Phát hiện bộ lịch cổ của nền văn minh Maya

Nguyễn Hiển
Theo một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science Advances, các nhà khoa học đã phát hiện ký hiệu cổ nhất của bộ lịch 260 ngày thuộc nền văn minh Maya, hay còn được gọi là Tzolkin.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
người Maya
Chữ từ nền văn minh Maya tại một địa điểm ở Guatemala. (Nguồn: Shutterstock)

Theo đó, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy một số mảnh đá tại di chỉ San Bartolo, thuộc miền Bắc Guatemala, như một phần của bức tranh tường được khai quật trong khu vực kim tự tháp Las Pinturas.

Chính những mảnh vỡ này đã cung cấp bằng chứng về ký hiệu lịch cổ nhất của người Maya, với hình dáng tương tự đầu hươu, phía trên có 2 dấu chấm và 1 đường thẳng.

Các chuyên gia cho biết, ký hiệu này được tạo ra trong khoảng năm 200-300 trước Công nguyên.

Theo giới khoa học, ký hiệu tượng trưng cho ngày 7 Manik (trong tiếng Maya có nghĩa là 7 con hươu).

Chuyên gia về văn khắc Dmitry Belyayev, thuộc Trung tâm nghiên cứu Trung Bộ châu Mỹ cổ đại Yuri Knorozov, nhấn mạnh, đây là phát hiện cực kỳ quan trọng

Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng, ngay từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, người Maya ở vùng đất thấp đã sở hữu hệ thống chữ viết tiên tiến, vì các mảnh vỡ được công bố không chỉ có các ký tự biểu đồ mà bao gồm cả ký hiệu ngữ âm.

Phát hiện này đồng thời sẽ giúp giới khoa học hiểu rõ hơn cách tính lịch 260 ngày của người Maya và các kiến thức liên quan đến khoa học vũ trụ.

Trong ngôn ngữ Maya cổ đại, Tzolkin có nghĩa là “đếm ngày”, đây được cho là bộ lịch cổ nhất ở Trung Bộ châu Mỹ.

Khác với các lịch khác dựa vào sự chuyển động của các vì sao, lịch Tzolkin được cho là chỉ phát xuất từ toán học và không dựa vào bất cứ hiện tượng thiên nhiên nào.

Theo Science Advances, lịch Tzolkin từng được sử dụng ở khắp Trung Bộ châu Mỹ cổ đại, cũng như trong các cộng đồng người Maya bản địa ngày nay. Đây cũng là 1 trong 7 loại lịch của người Maya cổ đại, từng sinh sống và phát triển rực rỡ ở miền Nam Mexico và một phần Trung Mỹ.

Maya từng là một nền văn minh vĩ đại, đạt tới đỉnh cao của mọi lĩnh vực, từ kiến trúc, toán học, thiên văn học cho đến nghệ thuật.

Xuất hiện từ năm 2.000 trước Công nguyên, nhiều công trình ấn tượng của người Maya vẫn còn tồn tại trong các khu rừng ở phía Đông Nam Mexico, Guatemala, Belize và phía Tây của Honduras.

Trong thời kỳ đầu Công nguyên, hàng loạt nhà nước, quốc gia của người Maya được thành lập và phát triển rực rỡ, đa dạng.

Tuy nhiên, các quốc gia lần lượt bị diệt vong một cách bí ẩn và gần như biến mất hoàn toàn vào thế kỷ X. Chỉ duy nhất một quốc gia trên bán đảo Yucatan, Mexico, tiếp tục tồn tại đến thế kỷ XVI, trước khi biến mất do cuộc tấn công của người Tây Ban Nha.

Vật về chủ cũ: Đức trao trả bộ sưu tập cổ vật của nền văn minh Maya

Vật về chủ cũ: Đức trao trả bộ sưu tập cổ vật của nền văn minh Maya

Ngày 5/11, Đức đã trao trả một bộ sưu tập đồ tạo tác cổ của nền văn minh Maya cho Mexico và Guatemala, được tìm ...

Mexico: Phát hiện 137 dấu tay linh thiêng của người Maya cổ đại trong hang động

Mexico: Phát hiện 137 dấu tay linh thiêng của người Maya cổ đại trong hang động

Ngày 1/5, các nhà khảo cổ học thông báo phát hiện hơn 100 dấu tay ước tính hơn 1.200 năm tuổi của nền văn minh ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) đã đủ 'độ chín'?

Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) đã đủ 'độ chín'?

Dù Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) "cập bến" sớm hay muộn, tinh thần hợp tác và giảm leo thang căng thẳng phải luôn được thúc đẩy.
Tốt nghiệp khóa điều dưỡng Việt Nam chất lượng cao tại Áo

Tốt nghiệp khóa điều dưỡng Việt Nam chất lượng cao tại Áo

Tại Đại học IMC Krems, diễn ra lễ tốt nghiệp khóa điều dưỡng đầu tiên cho 30 trong tổng số 150 học viên Việt Nam đang theo học tại trường.
Phu nhân Ngô Phương Ly tiếp Công tước xứ Richmond

Phu nhân Ngô Phương Ly tiếp Công tước xứ Richmond

Chiều 24/2, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm, bà Ngô Phương Ly, đã có cuộc gặp thân tình với Công tước xứ ...
Sao Việt: Hoa hậu Bảo Ngọc rạng rỡ ngày đầu năm, diễn viên Sam duyên dáng trong tà áo dài

Sao Việt: Hoa hậu Bảo Ngọc rạng rỡ ngày đầu năm, diễn viên Sam duyên dáng trong tà áo dài

Hoa hậu Bảo Ngọc đẹp mặn mà, rạng rỡ ngày đầu năm mới, diễn viên Sam lại nền nã trong tà áo dài.
Tăng cường hợp tác ASEAN-IAEA trong sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình và phát triển bền vững

Tăng cường hợp tác ASEAN-IAEA trong sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình và phát triển bền vững

Đại sứ và Trưởng Phái đoàn các nước ASEAN tại Vienna gặp và làm việc với Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế Rafael Grossi.
Chính quyền Tổng thống Trump kiện bang New Jersey vì hạn chế hoạt động của ICE

Chính quyền Tổng thống Trump kiện bang New Jersey vì hạn chế hoạt động của ICE

Bộ Tư pháp Mỹ khởi kiện bang New Jersey về việc hạn chế Lực lượng Di trú liên bang hoạt động trên tài sản của bang.
Huế lọt bảng xếp hạng 25 điểm đến trăng mật lãng mạn hàng đầu thế giới năm 2026

Huế lọt bảng xếp hạng 25 điểm đến trăng mật lãng mạn hàng đầu thế giới năm 2026

TP. Huế xếp ở vị trí thứ 6 trong bảng xếp hạng 25 điểm đến trăng mật lãng mạn nhất thế giới tại Giải thưởng Travelers’ Choice Best of the Best Destinations.
Sức hút từ Ai Cập: Du khách đổ về thành phố Aswan chiêm ngưỡng sông Nile và khám phá di tích cổ đại

Sức hút từ Ai Cập: Du khách đổ về thành phố Aswan chiêm ngưỡng sông Nile và khám phá di tích cổ đại

Nhờ khí hậu mùa đông ôn hòa, thành phố Aswan ở miền Nam Ai Cập, nơi thượng nguồn sông Nile đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các hoạt động du lịch.
Du lịch cả nước đón tin vui dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 với hơn 14 triệu lượt khách

Du lịch cả nước đón tin vui dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 với hơn 14 triệu lượt khách

Trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ngành du lịch cả nước đã đón và phục vụ khoảng 14 triệu lượt khách, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025.
Hà Nội đón 1,34 triệu lượt khách dịp Tết Bính Ngọ 2026

Hà Nội đón 1,34 triệu lượt khách dịp Tết Bính Ngọ 2026

Trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Hà Nội ước đón khoảng 1,34 triệu lượt khách du lịch.
Quy Nhơn vào top 25 điểm đến xu hướng hàng đầu thế giới năm 2026

Quy Nhơn vào top 25 điểm đến xu hướng hàng đầu thế giới năm 2026

Khám phá Quy Nhơn, điểm đến biển tuyệt đẹp nằm trong top 25 xu hướng du lịch toàn cầu năm 2026 với vẻ đẹp hoang sơ và dịch vụ đẳng cấp.
Hà Nội đón 1,34 triệu lượt khách du lịch dịp Tết Bính Ngọ 2026, tăng hơn 36%

Hà Nội đón 1,34 triệu lượt khách du lịch dịp Tết Bính Ngọ 2026, tăng hơn 36%

Dịp Tết Bính Ngọ 2026, ngành du lịch Hà Nội đón 1,34 triệu lượt khách, thu 4,87 nghìn tỷ đồng, nhiều di tích, lễ hội đầu Xuân thu hút đông đảo du khách.
Rộn ràng nhịp vó phương Đông

Rộn ràng nhịp vó phương Đông

Mỗi độ Xuân về, hình ảnh con ngựa trở lại trong ký ức văn hóa phương Đông như biểu tượng của sự vận động, bền bỉ và khát vọng vươn xa.
Bộ sách 'Vui học tiếng Việt': Thêm một nhịp cầu gìn giữ tiếng mẹ đẻ nơi xa xứ

Bộ sách 'Vui học tiếng Việt': Thêm một nhịp cầu gìn giữ tiếng mẹ đẻ nơi xa xứ

Bộ sách Vui học tiếng Việt – tài liệu học tập mới hướng tới trẻ em và người học tiếng Việt ở nước ngoài, góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa Việt Nam.
Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Chương trình chiếu phim Tết 2026 nhằm mang điện ảnh Pháp đến gần hơn với khán giả Việt thông qua hình thức xem phim trực tuyến.
Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

“Đây là những đứa con của tôi”, thiền sư Ajahn Brahm nói như vậy tại đường sách TP. Hồ Chí Minh chiều 4/2, khiến cả khán đài lặng đi trong một khoảnh khắc.
Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới là dấu mốc tư duy có ý nghĩa đặc biệt.
Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Nghệ sĩ múa nổi tiếng Dương Lệ Bình bày tỏ niềm hạnh phúc khi được đưa vũ kịch “Khổng Tước” đến với khán giả Việt Nam, khẳng định đây là một mối lương duyên.
Người Bedouin và vó ngựa sinh tồn trên sa mạc

Người Bedouin và vó ngựa sinh tồn trên sa mạc

Giữa sa mạc Arab, nơi ban ngày cát nóng như than hồng và ban đêm gió lạnh cắt da, người Bedouin đã sống hàng nghìn năm theo một nhịp điệu rất riêng.
Lễ hội Du lịch chùa Hương 2026 chính thức khai hội, đón hàng chục nghìn du khách

Lễ hội Du lịch chùa Hương 2026 chính thức khai hội, đón hàng chục nghìn du khách

Với hàng chục nghìn du khách đội mưa dự khai hội, Lễ hội Du lịch Chùa Hương năm nay ghi dấu ấn bằng nhiều giải pháp đổi mới trong quản lý.
Làng nghề Hà Nội: Từ 'di sản sống' đến nguồn lực của sức mạnh mềm quốc gia

Làng nghề Hà Nội: Từ 'di sản sống' đến nguồn lực của sức mạnh mềm quốc gia

Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó 331 làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống được công nhận theo tiêu chí của Nghị định 52/2018/NĐ-CP. ...
Khơi dậy tinh thần quật cường từ hào khí Hai Bà Trưng

Khơi dậy tinh thần quật cường từ hào khí Hai Bà Trưng

Lễ kỷ niệm 1.986 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng và khai mạc Lễ hội đền Hai Bà Trưng năm 2026 đã diễn ra trang trọng, thành kính, thu hút đông đảo nhân dân.
Lễ hội Gióng đền Sóc năm 2026: Lần đầu tiên có tour đêm và chương trình nghệ thuật

Lễ hội Gióng đền Sóc năm 2026: Lần đầu tiên có tour đêm và chương trình nghệ thuật

Lễ hội Gióng đền Sóc là sự kiện văn hóa, tín ngưỡng tôn vinh, quảng bá, giới thiệu giá trị Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại.
Hát Xoan - Âm vang mùa Xuân nơi đất phát tích Vua Hùng

Hát Xoan - Âm vang mùa Xuân nơi đất phát tích Vua Hùng

Khám phá Hát Xoan Phú Thọ, di sản truyền thống UNESCO, gắn liền với tín ngưỡng Vua Hùng và đời sống cộng đồng đất Tổ Việt Nam.
Phiên bản di động