Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử

Minh Anh - Mai Liên
Sáng 22/10, Ủy ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao, tổ chức buổi nói chuyện chia sẻ và trao đổi về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ. GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, tác giả cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ tham dự và phát biểu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Chủ nhiệm Uỷ ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải phát biểu khai mạc chương trình. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện còn có sự tham dự của Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải; cùng các cán bộ, công chức, viên chức công tác trong lĩnh vực liên quan.

More from WVR
Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động

Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao; với mong muốn đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, kỹ năng chuyên môn cho các cán bộ trẻ, đặc biệt là cán bộ làm công tác biên giới lãnh thổ.

Phát biểu khai mạc, ông Trịnh Đức Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia nhấn mạnh giá trị của nội dung chuyên đề, đồng thời bày tỏ vinh dự được đón tiếp GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc – nhà sử học hàng đầu, tác giả công trình nghiên cứu nổi tiếng về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, nơi từng tấc đất được tạo dựng bằng mồ hôi, xương máu của bao thế hệ người đi mở cõi.

Ông Trịnh Đức Hải khẳng định, trong công tác đối ngoại, ngoại giao biên giới lãnh thổ cần đặc biệt quan tâm, nghiên cứu đến các vấn đề lịch sử, bởi “mọi giải pháp đều bắt nguồn từ lịch sử”. Do đó, nội dung chuyên đề lần này cùng những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa thiết thực đối với các cán bộ tham dự buổi nói chuyện.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc chia sẻ tại sự kiện. (Ảnh: Liên Anh)

Tại buổi nói chuyện, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc đã có những chia sẻ ban đầu về hành trình gắn bó hơn nửa thế kỷ với nghiên cứu lịch sử và chủ quyền lãnh thổ. Theo đó, ông bắt đầu con đường nghiên cứu lịch sử từ năm 1969, khi theo học tại khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Từ năm 1977, GS. trở lại giảng dạy tại chính ngôi trường này, tập trung nghiên cứu về lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam thời kỳ trung đại. Năm 1992, sử gia được giao chủ nhiệm đề tài “Chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa - Trường Sa”, là một cột mốc đáng chú ý trong sự nghiệp nghiên cứu của ông.

Từ đó đến nay, ông tiếp tục tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu, thẩm định tư liệu cũng như các triển lãm, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế về chủ quyền, lãnh thổ.

Về cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho biết, cuốn sách gồm 442 trang, có 9 chương nội dung được trình bày trong 3 phần. Phần thứ nhất: Khai phá đất đai, xác lập và bảo vệ chủ quyền Đàng Trong từ đầu thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XVIII. Phần thứ hai: Mở rộng các hình thức khai hoang, xây dựng nền hành chính Việt Nam thống nhất từ đầu thế kỷ XIX đến năm 1862. Phần thứ ba: Thành tựu và hệ quả của công cuộc khai phá đất đai, xác lập chủ quyền Việt Nam trên cùng đất Nam Bộ thế kỷ XVII-XIX.

Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Toàn cảnh buổi nói chuyện chuyên đề. (Ảnh: Liên Anh)

Trong nội dung chia sẻ, nhà sử học cũng đã trình bày về nguồn gốc của vùng đất Nam Bộ ngày nay. Trên nền tảng văn hóa Đồng Nai đã dần hình thành giai đoạn tiền Óc Eo và phát triển thành văn hóa Óc Eo. Nền văn hóa Óc Eo được xem là cội nguồn, nền tảng hình thành vương quốc Phù Nam đầu tiên.

Không gian phân bố của Vương quốc Phù Nam buổi đầu nằm chủ yếu trên lãnh thổ Nam Bộ ngày nay, bao gồm cả miền Đông và miền Tây Nam Bộ. Nghiên cứu về Nam Bộ cần phân biệt giữa Vương quốc Phù Nam đầu tiên và đế quốc Phù Nam sau này.

Đặc biệt, khi nhắc đến câu thơ của tác giả Nguyễn Khoa Điềm trong bài thơ Đất nước: “Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân”, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho rằng quá trình người Việt tiến xuống phương Nam không chỉ là sự dịch chuyển không gian cư trú, mà còn là sự tiếp nối căn tính cộng đồng, phong tục và ký ức nguồn cội. Đây là sợi dây gắn kết con người giữa mọi miền đất nước, góp phần tạo nền tảng hình thành bản sắc vùng đất Nam Bộ.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc trao tặng sách cho Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện diễn ra trong không khí cởi mở, các ý kiến chia sẻ và trao đổi thẳng thắn, tập trung vào những vấn đề trọng tâm của chuyên đề. Những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa về cả lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với đội ngũ cán bộ, đặc biệt là các cán bộ trẻ đang công tác trong lĩnh vực biên giới, lãnh thổ.

Kết thúc chương trình, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc đã trao tặng Ủy ban Biên giới quốc gia bộ sách Vùng đất Nam Bộ - Quá trình hình thành và phát triển cùng các đầu sách khác, đóng góp thêm nguồn tư liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu về lịch sử và chủ quyền lãnh thổ.

Phát huy vai trò báo chí trong bảo vệ lợi ích quốc gia trên mặt trận đối ngoại

Chiều nay 11/7, tại trụ sở Ủy ban Biên giới quốc gia, Đảng bộ Uỷ ban Biên giới quốc gia phối hợp Chi bộ Báo ...

Khơi dậy niềm tin mới, khí thế mới trong công tác về biên giới, lãnh thổ

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, trong kỷ nguyên mới việc giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn ...

Công tác biên giới lãnh thổ: 80 năm bền bỉ, thầm lặng mà tự hào của Ngoại giao Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập ngành Ngoại giao (28/8/1945-28/8/2025), Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại ...

Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm một sứ mệnh thiêng liêng

Tọa đàm 'Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm vì sự nghiệp biên giới lãnh thổ' không chỉ giúp nâng cao nhận thức ...

Tổng Bí thư Tô Lâm: Đảng, Nhà nước dành sự quan tâm rất lớn cho vùng biên giới

Ngày 11/10, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dự Lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung ...

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 19/6/2026: Tuổi Mão tiền bạc may mắn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 19/6/2026: Tuổi Mão tiền bạc may mắn

Xem tử vi 19/6 - tử vi 12 con giáp hôm nay 19/6/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 19/6/2026, Lịch vạn niên ngày 19 tháng 6 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 19/6/2026, Lịch vạn niên ngày 19 tháng 6 năm 2026

Lịch âm 19/6. Lịch âm hôm nay 19/6/2026? Âm lịch hôm nay 19/6. Lịch vạn niên 19/6/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Dư luận về thoả thuận Mỹ-Iran: Thắng lợi về chiến thuật, thất bại về chiến lược?

Dư luận về thoả thuận Mỹ-Iran: Thắng lợi về chiến thuật, thất bại về chiến lược?

Lãnh đạo nhiều nước và các thể chế quốc tế hoan nghênh thỏa thuận, song giới học giả và dư luận tại Mỹ, Israel và Iran còn nhiều quan điểm ...
Đại sứ Việt Nam tại Pháp gặp gỡ nhà thiết kế Minh Hạnh và Giám đốc Trung tâm Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Đại sứ Việt Nam tại Pháp gặp gỡ nhà thiết kế Minh Hạnh và Giám đốc Trung tâm Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải gặp nhà thiết kế áo dài Minh Hạnh; Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - ...
Giá vàng hôm nay 19/6/2026 giảm mạnh sau thông điệp mới từ Fed, Liệu Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đã đủ sức kéo thị trường đi xuống?

Giá vàng hôm nay 19/6/2026 giảm mạnh sau thông điệp mới từ Fed, Liệu Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đã đủ sức kéo thị trường đi xuống?

Giá vàng hôm nay 19/6/2026 giảm mạnh sau thông điệp cứng rắn từ Fed, hay Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đã kéo thị trường đi xuống?
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Phiên ăn trưa làm việc do Tổng thống Nga Vladimir V. Putin chủ trì

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Phiên ăn trưa làm việc do Tổng thống Nga Vladimir V. Putin chủ trì

Trưa ngày 18/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã cùng các Lãnh đạo ASEAN tham dự Phiên ăn trưa làm việc do Tổng thống Nga Vladimir V. Putin ...
Chưa ghi nhận công dân Việt Nam là nạn nhân của vụ động đất tại Philippines

Chưa ghi nhận công dân Việt Nam là nạn nhân của vụ động đất tại Philippines

Theo tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines, cho đến nay chưa ghi nhận có công dân Việt Nam là nạn nhân của vụ động đất tại Philippines.
Việt Nam xác minh vụ công dân tử vong tại công trường ở Nhật Bản

Việt Nam xác minh vụ công dân tử vong tại công trường ở Nhật Bản

Ngày 4/6, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã thông tin về các biện pháp bảo hộ công dân đối với 2 thực tập sinh Việt Nam thiệt mạng tại Nhật Bản.
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel triển khai bảo hộ công dân liên quan đoàn tàu tới Gaza

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel triển khai bảo hộ công dân liên quan đoàn tàu tới Gaza

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đang triển khai các biện pháp bảo hộ công dân đối với công dân Tiêu Nguyễn Bảo Ngọc của Việt Nam.
Bộ Ngoại giao thông tin về vụ hơn 800 người Việt bị bắt ở Indonesia và Campuchia

Bộ Ngoại giao thông tin về vụ hơn 800 người Việt bị bắt ở Indonesia và Campuchia

Ngày 14/5, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao thông tin việc 353 người Việt Nam bị bắt tại Indonesia có liên quan đến đường dây lừa đảo và đánh bạc trực tuyến.
Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản kịp thời bảo hộ công dân trong vụ tai nạn do sóng lớn

Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản kịp thời bảo hộ công dân trong vụ tai nạn do sóng lớn

Theo thông tin của Đại sứ quán Việt Nam Nhật Bản, ngày 21/3, 08 lao động Việt Nam đã gặp nạn do sóng lớn ở khu vực biển thuộc tỉnh Fukui.
Cơ quan đại diện Việt Nam tại Trung Đông mở đăng ký nguyện vọng về nước cho công dân

Cơ quan đại diện Việt Nam tại Trung Đông mở đăng ký nguyện vọng về nước cho công dân

Chiều 19/3, tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã thông tin về tình hình người Việt tại Trung Đông.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Nhân dịp Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, mời các bạn tham gia trắc nghiệm tìm hiểu thêm về sự kiện này.
Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về Hội nghị thượng đỉnh P4G lần thứ tư do Việt Nam đăng cai từ ngày 14-17/4.
Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về các Đối tác chiến lược toàn diện mà Việt Nam đã thiết lập quan hệ cho đến nay.
Tạm biệt Việt Nam!

Tạm biệt Việt Nam!

Bài viết của Đại sứ Argentina tại Việt Nam nhân kết thúc nhiệm kỳ.
Phú Thọ giữ vai trò chiến lược trong quan hệ giữa Việt Nam và Thái Lan

Phú Thọ giữ vai trò chiến lược trong quan hệ giữa Việt Nam và Thái Lan

Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam Urawadee Sriphiromya trả lời phỏng vấn bên lề Chương trình 'Kết nối Thái Lan tại Phú Thọ 2026.
Đại sứ Nga: Cấu trúc khu vực lấy ASEAN làm trung tâm giúp duy trì cân bằng lợi ích, xây dựng đối thoại và thúc đẩy hòa bình

Đại sứ Nga: Cấu trúc khu vực lấy ASEAN làm trung tâm giúp duy trì cân bằng lợi ích, xây dựng đối thoại và thúc đẩy hòa bình

Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm hợp tác ASEAN-Nga sẽ khẳng định cam kết của Nga và ASEAN đối với mô hình hợp tác cởi mở và bao trùm.
Đại sứ Đặng Minh Khôi: Việt Nam ủng hộ tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-Nga

Đại sứ Đặng Minh Khôi: Việt Nam ủng hộ tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-Nga

Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi trả lời phỏng vấn về chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga.
Việt Nam là nhân tố quan trọng trong tăng cường quan hệ ASEAN-Nga

Việt Nam là nhân tố quan trọng trong tăng cường quan hệ ASEAN-Nga

Hội nghị cấp cao Nga-ASEAN sắp tới là dịp để các bên trao đổi sâu rộng về các vấn đề quốc tế, khu vực và song phương, trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Võ cổ truyền và năng lực kể chuyện quốc gia

Võ cổ truyền và năng lực kể chuyện quốc gia

Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng chú trọng phát huy sức mạnh mềm, võ cổ truyền Việt Nam đang mở ra tiềm năng trở thành một “đại sứ văn hóa” đặc biệt.
Phiên bản di động