Sạt lở đất: Nỗi ám ảnh thời biến đổi khí hậu

Bạch Diệp
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Sạt lở đất là thảm họa thiên tai vô cùng nguy hiểm, ảnh hưởng tới sự an toàn và tài sản của hàng triệu người. Không những vậy, sạt lở đất còn phổ biến hơn bất kỳ sự kiện địa chất nào khác và có thể xảy ra ở mọi nơi trên thế giới.

Miền Trung của Việt Nam trong những tuần vừa qua đã phải gánh chịu nhiều hậu quả từ những trận bão, mưa đặc biệt lớn gây ra tình trạng sạt lở đất nghiêm trọng, đặc biệt là tại Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế. Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ năm 1998-2017, ước tính, sạt lở đất đã ảnh hưởng tới 4,8 triệu người và khiến hơn 18.000 người tử vong trên thế giới.

Nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng này được cho là do thời gian gần đây, thiên tai diễn biến không tuân theo quy luật, cực đoan, khó lường và là hậu quả trực tiếp của quá trình biến đổi khí hậu.

Theo định nghĩa của WHO, sạt lở đất là sự dịch chuyển của đất đá xuống bên dưới sườn dốc. Hiện tượng này có thể là hậu quả của sự xuất hiện các chấn động địa chất tự nhiên, do hiện tượng phong hóa; sự thay đổi độ ẩm trong đất; sự dịch chuyển của kết cấu bảo vệ của phần chân của mái dốc; do xây dựng công trình trên sườn dốc; do hiện tượng phong hóa bề mặt sườn dốc và do các tác động của con người làm thay đổi.

Sạt lở đất: Nỗi ám ảnh thời biến đổi khí hậu
Sạt lở đất là một trong những thảm họa thiên nhiên nguy hiểm. (Nguồn: Flickr)

Nghiên cứu báo động…

Biến đổi khí hậu đang gây ảnh hưởng tới toàn bộ thế giới và nhân loại và đặc biệt là khu vực châu Á. Nhà nghiên cứu về nước tại Đại học Oxford (Anh) nhận định: “Có một sự nhất quán trong các mô hình nghiên cứu và cho thấy, biến đổi khí hậu sẽ khiến châu Á hứng chịu lũ lụt và mùa mưa với cường độ và tần suất lớn hơn”.

Ngoài ra, theo các nghiên cứu định lượng đầu tiên về mối liên hệ giữa lượng mưa và lở đất do Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) công bố đầu năm 2020, các trận mưa thường xuyên và dữ dội hơn do biến đổi khí hậu có thể gây ra nhiều trận lở đất hơn ở khu vực núi cao châu Á, đặc biệt là ở Trung Quốc, Tây Tạng và Nepal.

Các ngọn núi cao ở châu Á thường tích trữ nhiều nước ngọt trong tuyết và sông băng hơn bất kỳ nơi nào trên Trái Đất ngoài các cực, và hơn một tỷ người dựa vào nguồn nước đó để sinh sống. Nhóm nghiên cứu của NASA, Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) và Đại học Stanford đã sử dụng các ước tính vệ tinh và dữ liệu lượng mưa được mô hình hóa để dự báo mức độ thay đổi của lượng mưa trong khu vực có thể ảnh hưởng đến tần suất trượt lở đất.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng nhiệt độ ấm lên sẽ gây ra mưa lớn hơn ở một số khu vực và điều này có thể dẫn đến tăng hoạt động lở đất ở khu vực biên giới Trung Quốc và Nepal. Mưa lớn có thể gây ra lở đất trên địa hình dốc, tạo ra những thảm họa từ phá hủy các thị trấn đến cắt đứt nguồn cung cấp nước uống và mạng lưới giao thông.

Khi đánh giá các mô hình dự báo trong bối cảnh theo năm kịch bản dân số khác nhau, nhóm nghiên cứu nhận thấy rằng hầu hết cư dân trong khu vực sẽ phải đối mặt với nhiều vụ lở đất hơn trong tương lai bất kể kịch bản nào, nhưng tỉ lệ bị ảnh hưởng trực tiếp của hiện tượng sạt sẽ cao hơn khoảng 20%.

… và thực tế đáng sợ

Thời gian qua, không chỉ tại Việt Nam, mà nhiều quốc gia khác trên thế giới đã chịu ảnh hưởng nặng nề từ những trận sạt lở đất.

Ngày 2/7, Myanmar đã ghi nhận 125 người tử vong sau vụ sạt lở đất nghiêm trọng xảy ra tại khu vực khai thác ngọc tại làng Sate Mu, huyện Hpakant, bang Kachin. Một vách đá cao hơn 300m đã đổ sập xuống và chôn vùi những người đang ở bên trong mỏ.

Tin liên quan
Lũ lụt miền Trung: Trả giá vì tàn phá môi trường Lũ lụt miền Trung: Trả giá vì tàn phá môi trường

Tháng Tám vừa qua, tại bang Kerala, miền Tây Nam Ấn Độ, ít nhất 70 người đã thiệt mạng và hàng trăm căn nhà của những công nhân trồng chè và cafe bị cuốn trôi sau một trận lở đất kinh hoàng. Từ năm 2004 đến năm 2016, Ấn Độ trở thành một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sạt lở đất do hoạt động của con người gây ra, chiếm 18% số thương vong trên toàn thế giới.

Ngày 25/1/2019, đập hồ chứa chất thải tại mỏ quặng sắt Corrego do Feijao ở bang Minas Gerais, phía Đông Nam của Brazil, bị vỡ đã làm tràn hàng nghìn mét khối bùn và nước xuống khu vực dân cư xung quanh và khiến 270 người thiệt mạng… Rất nhiều vụ lở đất khác mang lại biết bao nỗi âu lo và nguy hiểm cho người dân trên toàn thế giới.

Theo WHO, hậu quả về vật chất và tính mạng con người do sạt lở đất gây ra có thể được giảm thiểu một cách tối đa nếu các biện pháp phòng ngừa, chuẩn bị, ứng phó và hỗ trợ khẩn cấp được thực hiện một cách bền vững và kịp thời.

Trong đó có nhiều phương pháp phòng chống sạt lở trực tiếp như thiết kế tường chắn, rọ đá, neo đất; cỏ chống xói mòn cùng hệ thống rãnh thoát nước từ trên đỉnh, lắp đặt hệ thống cảnh báo sớm cho một số vị trí có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất, lũ ống, lũ quét; xây dựng bản đồ nguy cơ trượt lở đất đá; cắm biển cảnh báo… Ngoài ra, các công ty công nghệ lớn trên thế giới như Google cũng đang phát triển các trí tuệ nhân tạo (AI) dựa trên nghiên cứu, phân tích,… để dự báo tình hình, nhằm giảm thiệt hại do các thiên tại, đặc biệt là mưa lũ, sạt lở đất gây ra, giúp đảm bảo cho sự an toàn cho người dân tại những vùng bị ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu.

Cố vấn Nhà nước Myanmar gửi điện thăm hỏi về tình hình lũ lụt và sạt lở đất ở miền Trung Việt Nam

Cố vấn Nhà nước Myanmar gửi điện thăm hỏi về tình hình lũ lụt và sạt lở đất ở miền Trung Việt Nam

TGVN. Được tin lũ lụt và sạt lở đất gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản tại các tỉnh miền Trung Việt ...

Kiều bào đồng lòng hướng về đồng bào vùng lũ lụt miền Trung

Kiều bào đồng lòng hướng về đồng bào vùng lũ lụt miền Trung

TGVN. Trước ảnh hưởng nghiêm trọng của lũ lụt miền Trung, bà con kiều bào ở nhiều nơi trên thế giới dù đang gồng mình ...

Lãnh đạo Lào và Thái Lan gửi điện thăm hỏi về lũ lụt tại miền Trung Việt Nam

Lãnh đạo Lào và Thái Lan gửi điện thăm hỏi về lũ lụt tại miền Trung Việt Nam

TGVN. Được tin các cơn bão số 6 và số 7 gây ra nhiều thiệt hại tại các tỉnh miền Trung nước ta, ngày 19/10, ...

Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam gửi thông điệp chia sẻ khó khăn với người dân vùng lũ lụt miền Trung

Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam gửi thông điệp chia sẻ khó khăn với người dân vùng lũ lụt miền Trung

TGVN. Ngày 14/10, Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam gửi thông điệp bày tỏ sự cảm thông sâu sắc nhất tới người ...

Bạch Diệp
(tổng hợp)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Hầu hết người ủng hộ đều tin ông Trump đắc cử

Hậu bầu cử Mỹ 2020: Hầu hết người ủng hộ đều tin ông Trump đắc cử

Những người ủng hộ vẫn tin Tổng thống Trump chiến thắng hợp pháp và nên theo đuổi cuộc chiến pháp lý cho đến khi các bang hoàn tất chứng nhận ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 28/11: Tuổi Mùi phát tài, tuổi Tuất chìm đắm quá khứ

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 28/11: Tuổi Mùi phát tài, tuổi Tuất chìm đắm quá khứ

Tử vi hôm nay 28/11/2020, tử vi vui 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tị, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài ...
BIDV tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu trong hoạt động ngân hàng bán lẻ

BIDV tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu trong hoạt động ngân hàng bán lẻ

Ngày 26/11, BIDV đã được trao 2 giải thưởng 'Ngân hàng Bán lẻ tiêu biểu 2020' và 'Ngân hàng Chuyển đổi số tiêu biểu 2020'.
XSMN 28/11 - XSMN thứ 7 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - SXMN 28/11 - dự đoán XSMN 28/11

XSMN 28/11 - XSMN thứ 7 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - SXMN 28/11 - dự đoán XSMN 28/11

XSMN 28/11. KQXSMN thứ 7. SXMN 28/11. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay ngày 28 tháng 11 năm 2020. KQSXMN.
Australia, châu Âu quan ngại về các hành động đơn phương và gây bất ổn ở Biển Đông

Australia, châu Âu quan ngại về các hành động đơn phương và gây bất ổn ở Biển Đông

Các nhà lãnh đạo Australia và châu Âu nhất trí đề cao việc tôn trọng luật pháp quốc tế trong vấn đề Biển Đông.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (27-28/11): Không khí lạnh ở miền Bắc, Bắc Trung Bộ; Trung Trung Bộ, Nam Trung Bộ mưa rất to; miền Nam ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (27-28/11): Không khí lạnh ở miền Bắc, Bắc Trung Bộ; Trung Trung Bộ, Nam Trung Bộ mưa rất to; miền Nam ngày nắng

Dự báo thời tiết, đêm nay, không khí lạnh tiếp tục tăng cường xuống phía Nam; ngày mai (28/11), không khí lạnh được tăng cường mạnh hơn.
Tiềm năng thị trường thực phẩm Halal toàn cầu và cơ hội đối với Việt Nam

Tiềm năng thị trường thực phẩm Halal toàn cầu và cơ hội đối với Việt Nam

Diễn đàn Tiềm năng thị trường thực phẩm Halal toàn cầu và cơ hội đối với Việt Nam sẽ diễn ra ngày 30/11 tại Hà Nội.
Danh sách thí sinh đủ điều kiện dự thi Tuyển dụng Công chức Bộ Ngoại giao năm 2020

Danh sách thí sinh đủ điều kiện dự thi Tuyển dụng Công chức Bộ Ngoại giao năm 2020

Triển khai Kế hoạch tuyển dụng công chức 2020, Bộ Ngoại giao xin trân trọng thông báo Danh sách các thí sinh đủ điều kiện dự thi tuyển dụng công ...
Ấn Độ: Biểu tình bùng phát, hàng chục nghìn nông dân tiến về Thủ đô

Ấn Độ: Biểu tình bùng phát, hàng chục nghìn nông dân tiến về Thủ đô

Hàng chục nghìn nông dân Ấn Độ đã tiến về Thủ đô trong một cuộc tuần hành nhằm phản đối các đạo luật nông nghiệp của chính quyền trung ương.
Biển Hoa Đông: Nhật Bản chỉ trích tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc với quần đảo Senkaku

Biển Hoa Đông: Nhật Bản chỉ trích tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc với quần đảo Senkaku

Nhật Bản đã chỉ trích tuyên bố công khai gần đây của Ngoại trưởng Trung Quốc về vấn đề chủ quyền đối với quần đảo tranh chấp ở Biển Hoa ...
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

Ông Joe Biden tuyên cáo chiến thắng trong bầu cử Mỹ 2020, trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46. Hãy thử giải mã những lý do dẫn đến chiến thắng? Phân tích.
PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

Nước Pháp hiện đang phải đương đầu với thế giới Hồi giáo. Bạo lực “gây sốc” vừa qua khởi nguồn từ câu chuyện cũ. Thực chất của xung khắc là gì? Phân tích.
PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

Ba tuần trước cuộc bầu cử Mỹ 2020 vào ngày 3/11. Ai có lợi thế dẫn trước? Hai nhân tố quyết định kết quả bầu cử. Ông Trump có thể xoay chuyển ra sao?
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Chiến sự Armenia-Azerbaijan leo thang nhưng nỗ lực hòa giải chưa phát huy tác dụng. Điểm mặt các bên có thể làm trung gian hòa giải. Iran-nhân tố mới.
PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

Việc Tổng thống Donald Trump nhiễm Covid-19 gây chấn động, làm thay đổi cục diện bầu cử Mỹ 2020. Cuộc đấu rồi sẽ thế nào? Báo Thế giới & Việt Nam phân tích.
Cái nhìn mới mẻ của EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cái nhìn mới mẻ của EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Các chiến lược mới của Đức và Hà Lan có thể là sự khởi đầu cho lập trường chung của Liên minh châu Âu (EU) về khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Bầu cử Mỹ 2020: Antony Blinken - người được ông Biden đề cử vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ là ai?

Bầu cử Mỹ 2020: Antony Blinken - người được ông Biden đề cử vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ là ai?

Ứng cử viên Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đề cử ông Antony Blinken vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ. Vậy ông Antony Blinken là ai?
Thấy 'Bóng dáng Obama' trong quyết tâm đưa nước Mỹ 'sang trang' của ông Joe Biden?

Thấy 'Bóng dáng Obama' trong quyết tâm đưa nước Mỹ 'sang trang' của ông Joe Biden?

Ông Joe Biden đang nỗ lực từ những viên gạch đầu tiên như xây dựng nội các với mong muốn đưa nước Mỹ "sang trang mới".
'Việt Nam là quốc gia thành công kinh tế duy nhất ở Đông Nam Á thời Covid-19'

'Việt Nam là quốc gia thành công kinh tế duy nhất ở Đông Nam Á thời Covid-19'

Thế giới đang hứng chịu sự tàn phá kinh tế do Covid-19, nhưng Việt Nam đang trở thành câu chuyện thành công về kinh tế duy nhất ở Đông Nam Á.
Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Theo các chuyên gia, ông Biden nhiều khả năng sẽ không quay lại chủ đề Hiệp ước Bầu trời Mở.
Né tránh 'lời tạm biệt', Ngoại trưởng Pompeo tự tin trong chuyến công du 'bất thường' nhất

Né tránh 'lời tạm biệt', Ngoại trưởng Pompeo tự tin trong chuyến công du 'bất thường' nhất

Chuyến công du nước ngoài 10 ngày của Ngoại trưởng Pompeo vừa qua dường như không phải để nói một lời tạm biệt.
Phiên bản di động