Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử

Minh Anh - Mai Liên
Sáng 22/10, Ủy ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao, tổ chức buổi nói chuyện chia sẻ và trao đổi về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ. GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, tác giả cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ tham dự và phát biểu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Chủ nhiệm Uỷ ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải phát biểu khai mạc chương trình. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện còn có sự tham dự của Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải; cùng các cán bộ, công chức, viên chức công tác trong lĩnh vực liên quan.

More from WVR
Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động

Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao; với mong muốn đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, kỹ năng chuyên môn cho các cán bộ trẻ, đặc biệt là cán bộ làm công tác biên giới lãnh thổ.

Phát biểu khai mạc, ông Trịnh Đức Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia nhấn mạnh giá trị của nội dung chuyên đề, đồng thời bày tỏ vinh dự được đón tiếp GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc – nhà sử học hàng đầu, tác giả công trình nghiên cứu nổi tiếng về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, nơi từng tấc đất được tạo dựng bằng mồ hôi, xương máu của bao thế hệ người đi mở cõi.

Ông Trịnh Đức Hải khẳng định, trong công tác đối ngoại, ngoại giao biên giới lãnh thổ cần đặc biệt quan tâm, nghiên cứu đến các vấn đề lịch sử, bởi “mọi giải pháp đều bắt nguồn từ lịch sử”. Do đó, nội dung chuyên đề lần này cùng những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa thiết thực đối với các cán bộ tham dự buổi nói chuyện.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc chia sẻ tại sự kiện. (Ảnh: Liên Anh)

Tại buổi nói chuyện, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc đã có những chia sẻ ban đầu về hành trình gắn bó hơn nửa thế kỷ với nghiên cứu lịch sử và chủ quyền lãnh thổ. Theo đó, ông bắt đầu con đường nghiên cứu lịch sử từ năm 1969, khi theo học tại khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Từ năm 1977, GS. trở lại giảng dạy tại chính ngôi trường này, tập trung nghiên cứu về lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam thời kỳ trung đại. Năm 1992, sử gia được giao chủ nhiệm đề tài “Chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa - Trường Sa”, là một cột mốc đáng chú ý trong sự nghiệp nghiên cứu của ông.

Từ đó đến nay, ông tiếp tục tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu, thẩm định tư liệu cũng như các triển lãm, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế về chủ quyền, lãnh thổ.

Về cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho biết, cuốn sách gồm 442 trang, có 9 chương nội dung được trình bày trong 3 phần. Phần thứ nhất: Khai phá đất đai, xác lập và bảo vệ chủ quyền Đàng Trong từ đầu thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XVIII. Phần thứ hai: Mở rộng các hình thức khai hoang, xây dựng nền hành chính Việt Nam thống nhất từ đầu thế kỷ XIX đến năm 1862. Phần thứ ba: Thành tựu và hệ quả của công cuộc khai phá đất đai, xác lập chủ quyền Việt Nam trên cùng đất Nam Bộ thế kỷ XVII-XIX.

Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Toàn cảnh buổi nói chuyện chuyên đề. (Ảnh: Liên Anh)

Trong nội dung chia sẻ, nhà sử học cũng đã trình bày về nguồn gốc của vùng đất Nam Bộ ngày nay. Trên nền tảng văn hóa Đồng Nai đã dần hình thành giai đoạn tiền Óc Eo và phát triển thành văn hóa Óc Eo. Nền văn hóa Óc Eo được xem là cội nguồn, nền tảng hình thành vương quốc Phù Nam đầu tiên.

Không gian phân bố của Vương quốc Phù Nam buổi đầu nằm chủ yếu trên lãnh thổ Nam Bộ ngày nay, bao gồm cả miền Đông và miền Tây Nam Bộ. Nghiên cứu về Nam Bộ cần phân biệt giữa Vương quốc Phù Nam đầu tiên và đế quốc Phù Nam sau này.

Đặc biệt, khi nhắc đến câu thơ của tác giả Nguyễn Khoa Điềm trong bài thơ Đất nước: “Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân”, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho rằng quá trình người Việt tiến xuống phương Nam không chỉ là sự dịch chuyển không gian cư trú, mà còn là sự tiếp nối căn tính cộng đồng, phong tục và ký ức nguồn cội. Đây là sợi dây gắn kết con người giữa mọi miền đất nước, góp phần tạo nền tảng hình thành bản sắc vùng đất Nam Bộ.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc trao tặng sách cho Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện diễn ra trong không khí cởi mở, các ý kiến chia sẻ và trao đổi thẳng thắn, tập trung vào những vấn đề trọng tâm của chuyên đề. Những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa về cả lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với đội ngũ cán bộ, đặc biệt là các cán bộ trẻ đang công tác trong lĩnh vực biên giới, lãnh thổ.

Kết thúc chương trình, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc đã trao tặng Ủy ban Biên giới quốc gia bộ sách Vùng đất Nam Bộ - Quá trình hình thành và phát triển cùng các đầu sách khác, đóng góp thêm nguồn tư liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu về lịch sử và chủ quyền lãnh thổ.

Phát huy vai trò báo chí trong bảo vệ lợi ích quốc gia trên mặt trận đối ngoại

Chiều nay 11/7, tại trụ sở Ủy ban Biên giới quốc gia, Đảng bộ Uỷ ban Biên giới quốc gia phối hợp Chi bộ Báo ...

Khơi dậy niềm tin mới, khí thế mới trong công tác về biên giới, lãnh thổ

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, trong kỷ nguyên mới việc giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn ...

Công tác biên giới lãnh thổ: 80 năm bền bỉ, thầm lặng mà tự hào của Ngoại giao Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập ngành Ngoại giao (28/8/1945-28/8/2025), Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại ...

Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm một sứ mệnh thiêng liêng

Tọa đàm 'Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm vì sự nghiệp biên giới lãnh thổ' không chỉ giúp nâng cao nhận thức ...

Tổng Bí thư Tô Lâm: Đảng, Nhà nước dành sự quan tâm rất lớn cho vùng biên giới

Ngày 11/10, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dự Lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung ...

Đọc thêm

Lịch cúp điện Quảng Trị hôm nay ngày 16/3/2026

Lịch cúp điện Quảng Trị hôm nay ngày 16/3/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Quảng Trị theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 16/3/2026.
Top 5 xe đa dụng cỡ nhỏ bán chạy nhất tháng 2/2026: Hyundai Creta vươn lên dẫn đầu

Top 5 xe đa dụng cỡ nhỏ bán chạy nhất tháng 2/2026: Hyundai Creta vươn lên dẫn đầu

Top 5 xe đa dụng cỡ nhỏ bán chạy nhất tháng 2/2026 tại Việt Nam, Hyundai Creta vươn lên dẫn đầu với 645 chiếc bán ra, xếp thứ 2 Toyota ...
Quảng bá tri thức Việt tại Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI tại Lào

Quảng bá tri thức Việt tại Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI tại Lào

Đoàn công tác của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) đã tham dự Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI với tư cách Nhà ...
Nhật Bản nói về 'ngưỡng' điều tàu tới Trung Đông, Anh cân nhắc một việc có lợi cho đồng minh

Nhật Bản nói về 'ngưỡng' điều tàu tới Trung Đông, Anh cân nhắc một việc có lợi cho đồng minh

Nhật Bản và Vương quốc Anh đang cân nhắc các phương án hỗ trợ an ninh tại khu vực Trung Đông, trong bối cảnh căng thẳng liên quan eo biển ...
Iran bác bỏ tuyên bố của Mỹ tại eo biển Hormuz, cho tàu của mọi nước đi qua nhưng vẫn có ngoại lệ, đưa ra một lưu ý đặc biệt quan trọng

Iran bác bỏ tuyên bố của Mỹ tại eo biển Hormuz, cho tàu của mọi nước đi qua nhưng vẫn có ngoại lệ, đưa ra một lưu ý đặc biệt quan trọng

Iran tuyên bố eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát của nước này và các tàu của Mỹ, Israel cùng đồng minh không được phép đi qua.
Tổng Bí thư Tô Lâm bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp tại phường Ba Đình, Hà Nội

Tổng Bí thư Tô Lâm bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp tại phường Ba Đình, Hà Nội

Tổng Bí thư Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương và Đoàn công tác Trung ương đến khu vực bỏ phiếu số 02, phường Ba Đình, TP. Hà Nội ...
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel khuyến nghị cộng đồng theo dõi hướng dẫn mới về phòng vệ dân sự

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel khuyến nghị cộng đồng theo dõi hướng dẫn mới về phòng vệ dân sự

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã gửi thông báo tới cộng đồng người Việt về việc cập nhật chính sách phòng vệ dân sự của Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa Israel.
Bảo hộ công dân tại Trung Đông: Đáp lại từng tiếng chuông reo từ đường dây nóng

Bảo hộ công dân tại Trung Đông: Đáp lại từng tiếng chuông reo từ đường dây nóng

Bộ Ngoại giao phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan chủ động lên các phương án bảo hộ công dân Việt Nam tại Trung Đông.
Đại sứ quán Việt Nam tại UAE bám sát tình hình xung đột khu vực, đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam

Đại sứ quán Việt Nam tại UAE bám sát tình hình xung đột khu vực, đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam

Đại sứ quán Việt Nam tại UAE tích cực bảo hộ công dân Việt Nam tại Trung Đông.
Sinh viên Việt Nam tại Trung Đông: Giữ bình tĩnh trước biến động, tin tưởng vào công tác bảo hộ công dân

Sinh viên Việt Nam tại Trung Đông: Giữ bình tĩnh trước biến động, tin tưởng vào công tác bảo hộ công dân

Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông, đời sống của cộng đồng người Việt, nhất là sinh viên, bắt đầu chịu tác động trực tiếp từ những biến động chính trị.
Tình hình Trung Đông: Khuyến cáo công dân Việt Nam không đến các địa điểm nhạy cảm về an ninh nhằm bảo đảm an toàn

Tình hình Trung Đông: Khuyến cáo công dân Việt Nam không đến các địa điểm nhạy cảm về an ninh nhằm bảo đảm an toàn

Đại sứ quán Việt Nam tại khu vực Vùng Vịnh khuyến cáo công dân Việt Nam hạn chế di chuyển không cần thiết và không đến các địa điểm nhạy cảm về an ninh.
Bộ Ngoại giao khuyến cáo công dân Việt Nam không đến Iran và Israel nếu không thực sự cần thiết

Bộ Ngoại giao khuyến cáo công dân Việt Nam không đến Iran và Israel nếu không thực sự cần thiết

Ngày 28/2, Bộ Ngoại giao ra thông báo khuyến cáo đối với công dân Việt Nam tại Iran và Israel.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Nhân dịp Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, mời các bạn tham gia trắc nghiệm tìm hiểu thêm về sự kiện này.
Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về Hội nghị thượng đỉnh P4G lần thứ tư do Việt Nam đăng cai từ ngày 14-17/4.
Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về các Đối tác chiến lược toàn diện mà Việt Nam đã thiết lập quan hệ cho đến nay.
Đại sứ Pakistan Kohdayar Marri: Việt Nam đang trên lộ trình đi tới thành công rực rỡ với khí thế 'mã đáo thành công'

Đại sứ Pakistan Kohdayar Marri: Việt Nam đang trên lộ trình đi tới thành công rực rỡ với khí thế 'mã đáo thành công'

Đại sứ Pakistan tại Việt Nam trả lời phỏng vấn về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Mở đường cho 'kho báu dưới nước' của Việt Nam vào Brazil

Mở đường cho 'kho báu dưới nước' của Việt Nam vào Brazil

Con cá rô phi Việt Nam đã bắt đầu hành trình vượt nửa vòng trái đất để tiếp cận thị trường Brazil, một trong những thị trường lớn và khắt khe hàng đầu Nam Mỹ.
Đại sứ Thụy Sỹ Thomas Gass: Bầu cử Quốc hội khóa XVI là dịp để đảm bảo mọi chủ trương, chính sách được thực thi với tinh thần vì nhân dân

Đại sứ Thụy Sỹ Thomas Gass: Bầu cử Quốc hội khóa XVI là dịp để đảm bảo mọi chủ trương, chính sách được thực thi với tinh thần vì nhân dân

Đại sứ Thụy Sỹ Thomas Gass trả lời báo chí về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Đại sứ Lào: Bầu cử Quốc hội khóa XVI tạo xung lực mới để Việt Nam tiếp tục giữ vững ổn định chính trị, đóng góp tích cực cho khu vực và thế giới

Đại sứ Lào: Bầu cử Quốc hội khóa XVI tạo xung lực mới để Việt Nam tiếp tục giữ vững ổn định chính trị, đóng góp tích cực cho khu vực và thế giới

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh trả lời phỏng vấn về ý nghĩa của cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Hiệp định sơ bộ 6/3 - Bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên

Hiệp định sơ bộ 6/3 - Bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã tạo nên sự thay đổi so sánh lực lượng quan trọng giữa ta và đối phương theo hướng có lợi cho ta...
Phạm Văn Đồng - Tầm vóc một nhà ngoại giao lớn

Phạm Văn Đồng - Tầm vóc một nhà ngoại giao lớn

Cố Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Văn Đồng gắn liền với những chặng đường gian khổ, vẻ vang của dân tộc Việt Nam.
Phiên bản di động