 |
| Nhiều chuyên gia về trường thọ xem việc ngủ đủ và ngủ ngon là bước đầu tiên của mọi chiến lược sống khỏe. (Ảnh minh họa tạo bởi AI) |
Không ít người sẵn sàng chi hàng chục triệu đồng cho kem chống lão hóa, serum hay các liệu pháp làm đẹp, nhưng những chuyên gia nghiên cứu về tuổi thọ lại ưu tiên giấc ngủ. Theo họ, không loại mỹ phẩm nào có thể thay thế những gì cơ thể thực hiện trong 7-9 giờ nghỉ ngơi mỗi đêm.
| More from WVR |
 Bí quyết chọn gối chuẩn để tránh xa bệnh tật |
Làn da phục hồi từ bên trong khi bạn ngủ
Các loại kem dưỡng có thể bổ sung độ ẩm, chất chống oxy hóa hoặc retinol lên bề mặt da nhưng chúng không thể thay thế quá trình tái tạo diễn ra ở cấp độ tế bào trong lúc ngủ.
Ban đêm, đặc biệt ở giai đoạn ngủ sâu, cơ thể tiết nhiều hormone tăng trưởng, giúp kích thích tổng hợp collagen, sửa chữa các tổn thương do tia UV, ô nhiễm và các gốc tự do tích lũy suốt ban ngày. Đồng thời, lưu lượng máu đến da tăng lên, hỗ trợ vận chuyển oxy và dưỡng chất để tái tạo mô mới.
Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Clinical and Experimental Dermatology theo dõi 60 phụ nữ khỏe mạnh cho thấy, những người ngủ ngon có mức lão hóa nội sinh thấp hơn đáng kể so với nhóm ngủ kém. Sau khi hàng rào bảo vệ da bị tác động, tốc độ phục hồi của nhóm ngủ tốt cao hơn khoảng 30%. Họ cũng hồi phục nhanh hơn sau tổn thương do tia cực tím và tự đánh giá ngoại hình tích cực hơn.
Tiến sĩ Anjali Mahto, bác sĩ da liễu tư vấn tại Anh, cho biết nhiều bệnh nhân đầu tư rất nhiều vào mỹ phẩm nhưng lại thường xuyên thức khuya. Theo bà, ngủ đủ không thể xóa bỏ hoàn toàn các dấu hiệu lão hóa nhưng thiếu ngủ kéo dài sẽ làm suy yếu hàng rào bảo vệ da, tăng viêm và khiến mọi quy trình chăm sóc da trở nên kém hiệu quả hơn.
Giấc ngủ tác động đến toàn bộ cơ thể, không chỉ làn da
Lý do các chuyên gia trường thọ đặc biệt coi trọng giấc ngủ là bởi lợi ích của nó vượt xa vẻ ngoài. Trong lúc ngủ, não bộ kích hoạt hệ thống glymphatic - cơ chế giúp loại bỏ các protein và chất thải tích tụ trong ngày. Đây được xem là quá trình dọn rác tự nhiên của não, góp phần duy trì trí nhớ và giảm nguy cơ suy giảm nhận thức khi lớn tuổi.
Đồng thời, hệ miễn dịch được tái thiết lập, hormone được cân bằng và các mô trên khắp cơ thể được sửa chữa. Theo công bố chính thức của Học viện Y học giấc ngủ Mỹ (American Academy of Sleep Medicine), giấc ngủ là một nhu cầu sinh học thiết yếu ngang với dinh dưỡng và vận động. Thiếu ngủ kéo dài làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường type 2, béo phì, trầm cảm và nhiều bệnh mạn tính khác.
Một nghiên cứu trên hơn 172.000 người trưởng thành cũng cho thấy, những người duy trì chất lượng giấc ngủ tốt có tuổi thọ cao hơn đáng kể. Nam giới có thể kéo dài tuổi thọ trung bình gần 5 năm, còn phụ nữ khoảng hơn hai năm so với nhóm có thói quen ngủ kém.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature năm 2026 còn cho thấy, ngủ quá ít hoặc quá nhiều đều liên quan đến quá trình lão hóa sinh học diễn ra nhanh hơn ở não, tim, phổi và hệ miễn dịch.
Mỹ phẩm chỉ giải quyết một phần của quá trình lão hóa
Theo các bác sĩ da liễu, mỹ phẩm vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và cải thiện bề mặt da. Kem chống nắng giúp giảm tác hại của tia UV, retinoid kích thích sản sinh collagen, còn các chất chống oxy hóa góp phần trung hòa gốc tự do.
Tuy nhiên, các sản phẩm này chủ yếu tác động từ bên ngoài, trong khi phần lớn quá trình chống lão hóa diễn ra bên trong cơ thể thông qua hormone, hệ miễn dịch, chuyển hóa và cơ chế sửa chữa ADN - những hoạt động phụ thuộc rất lớn vào chất lượng giấc ngủ.
Giáo sư Matthew Walker nhấn mạnh, không có viên thuốc ngủ chống lão hóa hay mỹ phẩm nào có thể tái tạo toàn bộ những gì não và cơ thể thực hiện mỗi đêm. Theo ông, giấc ngủ là nền tảng để mọi biện pháp chăm sóc sức khỏe khác phát huy hiệu quả, từ chế độ ăn uống, tập luyện đến chăm sóc da.
Điều quan trọng không chỉ là ngủ đủ
Các chuyên gia trường thọ lưu ý, thời lượng ngủ chỉ là một phần của bức tranh. Chất lượng và tính đều đặn của giấc ngủ mới là yếu tố quyết định. National Sleep Foundation khuyến nghị nên duy trì giờ đi ngủ và thức dậy ổn định mỗi ngày để đồng hồ sinh học hoạt động hiệu quả. Việc thường xuyên thức khuya rồi ngủ bù vào cuối tuần không thể bù đắp hoàn toàn những tổn hại do thiếu ngủ trong tuần.
Để cải thiện chất lượng giấc ngủ, các bác sĩ khuyến cáo nên tiếp xúc ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng, hạn chế caffeine vào cuối ngày, tránh sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ, giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh và mát mẻ, đồng thời duy trì lịch ngủ cố định ngay cả cuối tuần.
Giấc ngủ là mỹ phẩm mạnh nhất
Trong lĩnh vực chống lão hóa, mỹ phẩm có thể giúp làn da trông đẹp hơn nhưng không thể thay thế các cơ chế phục hồi vốn được lập trình sẵn trong cơ thể. Nếu kem dưỡng hoạt động trên bề mặt da thì giấc ngủ tác động đồng thời đến não, tim, hệ miễn dịch, nội tiết, chuyển hóa và từng tế bào.
Đó là lý do ngày càng nhiều chuyên gia về trường thọ xem việc ngủ đủ và ngủ ngon là bước đầu tiên của mọi chiến lược sống khỏe, trước cả mỹ phẩm hay các liệu pháp chống lão hóa đắt tiền.
| Những lợi ích sức khỏe khi ngừng ăn 3 tiếng trước giấc ngủ buổi tối Nếu bữa ăn cuối diễn ra 3 tiếng trước khi ngủ, cơ thể tiết ít insulin hơn, buồn ngủ sớm và ngủ ngon hơn, đốt ... |
| Quy tắc 3-2-1: Bí quyết đơn giản để cải thiện giấc ngủ Ngừng ăn 3 tiếng, ngừng làm việc 2 tiếng và ngừng sử dụng thiết bị điện tử một tiếng trước khi ngủ sẽ giúp cải ... |
| Ngày giấc ngủ thế giới 13/3: Tôn vinh vai trò thiết yếu của giấc ngủ Đây là dịp để nhắc nhở mọi người xây dựng thói quen ngủ tốt, nhận thức tầm quan trọng của việc nghỉ ngơi và ưu ... |
| Ăn tối lúc mấy giờ để ngủ ngon và thức dậy tỉnh táo? Ăn tối trước giờ ngủ khoảng 2-3 tiếng giúp cơ thể tiêu hóa hiệu quả, ngủ sâu hơn và thức dậy tỉnh táo vào sáng ... |
| Uống nước trước khi ngủ: Thế nào là đúng cách? Nhiều người tránh uống nước trước khi ngủ để không phải dậy đi vệ sinh nhưng lợi ích của thói quen này có thể lớn ... |
