 |
| Kinh tế Anh được cho là vấn đề gai góc nhất đối với các chính trị gia từng đảm nhiệm vị trí Thủ tướng xứ sở sương mù. (Nguồn: Getty Images) |
“Vấn đề là kinh tế!” - câu nói nổi tiếng từ chiến dịch tranh cử Tổng thống Mỹ năm 1992 của ông Bill Clinton chợt hiện lên trong đầu khi nghĩ về sự bất ổn dường như đã trở thành đặc điểm của đời sống chính trị Anh.
Vương quốc Anh dự kiến sẽ có Thủ tướng thứ sáu chỉ trong vòng bảy năm, khi các chính trị gia đều không thể đối phó với một nền kinh tế yếu kém dai dẳng, vốn làm ảnh hưởng đến thu nhập và mức sống, cũng như làm suy yếu lòng tin của cử tri.
Thủ tướng sắp mãn nhiệm và lãnh đạo Đảng Lao động Keir Starmer, người sẽ từ chức chỉ sau hai năm tại vị, không phải là người duy nhất. Bốn người tiền nhiệm của ông, bao gồm các chính trị gia Rishi Sunak, Liz Truss, Boris Johnson và Theresa May, đều phải đối mặt với nhiều thách thức gai góc tương tự, và cũng đều có nhiệm kỳ ngắn ngủi như vậy.
| More from WVR |
 Không ngừng phá kỷ lục, Lionel Messi lập đỉnh 'vô tiền khoáng hậu' tại World Cup, khẳng định vị thế cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử |
Nhiệm kỳ của bà Liz Truss trên chiếc "ghế nóng" chỉ kéo dài chưa đầy hai tháng, sau khi thị trường trái phiếu cho bà biết rõ ràng nên từ chức như thế nào sau kế hoạch cắt giảm thuế không có nguồn tài trợ, điều gần như đã đẩy thị trường tài chính Anh vào bờ vực sụp đổ.
Bỏ qua những người theo dõi sát sao thị trường trái phiếu, khẩu hiệu tranh cử của cựu Tổng thống Mỹ Clinton tóm gọn một cách khéo léo rằng, các trải nghiệm của cử tri về nền kinh tế sẽ quyết định mức độ hài lòng đối với các nhà lãnh đạo chính trị.
Tại Anh, các chính trị gia đang phải trả giá đắt khi cuộc sống tại nước này ngày càng khó khăn và đắt đỏ hơn.
Mức lương hầu như không theo kịp giá tiêu dùng tăng cao, có nghĩa là người dân không cảm thấy cuộc sống khá hơn. Kể từ khi Đảng Lao động lên nắm quyền vào năm 2024, mức lương trung bình hàng tuần, sau khi điều chỉnh theo lạm phát và không bao gồm tiền thưởng, chỉ tăng chưa đến 1% lên 494 Bảng Anh (tương đương 651 USD), theo số liệu thống kê của Anh - gần như không tốt hơn mức tăng trưởng kể từ năm 2019.
Trong khi đó, thuế đang ở mức cao nhất trong nhiều thập kỷ.
Raoul Ruparel, nhà kinh tế trưởng của Boston Consulting Group (BCG) tại Anh nhận định: “Mọi thứ đều quy về nền kinh tế. Và hiệu quả kinh tế yếu kém của Anh là một phần của cảm giác rằng có lẽ mọi thứ không được cải thiện".
| Thủ tướng Keir Starmer từ chức: Chính trường Anh bấp bênh, ai sẽ là ứng cử viên sáng giá? Ngày 22/6, Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố từ chức lãnh đạo Công đảng và sẽ rời cương vị người đứng đầu chính phủ ... |
Âm thanh ảm đạm
Thủ tướng Starmer và bốn nhà lãnh đạo tiền nhiệm đều "chẩn đoán" chính xác vấn đề tăng trưởng thấp kinh niên của Anh và coi việc khắc phục điều đó là ưu tiên hàng đầu.
Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ vẫn khó đạt được, ngay cả khi nợ chính phủ tăng cao, khiến các chính quyền kế nhiệm thiếu khả năng giải quyết hàng loạt thách thức liên quan, từ cơ sở hạ tầng xuống cấp đến tình trạng thiếu nhà ở trầm trọng.
“Nếu nền kinh tế đang tăng trưởng, bạn sẽ có nhiều dư địa linh hoạt hơn để thực hiện các biện pháp khác… để đầu tư và chi tiêu nhiều hơn, giảm thuế… đó là nền tảng của mọi thứ,” ông Ruparel nói.
Theo công ty tư vấn Capital Economics, tăng trưởng GDP của Anh trung bình khoảng 1% mỗi năm kể từ khi bà May lên nắm quyền vào tháng 7/2016. GDP bình quân đầu người, vốn tính đến sự thay đổi về quy mô dân số và thường được coi là thước đo tốt hơn về mức sống, cũng không mấy khả quan.
Tâm lý bi quan về nền kinh tế đã giúp Đảng Lao động, với lời hứa về “sự thay đổi”, giành chiến thắng vang dội trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024.
Người dân Anh khao khát một điều gì đó khác biệt, sau 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ đối lập, một giai đoạn bao gồm hai cú sốc kép là đại dịch Covid-19 và chiến tranh ở Ukraine, cũng như Brexit và việc cắt giảm chi tiêu của chính phủ - vốn được gọi là “chính sách thắt lưng buộc bụng” sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Tuy nhiên, những thay đổi có ý nghĩa lại diễn ra chậm chạp, làm giảm uy tín của nhiệm kỳ Thủ tướng của ông Starmer và gây ra những tổn thất nặng nề cho Đảng Lao động trong cuộc bầu cử chính quyền địa phương hồi tháng 5/2026, điều gần như đã định đoạt số phận của ông.
“Các cuộc thăm dò dư luận liên tục cho thấy áp lực chi phí sinh hoạt là mối quan tâm lớn nhất của người dân trên khắp đất nước, vì vậy chắc chắn đây là vấn đề hàng đầu trong tâm trí nhiều cử tri,” Ben Harrison, giám đốc tổ chức tư vấn Work Foundation tại Đại học Lancaster, cho biết.
 |
| Những chiếc xe tải cập bến tại nhà ga phà cảng Dover trên bờ biển phía Đông Nam của nước Anh, ngày 2/6/2025. (Nguồn: Getty Images) |
Lãnh đạo mới, vấn đề cũ
Cũng giống như ông Starmer thừa hưởng một nền kinh tế ảm đạm, người kế nhiệm ông cũng vậy. Nhưng có lẽ người thay thế ông sẽ có thêm thời gian để giải quyết những thách thức không thể giải quyết trong một sớm một chiều.
“Đạt được tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn không phải là điều dễ dàng,” ông Ruparel của BCG cho biết. “Xây dựng cơ sở hạ tầng mới, giảm giá năng lượng… điều đó cần thời gian”.
Ruth Gregory, chuyên gia kinh tế Anh tại Capital Economics, cho biết chính phủ London “đã có một số ý tưởng hay và đưa ra các chính sách có thể mang lại sự thúc đẩy lâu dài hơn cho nền kinh tế Anh,” chẳng hạn như kế hoạch tăng cường đầu tư và “thúc đẩy” xây dựng nhà ở.
“Nhưng do một loạt sai lầm và dường như việc thực hiện còn yếu kém… sự thúc đẩy này nhiều khả năng sẽ không đáng kể,” bà nêu rõ.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo nền kinh tế Anh sẽ chỉ tăng trưởng 0,8% trong năm nay, theo dự báo hồi tháng 4. Con số này thấp hơn nửa điểm phần trăm so với ước tính hồi tháng 1, do ảnh hưởng của chiến tranh Iran tới giá năng lượng tăng cao, và cho thấy quy mô thách thức phía trước.
“Những thách thức kinh tế của Vương quốc Anh sẽ không biến mất khi nước này có Thủ tướng mới", bà Rain Newton-Smith, Giám đốc điều hành của Liên đoàn Công nghiệp và Kinh doanh (CBI), cảnh báo.
“Nền kinh tế sẽ không tự khắc phục được nếu các chính trị gia chỉ chăm chăm vào nội bộ. Và sẽ không thể giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt mà không giải quyết chi phí kinh doanh,” Giám đốc Rain nói thêm, đồng thời cho rằng “nước Anh hiện cần sự ổn định. Và Thủ tướng tiếp theo phải hành động nhanh chóng để trấn an các doanh nghiệp và nhà đầu tư, bảo vệ mức sống và đưa ra một kế hoạch tăng trưởng khả thi và đáng tin cậy”.
| Hàn gắn lại quan hệ Anh-EU: Từ Brexit đến 'Bregret' Báo Le Point của Pháp đã đăng bài bình luận về một số động thái xích lại gần Liên minh châu Âu (EU) của Thủ ... |
| Một thập kỷ Brexit: Cổ phiếu và đồng Bảng Anh 'hụt hơi' so với Phố Wall và châu Âu Theo Euronews, gần một thập kỷ sau khi cử tri Anh chọn rời Liên minh châu Âu (EU), chỉ số FTSE 100 đã tụt lại ... |
| Nhìn lại một thập kỷ Brexit: Nước Anh vẫn tỏa sáng bất chấp cái giá phải trả sau 'ly hôn' với EU Mười năm trước, Anh đã quyết định từ bỏ tư cách thành viên của thị trường chung lớn nhất thế giới - Liên minh châu ... |
| 100 ngày chiến sự Iran đã gây tổn thất gì cho Lầu Năm Góc, nền kinh tế Mỹ và cả Tổng thống Trump? Theo ước tính của CNN, Mỹ đã chịu thiệt hại khổng lồ sau 100 ngày chiến sự với Iran, không chỉ riêng về khía cạnh ... |
| Du lịch Hàn Quốc: Những địa điểm đằng sau các khoảnh khắc kinh điển trong K-drama Hàn Quốc đã tái định hình văn hóa đại chúng toàn cầu thông qua điện ảnh và phim truyền hình, trong đó nhiều tác phẩm ... |
