Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử

Minh Anh - Mai Liên
Sáng 22/10, Ủy ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao, tổ chức buổi nói chuyện chia sẻ và trao đổi về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ. GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, tác giả cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ tham dự và phát biểu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Chủ nhiệm Uỷ ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải phát biểu khai mạc chương trình. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện còn có sự tham dự của Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải; cùng các cán bộ, công chức, viên chức công tác trong lĩnh vực liên quan.

More from WVR
Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động

Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao; với mong muốn đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, kỹ năng chuyên môn cho các cán bộ trẻ, đặc biệt là cán bộ làm công tác biên giới lãnh thổ.

Phát biểu khai mạc, ông Trịnh Đức Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia nhấn mạnh giá trị của nội dung chuyên đề, đồng thời bày tỏ vinh dự được đón tiếp GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc – nhà sử học hàng đầu, tác giả công trình nghiên cứu nổi tiếng về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, nơi từng tấc đất được tạo dựng bằng mồ hôi, xương máu của bao thế hệ người đi mở cõi.

Ông Trịnh Đức Hải khẳng định, trong công tác đối ngoại, ngoại giao biên giới lãnh thổ cần đặc biệt quan tâm, nghiên cứu đến các vấn đề lịch sử, bởi “mọi giải pháp đều bắt nguồn từ lịch sử”. Do đó, nội dung chuyên đề lần này cùng những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa thiết thực đối với các cán bộ tham dự buổi nói chuyện.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc chia sẻ tại sự kiện. (Ảnh: Liên Anh)

Tại buổi nói chuyện, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc đã có những chia sẻ ban đầu về hành trình gắn bó hơn nửa thế kỷ với nghiên cứu lịch sử và chủ quyền lãnh thổ. Theo đó, ông bắt đầu con đường nghiên cứu lịch sử từ năm 1969, khi theo học tại khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Từ năm 1977, GS. trở lại giảng dạy tại chính ngôi trường này, tập trung nghiên cứu về lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam thời kỳ trung đại. Năm 1992, sử gia được giao chủ nhiệm đề tài “Chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa - Trường Sa”, là một cột mốc đáng chú ý trong sự nghiệp nghiên cứu của ông.

Từ đó đến nay, ông tiếp tục tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu, thẩm định tư liệu cũng như các triển lãm, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế về chủ quyền, lãnh thổ.

Về cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho biết, cuốn sách gồm 442 trang, có 9 chương nội dung được trình bày trong 3 phần. Phần thứ nhất: Khai phá đất đai, xác lập và bảo vệ chủ quyền Đàng Trong từ đầu thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XVIII. Phần thứ hai: Mở rộng các hình thức khai hoang, xây dựng nền hành chính Việt Nam thống nhất từ đầu thế kỷ XIX đến năm 1862. Phần thứ ba: Thành tựu và hệ quả của công cuộc khai phá đất đai, xác lập chủ quyền Việt Nam trên cùng đất Nam Bộ thế kỷ XVII-XIX.

Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Toàn cảnh buổi nói chuyện chuyên đề. (Ảnh: Liên Anh)

Trong nội dung chia sẻ, nhà sử học cũng đã trình bày về nguồn gốc của vùng đất Nam Bộ ngày nay. Trên nền tảng văn hóa Đồng Nai đã dần hình thành giai đoạn tiền Óc Eo và phát triển thành văn hóa Óc Eo. Nền văn hóa Óc Eo được xem là cội nguồn, nền tảng hình thành vương quốc Phù Nam đầu tiên.

Không gian phân bố của Vương quốc Phù Nam buổi đầu nằm chủ yếu trên lãnh thổ Nam Bộ ngày nay, bao gồm cả miền Đông và miền Tây Nam Bộ. Nghiên cứu về Nam Bộ cần phân biệt giữa Vương quốc Phù Nam đầu tiên và đế quốc Phù Nam sau này.

Đặc biệt, khi nhắc đến câu thơ của tác giả Nguyễn Khoa Điềm trong bài thơ Đất nước: “Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân”, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho rằng quá trình người Việt tiến xuống phương Nam không chỉ là sự dịch chuyển không gian cư trú, mà còn là sự tiếp nối căn tính cộng đồng, phong tục và ký ức nguồn cội. Đây là sợi dây gắn kết con người giữa mọi miền đất nước, góp phần tạo nền tảng hình thành bản sắc vùng đất Nam Bộ.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc trao tặng sách cho Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện diễn ra trong không khí cởi mở, các ý kiến chia sẻ và trao đổi thẳng thắn, tập trung vào những vấn đề trọng tâm của chuyên đề. Những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa về cả lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với đội ngũ cán bộ, đặc biệt là các cán bộ trẻ đang công tác trong lĩnh vực biên giới, lãnh thổ.

Kết thúc chương trình, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc đã trao tặng Ủy ban Biên giới quốc gia bộ sách Vùng đất Nam Bộ - Quá trình hình thành và phát triển cùng các đầu sách khác, đóng góp thêm nguồn tư liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu về lịch sử và chủ quyền lãnh thổ.

Phát huy vai trò báo chí trong bảo vệ lợi ích quốc gia trên mặt trận đối ngoại

Chiều nay 11/7, tại trụ sở Ủy ban Biên giới quốc gia, Đảng bộ Uỷ ban Biên giới quốc gia phối hợp Chi bộ Báo ...

Khơi dậy niềm tin mới, khí thế mới trong công tác về biên giới, lãnh thổ

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, trong kỷ nguyên mới việc giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn ...

Công tác biên giới lãnh thổ: 80 năm bền bỉ, thầm lặng mà tự hào của Ngoại giao Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập ngành Ngoại giao (28/8/1945-28/8/2025), Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại ...

Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm một sứ mệnh thiêng liêng

Tọa đàm 'Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm vì sự nghiệp biên giới lãnh thổ' không chỉ giúp nâng cao nhận thức ...

Tổng Bí thư Tô Lâm: Đảng, Nhà nước dành sự quan tâm rất lớn cho vùng biên giới

Ngày 11/10, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dự Lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung ...

Đọc thêm

Mỹ tính toán hành động để đưa một đồng minh NATO chính thức gia nhập G20

Mỹ tính toán hành động để đưa một đồng minh NATO chính thức gia nhập G20

Mỹ muốn Ba Lan trở thành thành viên thường trực của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) 'càng sớm càng tốt'.
EU thông qua gói trừng phạt thứ 22 nhằm vào Nga, gần 1.600 mục tiêu bị gọi tên

EU thông qua gói trừng phạt thứ 22 nhằm vào Nga, gần 1.600 mục tiêu bị gọi tên

EU thông qua gói trừng phạt mới nhằm vào tổ hợp công nghiệp-quân sự của Nga, bổ sung gần 1.600 cá nhân và thực thể vào danh sách bị trừng ...
Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào sắp thăm Việt Nam

Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào sắp thăm Việt Nam

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào cùng Đoàn đại biểu cấp cao Lào sẽ thăm chính thức Việt ...
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp Phó Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp Phó Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ

Ngày 12/10, Thứ trưởng Nguyễn Minh Hằng đã tiếp ông John Goyer, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ (USCC).
Bộ Tài chính yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xử lý thủ tục giải thể doanh nghiệp

Bộ Tài chính yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xử lý thủ tục giải thể doanh nghiệp

Theo quy định tại khoản 2 Điều 207 Luật Doanh nghiệp, doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác.
Giải Nobel kinh tế 2026 chính thức có chủ nhân tiếp theo

Giải Nobel kinh tế 2026 chính thức có chủ nhân tiếp theo

Giải Nobel kinh tế 2026 chính thức có chủ nhân tiếp theo... Người Mỹ tiếp tục thống trị giải thưởng danh giá này.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Ghi nhận động đất 7,4 độ Richter tại Colombia, nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo hộ công dân

Ghi nhận động đất 7,4 độ Richter tại Colombia, nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo hộ công dân

Ngày 10/8, tại tỉnh Chocó, cách thủ đô Bogota khoảng 313km về phía Tây, dã xảy ra trận động đất với cường độ 7,4 độ richter
48 thuyền viên tàu Khôi Nguyên 18 trở về đất liền an toàn

48 thuyền viên tàu Khôi Nguyên 18 trở về đất liền an toàn

Công tác cứu hộ các thuyền viên còn lại tàu Khôi Nguyên 18 được lực lượng chức năng Việt Nam phối hợp quốc tế triển khai với quyết tâm cao.
Kỷ niệm 81 năm Quốc khánh Việt Nam và ngày Phở, ẩm thực Việt Nam tại Hy Lạp

Kỷ niệm 81 năm Quốc khánh Việt Nam và ngày Phở, ẩm thực Việt Nam tại Hy Lạp

Tối 21/9, tại thủ đô Athens, Đại sứ quán Việt Nam tại Hy Lạp tổ chức lễ kỷ niệm 81 năm Quốc khánh Việt Nam, kết hợp Ngày Phở và Lễ hội Ẩm thực Việt ...
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Nhân dịp Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, mời các bạn tham gia trắc nghiệm tìm hiểu thêm về sự kiện này.
Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về Hội nghị thượng đỉnh P4G lần thứ tư do Việt Nam đăng cai từ ngày 14-17/4.
‘Ngoại giao gấu trúc’ của Trung Quốc trở lại

‘Ngoại giao gấu trúc’ của Trung Quốc trở lại

‘Ngoại giao gấu trúc’ tiếp tục được Trung Quốc áp dụng tại Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung Quốc vừa qua tại Washington.
Học giả Trung Quốc: Chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thúc đẩy quan hệ song phương trên nhiều lĩnh vực

Học giả Trung Quốc: Chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thúc đẩy quan hệ song phương trên nhiều lĩnh vực

Giáo sư Thôi Thủ Quân, Đại học Nhân dân Trung Quốc trả lời phỏng vấn về ý nghĩa chuyến thăm Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.
Hợp tác quản lý đường biên giới là minh chứng cho chiều sâu và mức độ tin cậy Việt - Lào

Hợp tác quản lý đường biên giới là minh chứng cho chiều sâu và mức độ tin cậy Việt - Lào

Hợp tác quản lý biên giới Việt Nam - Lào góp phần giữ vững tuyến biên giới hòa bình, ổn định và lòng tin bền chặt.
UNCLOS – Nền tảng của trật tự và ổn định trên biển

UNCLOS – Nền tảng của trật tự và ổn định trên biển

TS. Martin Ratcovich Leopardi, Cố vấn pháp lý cao cấp về Luật quốc tế, Bộ Ngoại giao Thụy Điển trả lời bên lề Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 18.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm Trung Quốc: Làm sâu sắc Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm Trung Quốc: Làm sâu sắc Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới

Việc Chủ tịch Quốc hội thăm Trung Quốc khẳng định Việt Nam luôn nhất quán coi quan hệ với Trung Quốc là lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu.
Luật pháp quốc tế là nền tảng cho quản lý các vấn đề ở Biển Đông

Luật pháp quốc tế là nền tảng cho quản lý các vấn đề ở Biển Đông

Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel trả lời phỏng vấn bên lề Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 18.
Phiên bản di động