Phát hiện bộ lịch cổ của nền văn minh Maya

Nguyễn Hiển
Theo một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science Advances, các nhà khoa học đã phát hiện ký hiệu cổ nhất của bộ lịch 260 ngày thuộc nền văn minh Maya, hay còn được gọi là Tzolkin.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
người Maya
Chữ từ nền văn minh Maya tại một địa điểm ở Guatemala. (Nguồn: Shutterstock)

Theo đó, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy một số mảnh đá tại di chỉ San Bartolo, thuộc miền Bắc Guatemala, như một phần của bức tranh tường được khai quật trong khu vực kim tự tháp Las Pinturas.

Chính những mảnh vỡ này đã cung cấp bằng chứng về ký hiệu lịch cổ nhất của người Maya, với hình dáng tương tự đầu hươu, phía trên có 2 dấu chấm và 1 đường thẳng.

Các chuyên gia cho biết, ký hiệu này được tạo ra trong khoảng năm 200-300 trước Công nguyên.

Theo giới khoa học, ký hiệu tượng trưng cho ngày 7 Manik (trong tiếng Maya có nghĩa là 7 con hươu).

Chuyên gia về văn khắc Dmitry Belyayev, thuộc Trung tâm nghiên cứu Trung Bộ châu Mỹ cổ đại Yuri Knorozov, nhấn mạnh, đây là phát hiện cực kỳ quan trọng

Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng, ngay từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, người Maya ở vùng đất thấp đã sở hữu hệ thống chữ viết tiên tiến, vì các mảnh vỡ được công bố không chỉ có các ký tự biểu đồ mà bao gồm cả ký hiệu ngữ âm.

Phát hiện này đồng thời sẽ giúp giới khoa học hiểu rõ hơn cách tính lịch 260 ngày của người Maya và các kiến thức liên quan đến khoa học vũ trụ.

Trong ngôn ngữ Maya cổ đại, Tzolkin có nghĩa là “đếm ngày”, đây được cho là bộ lịch cổ nhất ở Trung Bộ châu Mỹ.

Khác với các lịch khác dựa vào sự chuyển động của các vì sao, lịch Tzolkin được cho là chỉ phát xuất từ toán học và không dựa vào bất cứ hiện tượng thiên nhiên nào.

Theo Science Advances, lịch Tzolkin từng được sử dụng ở khắp Trung Bộ châu Mỹ cổ đại, cũng như trong các cộng đồng người Maya bản địa ngày nay. Đây cũng là 1 trong 7 loại lịch của người Maya cổ đại, từng sinh sống và phát triển rực rỡ ở miền Nam Mexico và một phần Trung Mỹ.

Maya từng là một nền văn minh vĩ đại, đạt tới đỉnh cao của mọi lĩnh vực, từ kiến trúc, toán học, thiên văn học cho đến nghệ thuật.

Xuất hiện từ năm 2.000 trước Công nguyên, nhiều công trình ấn tượng của người Maya vẫn còn tồn tại trong các khu rừng ở phía Đông Nam Mexico, Guatemala, Belize và phía Tây của Honduras.

Trong thời kỳ đầu Công nguyên, hàng loạt nhà nước, quốc gia của người Maya được thành lập và phát triển rực rỡ, đa dạng.

Tuy nhiên, các quốc gia lần lượt bị diệt vong một cách bí ẩn và gần như biến mất hoàn toàn vào thế kỷ X. Chỉ duy nhất một quốc gia trên bán đảo Yucatan, Mexico, tiếp tục tồn tại đến thế kỷ XVI, trước khi biến mất do cuộc tấn công của người Tây Ban Nha.

Vật về chủ cũ: Đức trao trả bộ sưu tập cổ vật của nền văn minh Maya

Vật về chủ cũ: Đức trao trả bộ sưu tập cổ vật của nền văn minh Maya

Ngày 5/11, Đức đã trao trả một bộ sưu tập đồ tạo tác cổ của nền văn minh Maya cho Mexico và Guatemala, được tìm ...

Mexico: Phát hiện 137 dấu tay linh thiêng của người Maya cổ đại trong hang động

Mexico: Phát hiện 137 dấu tay linh thiêng của người Maya cổ đại trong hang động

Ngày 1/5, các nhà khảo cổ học thông báo phát hiện hơn 100 dấu tay ước tính hơn 1.200 năm tuổi của nền văn minh ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Phía bên kia thành phố tập 22: Cương phản ứng bất ngờ khi bác sĩ thông báo tình hình của Khuê

Phía bên kia thành phố tập 22: Cương phản ứng bất ngờ khi bác sĩ thông báo tình hình của Khuê

Phía bên kia thành phố tập 22, Cương khóc nức nở vì biết tình hình sức khỏe của bạn thân đã ổn định, bố Thái muốn nhà trường đuổi học ...
Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm: Tập trung xây dựng nền tảng phát triển mới, kiến tạo động lực tăng trưởng mới

Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm: Tập trung xây dựng nền tảng phát triển mới, kiến tạo động lực tăng trưởng mới

Sáng 29/6, UBND TP. Hà Nội tổ chức Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm ...
Hội thảo 'Trí thức Việt tại Ba Lan với công cuộc phát triển khoa học công nghệ Việt Nam'

Hội thảo 'Trí thức Việt tại Ba Lan với công cuộc phát triển khoa học công nghệ Việt Nam'

Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan chủ trì tổ chức Hội thảo chủ đề 'Trí thức Việt tại Ba Lan với công cuộc phát triển khoa học công ...
Rung chuông vì bình đẳng LGBTIQ+: Khi tài chính hòa cùng nhân quyền

Rung chuông vì bình đẳng LGBTIQ+: Khi tài chính hòa cùng nhân quyền

Bỏ qua hình ảnh khô khan của một sàn giao dịch chứng khoán, Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET) ngày 27/6 đã tạo nên dấu mốc lịch sử.
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 30/6/2026, Lịch vạn niên ngày 30 tháng 6 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 30/6/2026, Lịch vạn niên ngày 30 tháng 6 năm 2026

Lịch âm 30/6. Lịch âm hôm nay 30/6/2026? Âm lịch hôm nay 30/6. Lịch vạn niên 30/6/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 30/6/2026: Tuổi Ngọ nguồn thu ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 30/6/2026: Tuổi Ngọ nguồn thu ổn định

Xem tử vi 30/6 - tử vi 12 con giáp hôm nay 30/6/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Koh Samui được vinh danh là đảo đẹp nhất châu Á - Thái Bình Dương năm 2026

Koh Samui được vinh danh là đảo đẹp nhất châu Á - Thái Bình Dương năm 2026

Koh Samui dẫn đầu hạng mục Đảo đẹp nhất tại Travel + Leisure Luxury Awards 2026, khẳng định vị thế Thái Lan, điểm đến du lịch hàng đầu thế giới.
Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Nhiều hoạt động trải nghiệm sống động sẽ diễn ra tại Triển lãm Webtoon Hàn Quốc K-COMICS Origin Vietnam

Trung tâm văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam phối hợp tổ chức Triển lãm Webtoon Hàn Quốc (K-COMICS Origin Vietnam) từ ngày 30/6-28/8.
Miss Brand Vienam 2026 đồng hành cùng Năm Du lịch quốc gia Gia Lai 2026

Miss Brand Vienam 2026 đồng hành cùng Năm Du lịch quốc gia Gia Lai 2026

Việc đăng cai Miss Brand Vietnam 2026 - Hoa hậu Thương hiệu Việt Nam 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần quảng bá văn hóa, du lịch địa phương.
Việt Nam tăng tốc trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á

Việt Nam tăng tốc trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á

Tạp chí Fortune (Mỹ) nhận định Việt Nam đang nổi lên như một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Đông Nam Á nhờ tốc độ tăng trưởng khách quốc tế ấn tượng.
Du lịch Hàn Quốc: Những địa điểm đằng sau các khoảnh khắc kinh điển trong K-drama

Du lịch Hàn Quốc: Những địa điểm đằng sau các khoảnh khắc kinh điển trong K-drama

Hàn Quốc tái định hình văn hóa đại chúng toàn cầu thông qua điện ảnh và phim truyền hình, trong đó nhiều tác phẩm được quay ở các địa điểm của Seoul.
Doanh thu du lịch tăng trưởng mạnh, Thái Nguyên đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số

Doanh thu du lịch tăng trưởng mạnh, Thái Nguyên đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Thái Nguyên đón trên 5,25 triệu lượt khách, trong đó có hơn 178 nghìn lượt khách quốc, doanh thu từ đạt 7.352 tỷ đồng.
Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) tổ chức lễ khai mạc Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh’: Khi thành công bắt đầu từ việc tránh những sai lầm

Cuốn sách ‘Nghệ thuật phòng ngừa bất hạnh– 52 sai lầm cần tránh trong đời’ của nhà văn, doanh nhân người Thụy Sỹ Rolf Dobelli mang đến một góc nhìn mới.
Những ngày phim Belarus tại Việt Nam 2026 giới thiệu 6 tác phẩm điện ảnh đặc sắc

Những ngày phim Belarus tại Việt Nam 2026 giới thiệu 6 tác phẩm điện ảnh đặc sắc

Cục Điện ảnh phối hợp với Hãng phim Quốc gia Belarus (Belarusfilm) và Bộ Văn hóa Cộng hòa Belarus tổ chức Những ngày phim Belarus tại Việt Nam năm 2026.
Việt Nam, điểm gặp của những miền nhớ

Việt Nam, điểm gặp của những miền nhớ

Hơn hai thập niên lịch sử đất nước Việt Nam hiện lên qua ống kính của ba nhiếp ảnh gia Pháp Daniel Roussel, Gilbert Bertrand và Lily Franey.
Phong vị Kinh Kỳ: Kết nối những ký ức xưa của phố cổ Hà Nội qua góc nhìn của thế hệ trẻ

Phong vị Kinh Kỳ: Kết nối những ký ức xưa của phố cổ Hà Nội qua góc nhìn của thế hệ trẻ

Dự án Phong vị Kinh Kỳ ra đời mở ra một cách tiếp cận mới để gen Z chạm vào văn hoá theo cách mới mẻ.
Triển lãm nghệ thuật ‘Sĩ tử 3 - Chuyện sĩ tử’: Tôn vinh đạo học Việt Nam bằng nghệ thuật

Triển lãm nghệ thuật ‘Sĩ tử 3 - Chuyện sĩ tử’: Tôn vinh đạo học Việt Nam bằng nghệ thuật

Hướng tới kỷ niệm 950 năm ra đời Văn Miếu - Quốc Tử Giám triển lãm nghệ thuật ‘Sĩ tử 3 - Chuyện sĩ tử’ diễn ra từ ngày 27/5 đến 30/6.
Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Mở rộng kết nối sáng tạo giữa Vương quốc Anh và Việt Nam

Hội đồng Anh mở chương trình tài trợ CTC 2026, hỗ trợ nghệ sĩ Việt Nam hợp tác với đối tác Vương quốc Anh trong nhiều lĩnh vực sáng tạo.
Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi.
Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Tò he Việt Nam: Nặn hình di sản, gửi gắm bản sắc Việt ra thế giới

Giữa guồng quay của công nghệ và đồ chơi hiện đại, tò he, món quà quê mộc mạc làm từ bột nếp, vẫn âm thầm giữ một vị trí đặc biệt trong lòng di sản ...
Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Hợp tác bảo tàng Pháp - Việt bước sang giai đoạn mới tại Điện Biên Phủ

Từ ngày 15-18/6, đoàn công tác của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen (Mémorial de Caen, Pháp) đã có chuyến làm việc tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Lan tỏa văn hóa Việt tại miền Tây Bắc nước Pháp

Lan tỏa văn hóa Việt tại miền Tây Bắc nước Pháp

chính quyền thành phố cảng Lorient thuộc vùng Bretagne miền Tây Bắc nước Pháp đã phối hợp với các Hiệp hội tổ chức sự kiện Festival Vietnam lần thứ 4.
Nghệ nhân ở Huế bền bỉ giữ nghề truyền thống

Nghệ nhân ở Huế bền bỉ giữ nghề truyền thống

Nghề truyền thống ở Huế, nơi lưu giữ ký ức và bản sắc văn hóa qua nhiều thế hệ đang đứng trước những đổi thay của đời sống hiện đại.
Phiên bản di động