Phát huy vai trò của Việt Nam trong xây dựng và áp dụng luật pháp quốc tế trong các lĩnh vực mới

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn phát biểu khai mạc Tọa đàm. (Ảnh: Chu Văn)

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn nhận định trong năm 2025 luật pháp quốc tế mặc dù gặp một số thách thức nghiêm trọng song tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đặc biệt thông qua các cơ chế pháp điển hoá đa phương của Liên hợp quốc, các tổ chức quốc tế chuyên ngành trong các lĩnh vực thương mại, môi trường, hàng hải và an ninh mạng.

Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, luật pháp quốc tế tiếp tục đóng vai trò là công cụ thiết yếu để bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc, cân bằng quan hệ và giải quyết tranh chấp.

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn cho biết năm 2025 ghi nhận sự tham gia tích cực, chủ động và vai trò tiên phong của Việt Nam trong định hình luật pháp quốc tế, thể hiện qua việc tham gia xây dựng và đăng cai tổ chức Lễ mở ký Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng.

Trong bối cảnh năm 2026 mở ra giai đoạn triển khai các chủ trương, đường lối, chính sách của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Việt Nam cần phải chuyển mạnh từ “tham gia” sang “định hình”, từ “tiếp nhận” sang “chủ động đề xuất”, trong các hoạt động pháp lý đa phương.

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn nhấn mạnh cần tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo xu hướng pháp lý quốc tế; thúc đẩy tham gia các tiến trình pháp điển hoá; tăng cường năng lực thực thi và sử dụng hiệu quả các công cụ pháp lý quốc tế. Thứ trưởng cho biết Bộ Ngoại giao đã xây dựng tài liệu "Một số ý kiến pháp lý của Bộ Ngoại giao năm 2024" là nguồn thông tin tham khảo cho các chuyên gia về luật pháp quốc tế trong công tác nghiên cứu, tham mưu về áp dụng luật pháp quốc tế.

Các đại biểu tham dự Tọa đàm. (Ảnh: Chu Văn)

Phát biểu tại Tọa đàm, Chủ tịch Hội Luật quốc tế Việt Nam Nguyễn Thị Hoàng Anh cho biết Tọa đàm là sự kiện thường niên được Hội phối hợp với Bộ Ngoại giao tổ chức trong nhiều năm nay, kết nối các chuyên gia và cán bộ pháp lý của các bộ, ngành, cơ quan nhằm trao đổi, phân tích về các diễn biến và xu hướng phát triển của luật pháp quốc tế, đặc biệt trong các vấn đề mới như an ninh mạng và thương mại điện tử.

Trong hai phiên thảo luận do TS. Nguyễn Thị Hoàng Anh, Chủ tịch Hội luật quốc tế Việt Nam và TS. Phạm Lan Dung, thành viên Hội đồng cố vấn Hội luật quốc tế Châu Á điều hành, các đại biểu đã nghe và trao đổi về kết quả thảo luận của Ủy ban Luật quốc tế về nước biển dâng và thỏa thuận không ràng buộc, các án lệnh gần đây của các cơ quan tài phán quốc tế, nội dung thảo luận tại Tổ chức hàng hải quốc tế về tàu tự vận hành và giảm phát thải của tàu thủy, việc áp dụng biện pháp giảm phát thải trong lĩnh vực hàng không dân dụng cũng như các biện pháp thương mại đối ứng, thương mại xanh, thương mại điện tử.

Các ý kiến nêu bật sự tham gia chủ động, thực chất của Việt Nam trong xây dựng văn kiện pháp lý về những lĩnh vực này này, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuẩn bị năng lực, điều kiện thực thi, nhất là trong các lĩnh vực chống tội phạm mạng, thương mại đối ứng, thương mại xanh, giảm phát thải và thiết bị tự động trên biển, nhằm bảo đảm tốt nhất quyền, lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Phát biểu bế mạc Tọa đàm, Vụ trưởng Vụ Luật pháp và Điều ước quốc tế Nguyễn Đăng Thắng trân trọng cảm ơn sự phối hợp, đồng hành của các bộ, ngành, cơ quan và Hội Luật quốc tế Việt Nam trong thời gian qua; đồng thời bày tỏ mong muốn duy trì, phát huy sự kết nối, tương tác giữa đội ngũ chuyên gia pháp lý quốc tế tại các cơ quan quản lý nhà nước và các luật gia, giảng viên, nghiên cứu viên về luật quốc tế của cơ sở đào tạo và nghiên cứu, đóng góp vào thực hiện mục tiêu về nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế trên các lĩnh vực theo Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.