Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử

Minh Anh - Mai Liên
Sáng 22/10, Ủy ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao, tổ chức buổi nói chuyện chia sẻ và trao đổi về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ. GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, tác giả cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ tham dự và phát biểu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Chủ nhiệm Uỷ ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải phát biểu khai mạc chương trình. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện còn có sự tham dự của Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải; cùng các cán bộ, công chức, viên chức công tác trong lĩnh vực liên quan.

More from WVR
Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động

Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao; với mong muốn đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, kỹ năng chuyên môn cho các cán bộ trẻ, đặc biệt là cán bộ làm công tác biên giới lãnh thổ.

Phát biểu khai mạc, ông Trịnh Đức Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia nhấn mạnh giá trị của nội dung chuyên đề, đồng thời bày tỏ vinh dự được đón tiếp GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc – nhà sử học hàng đầu, tác giả công trình nghiên cứu nổi tiếng về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, nơi từng tấc đất được tạo dựng bằng mồ hôi, xương máu của bao thế hệ người đi mở cõi.

Ông Trịnh Đức Hải khẳng định, trong công tác đối ngoại, ngoại giao biên giới lãnh thổ cần đặc biệt quan tâm, nghiên cứu đến các vấn đề lịch sử, bởi “mọi giải pháp đều bắt nguồn từ lịch sử”. Do đó, nội dung chuyên đề lần này cùng những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa thiết thực đối với các cán bộ tham dự buổi nói chuyện.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc chia sẻ tại sự kiện. (Ảnh: Liên Anh)

Tại buổi nói chuyện, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc đã có những chia sẻ ban đầu về hành trình gắn bó hơn nửa thế kỷ với nghiên cứu lịch sử và chủ quyền lãnh thổ. Theo đó, ông bắt đầu con đường nghiên cứu lịch sử từ năm 1969, khi theo học tại khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Từ năm 1977, GS. trở lại giảng dạy tại chính ngôi trường này, tập trung nghiên cứu về lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam thời kỳ trung đại. Năm 1992, sử gia được giao chủ nhiệm đề tài “Chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa - Trường Sa”, là một cột mốc đáng chú ý trong sự nghiệp nghiên cứu của ông.

Từ đó đến nay, ông tiếp tục tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu, thẩm định tư liệu cũng như các triển lãm, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế về chủ quyền, lãnh thổ.

Về cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho biết, cuốn sách gồm 442 trang, có 9 chương nội dung được trình bày trong 3 phần. Phần thứ nhất: Khai phá đất đai, xác lập và bảo vệ chủ quyền Đàng Trong từ đầu thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XVIII. Phần thứ hai: Mở rộng các hình thức khai hoang, xây dựng nền hành chính Việt Nam thống nhất từ đầu thế kỷ XIX đến năm 1862. Phần thứ ba: Thành tựu và hệ quả của công cuộc khai phá đất đai, xác lập chủ quyền Việt Nam trên cùng đất Nam Bộ thế kỷ XVII-XIX.

Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Toàn cảnh buổi nói chuyện chuyên đề. (Ảnh: Liên Anh)

Trong nội dung chia sẻ, nhà sử học cũng đã trình bày về nguồn gốc của vùng đất Nam Bộ ngày nay. Trên nền tảng văn hóa Đồng Nai đã dần hình thành giai đoạn tiền Óc Eo và phát triển thành văn hóa Óc Eo. Nền văn hóa Óc Eo được xem là cội nguồn, nền tảng hình thành vương quốc Phù Nam đầu tiên.

Không gian phân bố của Vương quốc Phù Nam buổi đầu nằm chủ yếu trên lãnh thổ Nam Bộ ngày nay, bao gồm cả miền Đông và miền Tây Nam Bộ. Nghiên cứu về Nam Bộ cần phân biệt giữa Vương quốc Phù Nam đầu tiên và đế quốc Phù Nam sau này.

Đặc biệt, khi nhắc đến câu thơ của tác giả Nguyễn Khoa Điềm trong bài thơ Đất nước: “Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân”, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho rằng quá trình người Việt tiến xuống phương Nam không chỉ là sự dịch chuyển không gian cư trú, mà còn là sự tiếp nối căn tính cộng đồng, phong tục và ký ức nguồn cội. Đây là sợi dây gắn kết con người giữa mọi miền đất nước, góp phần tạo nền tảng hình thành bản sắc vùng đất Nam Bộ.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc trao tặng sách cho Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện diễn ra trong không khí cởi mở, các ý kiến chia sẻ và trao đổi thẳng thắn, tập trung vào những vấn đề trọng tâm của chuyên đề. Những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa về cả lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với đội ngũ cán bộ, đặc biệt là các cán bộ trẻ đang công tác trong lĩnh vực biên giới, lãnh thổ.

Kết thúc chương trình, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc đã trao tặng Ủy ban Biên giới quốc gia bộ sách Vùng đất Nam Bộ - Quá trình hình thành và phát triển cùng các đầu sách khác, đóng góp thêm nguồn tư liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu về lịch sử và chủ quyền lãnh thổ.

Phát huy vai trò báo chí trong bảo vệ lợi ích quốc gia trên mặt trận đối ngoại

Chiều nay 11/7, tại trụ sở Ủy ban Biên giới quốc gia, Đảng bộ Uỷ ban Biên giới quốc gia phối hợp Chi bộ Báo ...

Khơi dậy niềm tin mới, khí thế mới trong công tác về biên giới, lãnh thổ

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, trong kỷ nguyên mới việc giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn ...

Công tác biên giới lãnh thổ: 80 năm bền bỉ, thầm lặng mà tự hào của Ngoại giao Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập ngành Ngoại giao (28/8/1945-28/8/2025), Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại ...

Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm một sứ mệnh thiêng liêng

Tọa đàm 'Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm vì sự nghiệp biên giới lãnh thổ' không chỉ giúp nâng cao nhận thức ...

Tổng Bí thư Tô Lâm: Đảng, Nhà nước dành sự quan tâm rất lớn cho vùng biên giới

Ngày 11/10, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dự Lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung ...

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 27/8/2026, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 8 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 27/8/2026, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 8 năm 2026

Lịch âm 27/8. Lịch âm hôm nay 27/8/2026? Âm lịch hôm nay 27/8. Lịch vạn niên 27/8/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 27/8/2026: Tuổi Mão mở rộng kinh doanh

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 27/8/2026: Tuổi Mão mở rộng kinh doanh

Xem tử vi 27/8 - tử vi 12 con giáp hôm nay 27/8/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 27/8/2026: Sư Tử có ngày thuận lợi, may mắn

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 27/8/2026: Sư Tử có ngày thuận lợi, may mắn

Tử vi hôm nay 27/8/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
YouTube thay đổi cách tính lượt xem

YouTube thay đổi cách tính lượt xem

YouTube vừa công bố cách tính lượt xem mới, trong đó lượt xem có thể được ghi nhận ngay khi video bắt đầu phát. Thay đổi này dự kiến khiến ...
Đổi thẻ Căn cước miễn phí trên VneID nhanh chóng

Đổi thẻ Căn cước miễn phí trên VneID nhanh chóng

Giờ đây, bạn có thể làm thủ tục đổi thẻ Căn cước mới ngay trên VNeID, không cần xếp hàng. Đặc biệt, người dân sau thay đổi địa danh nên ...
Apple phát hành iOS 26.6.1 với loạt bản vá bảo mật cho iPhone

Apple phát hành iOS 26.6.1 với loạt bản vá bảo mật cho iPhone

Apple vừa tung iOS 26.6.1 và iPadOS 26.6.1 với phần lớn thay đổi tập trung vào xử lý các vấn đề bảo mật trên iPhone và iPad. Người dùng nên ...
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Ghi nhận động đất 7,4 độ Richter tại Colombia, nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo hộ công dân

Ghi nhận động đất 7,4 độ Richter tại Colombia, nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo hộ công dân

Ngày 10/8, tại tỉnh Chocó, cách thủ đô Bogota khoảng 313km về phía Tây, dã xảy ra trận động đất với cường độ 7,4 độ richter
48 thuyền viên tàu Khôi Nguyên 18 trở về đất liền an toàn

48 thuyền viên tàu Khôi Nguyên 18 trở về đất liền an toàn

Công tác cứu hộ các thuyền viên còn lại tàu Khôi Nguyên 18 được lực lượng chức năng Việt Nam phối hợp quốc tế triển khai với quyết tâm cao.
Chưa ghi nhận thông tin công dân Việt Nam bị thương vong trong trận động đất tại tỉnh Kumamoto, Nhật Bản

Chưa ghi nhận thông tin công dân Việt Nam bị thương vong trong trận động đất tại tỉnh Kumamoto, Nhật Bản

Vào khoảng 16h27 ngày 28/7, một trận động đất có cường độ khoảng 7 độ richter đã xảy ra tại Nhật Bản, gây ra những thiệt hại về người và của.
Cứu hộ tàu Khôi Nguyên 18: Tiếp nhận 48 người, quyết tâm tìm kiếm những nạn nhân còn lại

Cứu hộ tàu Khôi Nguyên 18: Tiếp nhận 48 người, quyết tâm tìm kiếm những nạn nhân còn lại

Liên quan đến công tác cứu hộ tàu Khôi Nguyên 18, theo thông tin từ cơ quan chức năng Việt Nam, tính đến chiều 27/7, có 48 người được cứu sống.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Nhân dịp Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, mời các bạn tham gia trắc nghiệm tìm hiểu thêm về sự kiện này.
Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về Hội nghị thượng đỉnh P4G lần thứ tư do Việt Nam đăng cai từ ngày 14-17/4.
Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về các Đối tác chiến lược toàn diện mà Việt Nam đã thiết lập quan hệ cho đến nay.
Chìa khóa mở rộng cánh cửa ngoại giao kinh tế

Chìa khóa mở rộng cánh cửa ngoại giao kinh tế

Đại sứ Đặng Minh Khôi nhận định, ngoại giao kinh tế cần nắm vững 'chìa khóa' để tạo thành bệ phóng cho phát triển trong giai đoạn tới.
Việt Nam-Sri Lanka: Sợi dây bền chặt vun đắp bằng lòng từ bi và sự sẻ chia (Kỳ 2)

Việt Nam-Sri Lanka: Sợi dây bền chặt vun đắp bằng lòng từ bi và sự sẻ chia (Kỳ 2)

Phật giáo từ sớm đã trở thành sợi dây gắn kết bền chặt giữa hai dân tộc Việt Nam và Sri Lanka qua biểu tượng văn hóa tôn giáo, thế hệ Phật tử của ngày ...
Ngoại giao kinh tế: Lực lượng kiến tạo phát triển

Ngoại giao kinh tế: Lực lượng kiến tạo phát triển

Theo Đại sứ Phạm Quang Hiệu, quan hệ Việt Nam-Nhật Bản năm 2026 đã bứt phá sang một giai đoạn mới, trong đó ngoại giao kinh tế giữ vai trò mỏ neo chiến lược.
Hành trình kiến tạo không gian Việt Nam tại Venezuela: Sức mạnh mềm và tinh thần dám nghĩ, dám làm

Hành trình kiến tạo không gian Việt Nam tại Venezuela: Sức mạnh mềm và tinh thần dám nghĩ, dám làm

Trụ sở Đại sứ quán và Nhà Việt Nam tại Venezuela là một chiến dịch, là tinh thần "dám nghĩ, dám làm" của tập thể cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela.
Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ: Không để bất kỳ sự hy sinh nào bị lãng quên

Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ: Không để bất kỳ sự hy sinh nào bị lãng quên

Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng khẳng định quyết tâm thực hiện 'Chiến dịch 500 ngày đêm' để bất kỳ sự hy sinh nào cũng không bị lãng quên.
Cha tôi - người bạn gắn bó thân thiết, tin tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Cha tôi - người bạn gắn bó thân thiết, tin tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tin tưởng giới thiệu cha tôi là Giáo sư Hoàng Minh Giám.
Phiên bản di động