Sau vụ kẹt tàu ở Kênh đào Suez, Nga tung siêu phương tiện mở đường ở Bắc Cực

Lê Ngọc
Ekranoplan - một loại phương tiện lai giữa máy bay và tàu thủy, tận dụng được hầu hết các ưu điểm của cả hai phương tiện trên có thể mở ra cơ hội vận tải mới tuyến ở Bắc Cực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Vụ ùn tắc kênh đào Suez gần đây đã thu hút sự quan tâm ngày càng tăng đối với tuyến đường biển phía Bắc. Mặc dù có tiềm năng to lớn, việc khai thác đường thủy dài 14.000km, chạy trong điều kiện khắc nghiệt của Bắc Cực này đòi hỏi thời gian và đầu tư đáng kể về hạ tầng cơ sở.

Bên cạnh đó, tuyến đường cũng cần được canh gác, tuần tra thường xuyên và nhanh chóng triển khai các hoạt động tìm kiếm cứu nạn để các con tàu di chuyển qua đây được bảo vệ một cách đáng tin cậy.

Ekranolet độc đáo của Nga - nổi kinh hoàng của Hải quân Mỹ ở Bắc Cực?
Hình ảnh đồ họa chiếc Ekranolet “Be-2500”. (Nguồn Polit Expert)

Có lẽ giải pháp tốt nhất là tạo ra một loạt ekranoplan - một loại phương tiện lai giữa máy bay và tàu thủy, tận dụng được hầu hết các ưu điểm của cả hai phương tiện vận tải. Tuy vậy, phương tiện này vẫn có một số nhược điểm.

Ekranoplan - theo phân loại chính thức của Liên Xô cũ - là một phương tiện đa chế độ, di chuyển trên một đệm không khí trên bề mặt nước, đất, tuyết hoặc băng ở độ cao tương đối nhỏ (vài mét). Theo phân loại quốc tế (IMO), ekranoplan được coi là tàu biển.

Các ekranoplan có thể hoạt động trên một số tuyến đường mà các tàu thông thường không thể tiếp cận bằng cách sử dụng hiệu ứng nền, tương tác khí động học giữa cánh chuyển động và bề mặt bên dưới - được lưu lại trong không khí chủ yếu là do lực nâng khí động học tạo ra trên cánh, thân hoặc các bộ phận của chúng do tương tác với không khí phản xạ từ bề mặt bên dưới.

Với khối lượng và tốc độ bằng nhau, độ dài cánh của ekranoplan ngắn hơn nhiều so với độ dài cánh máy bay. Cùng với tính năng thủy động học và khả năng đi biển cao hơn các tàu cao tốc khác, các ekranoplan luôn có thể dùng làm phương tiện đổ bộ.

Ngoài bề mặt nước, chúng có thể di chuyển trên bề mặt rắn (đất, tuyết, băng), kết hợp những thế mạnh của tàu và máy bay.

Dưới đây là những ekranoplan đang được Nga quan tâm phát triển.

Ekranoplan “Lun”

Ekranoplan “Lun” (“Лунь”) của Liên Xô cũ có chiều dài 74m, sải cánh 44m, tốc độ 500km/h và có thể bay quãng đường 2.000km, trọng lượng cất cánh tối đa 380 tấn.

“Lun” là chiếc đầu tiên và là chiếc duy nhất trong một loạt các máy bay chiến đấu do Bộ Quốc phòng Liên Xô đặt hàng, được trang bị 6 tên lửa chống hạm Moskit. Về lý thuyết, cao so với tàu, tốc độ di chuyển nhanh và bay ở độ cao thấp (lên đến 5m so với mực nước biển) “Lun” có thể trở thành “sát thủ hàng không mẫu hạm”.

Tuy nhiên, các ekranoplan cũng có những thiếu sót của chúng, có lẽ nghiêm trọng nhất trong số đó là khả năng cơ động rất thấp, cũng như nguy cơ bay ở độ cao cực thấp, có thể dẫn đến thảm họa. Thế nhưng tại sao hiện nay Bộ Quốc phòng Nga lại quay lại ý tưởng cũ này?

Thực tế là một số dự án thú vị đang được phát triển cùng một lúc ở Nga, có thể là do nhu cầu phục vụ tuyến đường biển phía Bắc, cũng như yêu cầu thực hiện nhiều nhiệm vụ hữu ích khác.

Ekranoplan “Orlan”

“Orlan” (“Орлан”) là một ekranoplan được phát triển bởi Cục thiết kế trung tâm Nizhny Novgorod mang tên Alekseev để tác nghiệp trong điều kiện khí hậu Bắc Cực.

Các đặc điểm kỹ thuật và chiến thuật chi tiết của phương tiện này hiện vẫn chưa được tiết lộ, nhưng chắc chắn các nhà thiết kế Nga đã tính đến kinh nghiệm của Liên Xô. Nhiều khả năng “Orlan” sẽ nhỏ và nhẹ hơn nhiều so với “Lun”, nhờ khả năng sử dụng vật liệu composite hiện đại và các thiết bị khác.

Thay vì 6 tên lửa chống hạm Moskit nặng 4.500kg mỗi quả, tên lửa hành trình Calibre nhẹ hơn hoặc tên lửa chống hạm Onyx sẽ được tích hợp. Do khối lượng giảm, ekranoplan sẽ có thể cần ít động cơ hơn, dẫn đến tiết kiệm nhiên liệu và tăng tầm hoạt động.

Từ đó, ekranoplan quân sự sẽ có thể tuần tra an toàn trên tuyến đường biển phía Bắc, cũng như tấn công các mục tiêu trên biển và mặt đất bằng tên lửa; về mặt chức năng, trên thực tế, chúng sẽ đảm nhận vai trò thay thế không quân hải quân.

Có thể, những chiếc máy bay đặc biệt này sẽ được trưng dụng cho tác chiến chống tàu ngầm, hoặc sử dụng trong các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn, nhờ khả năng hạ cánh trên đất liền, trên lớp băng và trên mặt biển.

Ekranolet “Be-2500”

Be-2500 (“Бе-2500”) là một dự án thú vị và đầy hứa hẹn của Nga. Tổ hợp Khoa học và Kỹ thuật Hàng không Taganrog mang tên Beriev, nơi đang phát triển Be-2500, mô tả tiềm năng sử dụng loại tàu lai đặc biệt này ở chế độ bay cao.

Ekranolet là máy bay, giống như ekranoplan, sử dụng hiệu ứng nền để bay, nhưng có khả năng thoát khỏi “đệm khí” và bay ở độ cao như máy bay bình thường (bản thân các nhà phát triển đôi khi gọi ekranoplan Be-2500 là ekranolet “kinh điển”).

Không giống như Orlan, Be-2500 sẽ có thể nâng lên khỏi bề mặt và cất cánh ở độ cao vài km, vượt qua mọi chướng ngại vật, đồng thời tăng hiệu quả sử dụng nhiên liệu. Với trọng lượng cất cánh 2.500 tấn, ekranolet có thể mang lượng hàng hóa lên đến 1.000 tấn.

Phạm vi bay của thiết bị này ước tính khoảng 16.000km, tức là nó sẽ có thể vượt qua toàn bộ chiều dài của tuyến đường biển phía Bắc ở chế độ không dừng trong một chuyến tuần tra. Be-2500 sẽ trở thành một nền tảng lý tưởng để đưa tàu vũ trụ lên bầu khí quyển của vùng xích đạo Trái đất.

Trong thực tế, đây sẽ là một loại máy bay của cả không quân tầm xa và không quân hải quân, thích nghi một cách lý tưởng với điều kiện khắc nghiệt của Bắc Cực. Đồng thời, khả năng chuyên chở cao sẽ giúp Be-2500 có thể chứa một số lượng khổng lồ tên lửa hành trình và chống hạm, cũng như các phương tiện chống ngầm.

Khả năng sử dụng Be-2500 làm phương tiện mang tàu vũ trụ sẽ là một “điểm cộng” bổ sung.

TIN LIÊN QUAN
Vụ siêu tàu kẹt ở kênh đào Suez: Ai Cập thông tin chính thức về việc giải cứu, Nga đề xuất tuyến đường biển thay thế
Thị trấn hút khách du lịch có mùa Đông khắc nghiệt, Mặt trời không lặn suốt 4 tháng khi sang Hè
Tình báo Đan Mạch: Bắc Cực có thể bị đe dọa vì cạnh tranh quyền lực Mỹ-Nga-Trung Quốc
Hải quân Nga sẽ nhận tàu phá băng Yevpaty Kolovrat vào năm 2022, thực hiện tham vọng 'chinh phục' Bắc cực
Nga phê chuẩn sắc lệnh về chiến lược vùng Bắc Cực đến năm 2035
(theo Top Cor)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Hơn sáu thập niên vun đắp tình hữu nghị đang tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Azerbaijan đưa quan hệ Đối tác Chiến lược đi vào chiều sâu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động