước đó, ít nhất 8 người trên tàu đã được xác nhận hoặc nghi nhiễm virus Hanta. Ba người đã tử vong, cùng với đó có ít nhất 1 người đang được điều trị tích cực.

Ban đầu, các quan chức từ Bộ Y tế Tây Ban Nha, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và công ty du lịch Oceanwide Expeditions cho biết, không ai trong số hơn 140 người trên tàu MV Hondius có triệu chứng nhiễm virus.

Các hành khách đã được xét nghiệm và sơ tán về nước để theo dõi y tế vào hôm 10 và 11/5. Công tác truy vết cũng đang được tiến hành.

Tổng giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus đã trực tiếp có mặt tại hiện trường và đánh giá, nguy cơ cộng đồng phơi nhiễm virus Hanta ở mức thấp.

Tại họp báo hôm 9/5, Giám đốc phụ trách chuẩn bị ứng phó dịch bệnh của WHO, bà Maria Van Kerkhove khuyến nghị tất cả chính phủ liên quan xét nghiệm và theo dõi hành khách trong ít nhất 42 ngày sau khi nghi ngờ phơi nhiễm với virus.

Hành khách đã được sơ tán tới đâu?

Đã có nhiều chuyến bay rời Tenerife chở hành khách đến từ hơn 20 quốc gia được khởi hành. Nhóm hành khách Tây Ban Nha là những người đầu tiên được chuyển tới bệnh viện quân đội ở Madrid. Trong khi đó, Na Uy điều máy bay cứu thương đưa công dân nước này về nước.

Giới chức y tế Mỹ cho biết, ít nhất 1 trong số 17 hành khách Mỹ được sơ tán đã có kết quả dương tính với virus nhưng chưa xuất hiện triệu chứng. Một máy bay chở các hành khách Mỹ đã hạ cánh xuống Omaha, bang Nebraska ngày 10/5 và thực hiện cách ly.

Tại Pháp, cùng ngày, Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist cho biết, 1 trong 5 hành khách người Pháp đã xuất hiện triệu chứng trên chuyến bay trở về Pháp và sau đó nhanh chóng chuyển biến xấu. Trước đó, Thủ tướng Sebastien Lecornu cho biết, cả 5 người sẽ thực hiện cách ly cho tới khi có thông báo mới.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết, công dân nước này đã được đưa tới Anh trên chuyến bay do chính phủ Anh bố trí và sẽ theo dõi trong tối đa 45 ngày. Nhà chức trách Anh thông tin, hành khách sẽ được cách ly tại bệnh viện trong 72 giờ, sau đó tiếp tục tự cách ly trong 6 tuần.

Trong khi đó, máy bay chở 26 người từ nhiều quốc gia đã hạ cánh xuống thành phố Eindhoven tối 10/5. Các công dân Hà Lan trên chuyến bay sẽ tự cách ly tại nhà trong 6 tuần.

Những người đến từ Đức, Hy Lạp, Ấn Độ, Bồ Đào Nha, Argentina, Bỉ, Ukraine, Guatemala, Philippines và Montenegro cũng sẽ được cách ly bởi giới chức địa phương hoặc được đưa về nước.

Ngày 11/5, 4 công dân Đức đã được chuyển từ Hà Lan tới Bệnh viện Đại học Frankfurt và về quê nhà để cách ly, hiện chưa ai trong số những người này có kết quả dương tính.

Australia cũng điều một máy bay sơ tán hôm 11/5 để đưa công dân Australia, New Zealand và một số nước châu Á về nước.

Hiện WHO đang truy vế nguồn gốc khởi phát ca nhiễm virus Hanta đầu tiên. (Nguồn: Aljazeera)

Những hành khách khác đã rời tàu trước đó hiện ở đâu?

Ít nhất 34 hành khách và thành viên thủy thủ đoàn đã rời tàu trước ngày 2/5 - thời điểm WHO lần đầu nhận được báo cáo về đợt bùng phát các bệnh hô hấp nghiêm trọng trên tàu khi con tàu neo ngoài khơi Cape Verde. Những người này rời tàu do lịch trình và gặp các các vấn đề sức khỏe.

Lực lượng Quân y Anh cùng các trang thiết bị y tế đã nhảy dù xuống vùng lãnh thổ hẻo lánh Tristan da Cunha của Anh ở Nam Đại Tây Dương ngày 9/5 do có 1 hành khách đã xuống tàu hôm 14/4 và hiện đang được cho là nghi nhiễm virus.

Hiện có thêm 4 người đang điều trị tại bệnh viện gồm 1 người được chăm sóc tích cực ở Johannesburg, Nam Phi; 2 người tại Hà Lan và 1 người ở Thụy Sỹ. Trong số này có 1 bác sĩ trên tàu và 1 thành viên thủy thủ đoàn.

Trước đó, đã có 3 người đã tử vong gồm 1 người qua đời ngay trên tàu và 1 người tiếp xúc gần sau đó tử vong tại bệnh viện. Hiện chưa rõ người thứ 3 tử vong vào thời điểm nào.

Ổ dịch virus Hanta bắt đầu từ đâu và đã lây lan tới đâu?

Virus Hanta lây sang người khi họ hít phải không khí chứa các hạt virus từ nước tiểu, phân hoặc nước bọt của loài gặm nhấm nhiễm bệnh.

Đợt bùng phát hiện nay được cho là liên quan tới chủng Andes – loại virus lưu hành tại các vùng nông thôn Nam Mỹ. Đây cũng là dạng virus Hanta duy nhất được biết có khả năng lây từ người sang người.

Trước đó, một cặp vợ chồng lớn tuổi người Hà Lan trên tàu - là 2 trong số 3 trường hợp tử vong đã xuất hiện những triệu chứng đầu tiên. Tuy nhiên, chưa rõ liệu họ có phải là những người đầu tiên nhiễm virus Hanta hay không.

Truyền thông địa phương tại Argentina cho biết, cặp đôi này từng tới một bãi rác ở Ushuaia – điểm du lịch nổi tiếng thuộc vùng Patagonia phía Nam Argentina để tìm kiếm một loài chim quý hiếm. Điều này dấy lên suy đoán, 1 trong 2 người có thể đã tiếp xúc với phân loài gặm nhấm tại đây.

Tuy nhiên, giới chức y tế địa phương tại Ushuaia cho rằng, khả năng này khó xảy ra, đồng thời cho biết khu vực này chưa ghi nhận ca virus Hanta nào kể từ năm 1996.

Một hành khách sơ tán vẫy tay sau khi được sơ tán khỏi khu vực tàu cập cảng. (Nguồn: Aljazeera)

Dù vậy, một số chuyên gia nhận định vẫn cần tiến hành kiểm tra thực địa để có kết luận chắc chắn, bởi hệ sinh thái đôi khi thay đổi và các vật chủ truyền bệnh có thể di chuyển sang khu vực khác.

Theo truyền thông địa phương, những thông tin tiêu cực liên quan tới Ushuaia đang ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh tại đây, khiến lượng khách sụt giảm. Thành phố này được xem là cửa ngõ vào Nam Cực, nơi phần lớn các chuyến hải trình tới Nam Cực khởi hành.

Tuần trước, giới chức y tế Argentina đã được triển khai tới khu vực này với kế hoạch lấy mẫu chuột quanh bãi rác để kiểm tra virus Hanta.

Virus có thể bắt nguồn từ đâu khác?

Cũng có giả thuyết cho rằng cặp đôi người Hà Lan – những người đã du lịch trong khu vực suốt nhiều tháng có thể đã phơi nhiễm virus tại Chile hoặc các khu vực khác của Argentina, nơi chủng Andes lưu hành.

Truyền thông Argentina cho biết, cặp đôi này đến Argentina ngày 27/11. Sau đó, họ sang miền Nam Chile rồi lái xe tới Uruguay và lưu lại đây từ ngày 13-27/3 trước khi quay trở lại Argentina.

Virus Hanta lưu hành tại phần lớn lãnh thổ Chile, ngoại trừ khu vực cực Bắc của nước này. Đặc biệt, chủng Andes lưu hành tại vùng Aysen của Chile.

Tuần trước, cơ quan y tế Chile xác nhận, cặp đôi này từng có mặt tại nước này nhưng cho biết họ di chuyển “trong khoảng thời gian không phù hợp với thời kỳ ủ bệnh, do đó việc phơi nhiễm virus sẽ không xảy ra tại Chile” và cho biết ca bệnh tương tự gần đây nhất được ghi nhận tại Chile là vào năm 2019.

Bộ Y tế Công cộng Uruguay tuần trước cho biết, không có nguy cơ lây truyền liên quan đến cặp đôi tại nước này, vì các triệu chứng của họ chỉ xuất hiện vài ngày sau khi rời khỏi nước này và điều đó đồng nghĩa họ chưa có triệu chứng trong thời gian lưu trú tại Uruguay.