Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử

Minh Anh - Mai Liên
Sáng 22/10, Ủy ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao, tổ chức buổi nói chuyện chia sẻ và trao đổi về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ. GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, tác giả cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ tham dự và phát biểu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Chủ nhiệm Uỷ ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải phát biểu khai mạc chương trình. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện còn có sự tham dự của Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia Trịnh Đức Hải; cùng các cán bộ, công chức, viên chức công tác trong lĩnh vực liên quan.

More from WVR
Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động Hội thảo quốc tế: Giải quyết tranh chấp biên giới lãnh thổ trong một thế giới biến động

Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao; với mong muốn đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, kỹ năng chuyên môn cho các cán bộ trẻ, đặc biệt là cán bộ làm công tác biên giới lãnh thổ.

Phát biểu khai mạc, ông Trịnh Đức Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia nhấn mạnh giá trị của nội dung chuyên đề, đồng thời bày tỏ vinh dự được đón tiếp GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc – nhà sử học hàng đầu, tác giả công trình nghiên cứu nổi tiếng về quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, nơi từng tấc đất được tạo dựng bằng mồ hôi, xương máu của bao thế hệ người đi mở cõi.

Ông Trịnh Đức Hải khẳng định, trong công tác đối ngoại, ngoại giao biên giới lãnh thổ cần đặc biệt quan tâm, nghiên cứu đến các vấn đề lịch sử, bởi “mọi giải pháp đều bắt nguồn từ lịch sử”. Do đó, nội dung chuyên đề lần này cùng những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa thiết thực đối với các cán bộ tham dự buổi nói chuyện.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc chia sẻ tại sự kiện. (Ảnh: Liên Anh)

Tại buổi nói chuyện, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc đã có những chia sẻ ban đầu về hành trình gắn bó hơn nửa thế kỷ với nghiên cứu lịch sử và chủ quyền lãnh thổ. Theo đó, ông bắt đầu con đường nghiên cứu lịch sử từ năm 1969, khi theo học tại khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Từ năm 1977, GS. trở lại giảng dạy tại chính ngôi trường này, tập trung nghiên cứu về lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam thời kỳ trung đại. Năm 1992, sử gia được giao chủ nhiệm đề tài “Chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa - Trường Sa”, là một cột mốc đáng chú ý trong sự nghiệp nghiên cứu của ông.

Từ đó đến nay, ông tiếp tục tham gia nhiều hoạt động nghiên cứu, thẩm định tư liệu cũng như các triển lãm, hội thảo khoa học trong nước và quốc tế về chủ quyền, lãnh thổ.

Về cuốn sách Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho biết, cuốn sách gồm 442 trang, có 9 chương nội dung được trình bày trong 3 phần. Phần thứ nhất: Khai phá đất đai, xác lập và bảo vệ chủ quyền Đàng Trong từ đầu thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XVIII. Phần thứ hai: Mở rộng các hình thức khai hoang, xây dựng nền hành chính Việt Nam thống nhất từ đầu thế kỷ XIX đến năm 1862. Phần thứ ba: Thành tựu và hệ quả của công cuộc khai phá đất đai, xác lập chủ quyền Việt Nam trên cùng đất Nam Bộ thế kỷ XVII-XIX.

Quá trình khai phá và xác lập chủ quyền của Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ: Mỗi tấc đất là một hành trình lịch sử
Toàn cảnh buổi nói chuyện chuyên đề. (Ảnh: Liên Anh)

Trong nội dung chia sẻ, nhà sử học cũng đã trình bày về nguồn gốc của vùng đất Nam Bộ ngày nay. Trên nền tảng văn hóa Đồng Nai đã dần hình thành giai đoạn tiền Óc Eo và phát triển thành văn hóa Óc Eo. Nền văn hóa Óc Eo được xem là cội nguồn, nền tảng hình thành vương quốc Phù Nam đầu tiên.

Không gian phân bố của Vương quốc Phù Nam buổi đầu nằm chủ yếu trên lãnh thổ Nam Bộ ngày nay, bao gồm cả miền Đông và miền Tây Nam Bộ. Nghiên cứu về Nam Bộ cần phân biệt giữa Vương quốc Phù Nam đầu tiên và đế quốc Phù Nam sau này.

Đặc biệt, khi nhắc đến câu thơ của tác giả Nguyễn Khoa Điềm trong bài thơ Đất nước: “Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân”, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc cho rằng quá trình người Việt tiến xuống phương Nam không chỉ là sự dịch chuyển không gian cư trú, mà còn là sự tiếp nối căn tính cộng đồng, phong tục và ký ức nguồn cội. Đây là sợi dây gắn kết con người giữa mọi miền đất nước, góp phần tạo nền tảng hình thành bản sắc vùng đất Nam Bộ.

uỷ ban biên giới
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc trao tặng sách cho Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao. (Ảnh: Liên Anh)

Buổi nói chuyện diễn ra trong không khí cởi mở, các ý kiến chia sẻ và trao đổi thẳng thắn, tập trung vào những vấn đề trọng tâm của chuyên đề. Những chia sẻ của GS.TS Nguyễn Quang Ngọc có ý nghĩa về cả lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với đội ngũ cán bộ, đặc biệt là các cán bộ trẻ đang công tác trong lĩnh vực biên giới, lãnh thổ.

Kết thúc chương trình, GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc đã trao tặng Ủy ban Biên giới quốc gia bộ sách Vùng đất Nam Bộ - Quá trình hình thành và phát triển cùng các đầu sách khác, đóng góp thêm nguồn tư liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu về lịch sử và chủ quyền lãnh thổ.

Phát huy vai trò báo chí trong bảo vệ lợi ích quốc gia trên mặt trận đối ngoại

Chiều nay 11/7, tại trụ sở Ủy ban Biên giới quốc gia, Đảng bộ Uỷ ban Biên giới quốc gia phối hợp Chi bộ Báo ...

Khơi dậy niềm tin mới, khí thế mới trong công tác về biên giới, lãnh thổ

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, trong kỷ nguyên mới việc giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn ...

Công tác biên giới lãnh thổ: 80 năm bền bỉ, thầm lặng mà tự hào của Ngoại giao Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập ngành Ngoại giao (28/8/1945-28/8/2025), Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại ...

Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm một sứ mệnh thiêng liêng

Tọa đàm 'Ủy ban Biên giới quốc gia - 50 năm vì sự nghiệp biên giới lãnh thổ' không chỉ giúp nâng cao nhận thức ...

Tổng Bí thư Tô Lâm: Đảng, Nhà nước dành sự quan tâm rất lớn cho vùng biên giới

Ngày 11/10, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dự Lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung ...

Đọc thêm

Lịch thi đấu của U23 Việt Nam tại bảng A vòng chung kết U23 châu Á 2026

Lịch thi đấu của U23 Việt Nam tại bảng A vòng chung kết U23 châu Á 2026

Cung cấp lịch thi đấu của U23 Việt Nam tranh tài tại vòng chung kết U23 châu Á 2026, nhanh, đầy đủ và chính xác.
Điểm mặt những mẫu xe 7 chỗ đã ra mắt tại Việt Nam trong năm 2025

Điểm mặt những mẫu xe 7 chỗ đã ra mắt tại Việt Nam trong năm 2025

Trong năm 2025, thị trường ô tô Việt Nam chào đón hàng loạt mẫu xe 7 chỗ đến từ các thương hiệu Mitsubishi, Isuzu, KIA,...mang đến cho người dùng nhiều ...
'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học Di sản văn hóa phi vật thể “Phở” và “Múa rối nước” ghi ...
Giá heo hơi hôm nay 5/1: Điều chỉnh nhẹ, dao động trong vùng giá từ 67.000 - 69.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 5/1: Điều chỉnh nhẹ, dao động trong vùng giá từ 67.000 - 69.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 5/1, 3 miền điều chỉnh nhẹ. Cả nước dao động trong vùng giá từ 67.000 - 69.000 đồng/kg.
Bolsa Família: Chính sách an sinh xã hội nổi bật của Brazil

Bolsa Família: Chính sách an sinh xã hội nổi bật của Brazil

Chính phủ Brazil hiện đang nỗ lực xây dựng một hệ thống an sinh xã hội toàn diện và bền vững, trong đó Bolsa Família đóng vai trò trụ cột ...
Giá nông sản hôm nay 5/1/2026: Giá cà phê robusta tăng mạnh, không có cơ sở trở lại mức giá thấp hơn; Fed sẽ hạ lãi suất 3 lần trong nửa đầu năm 2026

Giá nông sản hôm nay 5/1/2026: Giá cà phê robusta tăng mạnh, không có cơ sở trở lại mức giá thấp hơn; Fed sẽ hạ lãi suất 3 lần trong nửa đầu năm 2026

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 5/1/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá ca cao, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị ...
Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela giữ liên lạc 24/7, triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn cho công dân

Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela giữ liên lạc 24/7, triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn cho công dân

Đại sứ Việt Nam tại Venezuela Vũ Trung Mỹ cho biết hiện nay công dân Việt Nam ở sở tại đều an toàn và giữ liên lạc thường xuyên với Đại sứ quán.
Mọi công dân Việt Nam tại Venezuela đều an toàn, Đại sứ quán lập kênh liên lạc khẩn cấp

Mọi công dân Việt Nam tại Venezuela đều an toàn, Đại sứ quán lập kênh liên lạc khẩn cấp

Đại sứ Việt Nam tại Venezuela Vũ Trung Mỹ thông tin về tình hình người Việt Nam tại đây và công tác bảo hộ công dân sau khi Mỹ tấn công Venezuela rạng sáng 3/1.
Khuyến cáo công dân Việt Nam về vụ hỏa hoạn nghiêm trọng tại Thụy Sỹ

Khuyến cáo công dân Việt Nam về vụ hỏa hoạn nghiêm trọng tại Thụy Sỹ

Rạng sáng 1/1 (giờ địa phương), một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã xảy ra tại quán bar Le Constellation, thuộc khu nghỉ dưỡng trượt tuyết Crans-Montana, Thụy Sỹ.
Khuyến cáo công dân Việt Nam về tình hình xung đột tại biên giới Thái Lan-Campuchia

Khuyến cáo công dân Việt Nam về tình hình xung đột tại biên giới Thái Lan-Campuchia

Trước diễn biến gia tăng của tình hình xung đột vũ trang tại biên giới giữa Thái Lan và Campuchia, Bộ Ngoại giao khuyến cáo công dân Việt Nam.
Bộ Ngoại giao thông tin về tình hình công dân Việt Nam tại khu vực biên giới Campuchia-Thái Lan

Bộ Ngoại giao thông tin về tình hình công dân Việt Nam tại khu vực biên giới Campuchia-Thái Lan

Chiều ngày 11/12, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã thông tin về tình hình công dân Việt Nam tại khu vực biên giới Campuchia-Thái Lan.
Giải cứu 13 thuyền viên Việt Nam trên tàu gặp sự cố tại vùng biển Malaysia

Giải cứu 13 thuyền viên Việt Nam trên tàu gặp sự cố tại vùng biển Malaysia

Ngày 6/12, Việt Nam vừa phối hợp giải cứu an toàn 13 thuyền viên Việt Nam trên tàu hàng Kayo gặp sự cố nghiêm trọng tại vùng biển Malaysia.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Nhân dịp Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, mời các bạn tham gia trắc nghiệm tìm hiểu thêm về sự kiện này.
Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về Hội nghị thượng đỉnh P4G lần thứ tư do Việt Nam đăng cai từ ngày 14-17/4.
Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về các Đối tác chiến lược toàn diện mà Việt Nam đã thiết lập quan hệ cho đến nay.
Phát huy vai trò của Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị trong thúc đẩy quan hệ Việt-Trung

Phát huy vai trò của Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị trong thúc đẩy quan hệ Việt-Trung

Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy quan hệ Việt-Trung trên nhiều phương diện, cả trong quá khứ, hiện tại và tương lai.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Nguồn cảm hứng cho quan hệ hữu nghị đoàn kết Việt Nam-Algeria

Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Nguồn cảm hứng cho quan hệ hữu nghị đoàn kết Việt Nam-Algeria

Chuyến thăm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp tới Algeria ngày 4/1/1976 đã trở thành một dấu mốc quan trọng, góp phần củng cố mối quan hệ Việt Nam-Algeria.
Thắt chặt hợp tác truyền thông Việt Nam với hai địa phương Quảng Tây và Quảng Đông, Trung Quốc

Thắt chặt hợp tác truyền thông Việt Nam với hai địa phương Quảng Tây và Quảng Đông, Trung Quốc

Phóng viên và học giả Việt Nam đã có dịp thăm làm việc và giao lưu với Đài phát thanh-truyền hình của hai địa phương Quảng Tây và Quảng Đông của Trung Quốc.
Nhịp cầu văn hóa qua những sắc màu Cuba-Mỹ Latinh

Nhịp cầu văn hóa qua những sắc màu Cuba-Mỹ Latinh

Tại không gian nghệ thuật thuộc quận Hoàn Kiếm, diễn ra triển lãm “Cuba-Mỹ Latinh qua các bức tranh: Hành trình khám phá bản sắc văn hóa”.
Để giao lưu nhân văn Việt-Trung ngày càng sâu sắc, gắn kết chặt chẽ hơn

Để giao lưu nhân văn Việt-Trung ngày càng sâu sắc, gắn kết chặt chẽ hơn

"Hành trình hữu nghị Việt-Trung' khép lại Năm giao lưu nhân văn sôi động và mở ra giai đoạn mới với giao lưu nhân văn sâu sắc hơn, gắn kết chặt chẽ hơn.
Đại sứ Marc Knapper điểm lại những 'khoảnh khắc ý nghĩa' trong quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ năm 2025

Đại sứ Marc Knapper điểm lại những 'khoảnh khắc ý nghĩa' trong quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ năm 2025

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc Knapper đã gửi thông điệp nêu bật những kết quả đạt được trong quan hệ song phương năm qua.
Phiên bản di động