Sách 'Giáo dục tài chính': Thay đổi nhận thức, hành vi và thói quen sử dụng dịch vụ tài chính cho học sinh

Ông Nguyễn Tiến Thanh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc NXB Giáo dục Việt Nam phát biểu khai mạc chương trình giới thiệu bộ sách Giáo dục tài chính dành cho học sinh. (Ảnh: Ngọc Phương)

Chiều 18/8, tại Hà Nội, Nhà xuất bản (NXB) Giáo dục Việt Nam phối hợp cùng với Công ty sách Tân Việt (Nhà sách Tân Việt) tổ chức Chương trình giới thiệu bộ sách “Giáo dục tài chính” cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12.

Bước đi cần thiết và phù hợp với xu thế phát triển giáo dục toàn cầu

“Giáo dục tài chính” là một bộ sách chuyên đề về "môn học” Tài chính học đường toàn diện tại Việt Nam. Bộ sách được thiết kế hệ thống cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và chuẩn mực về kiến thức hệ thống ngân hàng, tài chính của Việt Nam và quốc tế theo phương pháp liên môn và tương thích với nền tảng kiến thức của học sinh theo từng khối lớp.

Bộ sách gồm ba phần được sắp xếp khoa học, giá trị về kiến thức, đảm bảo tính liên môn, sư phạm để thích hợp cho cả việc dạy và học ở các cấp học. Bộ sách cung cấp những kiến thức tài chính cơ bản, gần gũi, gắn với cuộc sống hằng ngày và hình thành tư duy tài chính tốt hơn cho các em. Nội dung tập trung vào những vấn đề cơ bản về tài chính, tiền tệ, ngân hàng.

Đặc biệt, trong mỗi bài học, hàng trăm câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ đã được sử dụng lồng ghép với kiến thức tài chính giúp học sinh dễ nhớ, dễ hiểu, dễ tiếp thu, dễ áp dụng, truyền cảm hứng về sự hiếu nghĩa, yêu lao động, yêu quê hương, đất nước, nỗ lực cố gắng và sống trách nhiệm, khát vọng trong cuộc sống.

Qua đó, các em có thể hiểu biết về tiền như: Giá trị, lịch sử của tiền, lạm phát, giảm phát, lãi suất, tỷ giá, quy định về sử dụng nội tệ, ngoại tệ; hiểu biết về đầu tư tài chính như chứng khoán, trái phiếu, bảo hiểm, chứng chỉ quỹ, chứng chỉ tiền gửi; hiểu về ngân hàng như lịch sử, hoạt động ngân hàng, tiết kiệm, vay vốn; hiểu biết về thuế, vàng, đầu tư, khởi nghiệp, quản lý tài chính cá nhân…

Trong thời gian vừa qua, việc giáo dục tài chính đã được Chính phủ và nhiều Bộ ngành, cơ quan triển khai tích cực để đáp ứng yêu cầu trang bị kiến thức, kỹ năng tài chính cho cộng đồng trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập diễn ra mạnh mẽ.

Tuy nhiên, so với yêu cầu đặt ra, việc giáo dục tài chính của Việt Nam cần có nhiều sự thay đổi để đáp ứng yêu cầu hiện nay. Việc phát triển khoa học, công nghệ mang lại nhiều tiện ích cho xã hội nhưng cũng gây ra nhiều rủi ro tài chính nếu cộng đồng không được trang bị kiến thức tài chính tốt. Tội phạm công nghệ, lừa đảo trực tuyến, “tín dụng đen”, kinh doanh hàng giả hàng kém chất lượng trên không gian mạng… diễn ra phức tạp trên toàn cầu. Từ thực trạng đó đòi hỏi cần nâng cao nhận thức, kiến thức kỹ năng tài chính để góp phần bảo vệ người tiêu dùng sử dụng dịch vụ tài chính.

ThS. Lê Thị Thúy Sen chia sẻ về bộ sách. (Ảnh: Tống Thoan)

Hệ thống học liệu về giáo dục tài chính hiện nay thường phân tán, thiếu tính hệ thống và chủ yếu là tài liệu của nước ngoài. Điều đó dẫn đến việc phổ cập kiến thức phù hợp với đặc thù hệ thống cấu trúc kinh tế, văn hóa, nhận thức… của nước ta còn hạn chế. Trong thực tế, để nâng cao nhận thức cộng đồng về tài chính cần có phương pháp tiếp cận dạy học trong trường phổ thông là hiệu quả nhất.

Vì vậy, việc xuất bản và phát hành bộ sách này của NXB Giáo dục Việt Nam và Nhà sách Tân Việt là bước đi cần thiết, cấp bách và phù hợp với xu thế phát triển giáo dục toàn cầu. Nếu giới trẻ được trang bị kiến thức tài chính tốt sẽ thay đổi nhận thức, hành vi, thói quen sẽ tạo ra cộng đồng tài chính tốt đẹp hơn. Điều đó góp phần giảm thiểu rủi ro tài chính cho các em, gia đình và xã hội. Hơn thế nữa, trang bị kiến thức tài chính tốt sẽ giúp các em có kỹ năng, tư duy tốt hơn khi khởi nghiệp và cuộc sống sau này.

Bộ sách dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. (Ảnh: Ngọc Phương)

Giúp học sinh hiểu được giá trị của lao động, của tiền

ThS. Lê Thị Thúy Sen, tác giả bộ sách cho biết: "Tôi có khát vọng chia sẻ kiến thức về tài chính, tiền tệ và kinh tế đến với giới trẻ Việt Nam. Mong muốn của tôi là đóng góp một phần nhỏ bé để giúp các bạn trẻ thay đổi nhận thức, hành vi và thói quen sử dụng dịch vụ tài chính. Khi các em có kiến thức tốt hơn, chúng ta sẽ cùng nhau xây dựng một cộng đồng tài chính lành mạnh hơn".

Bộ sách của ThS. Lê Thị Thúy Sen và các cộng sự không phải là sách dạy làm giàu, mà nhằm mang đến những kiến thức khoa học về tài chính, tiền tệ và phân tích tác động của các yếu tố kinh tế lên hoạt động tài chính cá nhân. Mục đích cuối cùng là giúp mọi người có đủ kiến thức và kỹ năng để quản lý tài chính cá nhân hiệu quả hơn, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

"Giáo dục tài chính không chỉ là việc truyền đạt kiến thức khô cứng về tiền bạc, tiết kiệm hay đầu tư, mà còn là hành trình gieo những hạt giống nhân văn, nuôi dưỡng thói quen, ứng xử, tạo nên những đức tính tốt đẹp về tài chính. Vì vậy, mong muốn và phần thưởng lớn nhất với tác giả và đội ngũ cố vấn, cộng sự là bộ sách được lan tỏa rộng rãi đến các em học sinh, góp phần mang lại những điều tốt đẹp về kiến thức tài chính đến cộng đồng, xã hội", bà Lê Thị Thúy Sen nhấn mạnh.

Bày tỏ quan đểm của mình, ông Nguyễn Tiến Thanh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc NXB Giáo dục Việt Nam cho rằng: "Tài chính gắn với con người từ khi còn trong bụng mẹ, là một trong những vấn đề cốt yếu mà mỗi con người cần ứng xử hàng ngày. Trang bị sớm kiến thức, hiểu biết và kỹ năng tài chính sẽ giúp học sinh hiểu được giá trị của lao động, của tiền, sự vận hành của tài chính tiền tệ, phát triển tư duy và kỹ năng kỹ năng tài chính cá nhân, từ đó trở thành những công dân sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội".

Nhận định về bộ sách, GS.TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Kinh tế, Tài chính của Quốc Hội, Phó Chủ tịch Hội đồng giáo sư Nhà nước cho rằng: “Tiền là thứ quen thuộc đối với mọi người nhưng không phải ai cũng hiểu đúng, không ít người vì tiền mà mắc phải lầm lỗi. Giáo dục tài chính giúp các em có được những kiến thức cơ bản, biết sử dụng tiền phù hợp, thấy được cơ chế điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng nhà nước và hiểu được các quan hệ tài chính liên quan sử dụng tiền để cân nhắc, lựa chọn phù hợp khi quyết định tham gia”.