Thanh thiếu nhi hành động hướng tới ứng phó với biến đổi khí hậu

Chương trình diễn ra sáng 5/6 tại Trường Đội Lê Duẩn (Hà Nội) với sự tham dự của đại diện Trung ương Đoàn, Hội đồng Đội Trung ương, các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, tổ chức phát triển, trường đại học cùng hơn 250 đại biểu là thiếu nhi, sinh viên và cán bộ phụ trách Đội đến từ nhiều địa phương.

Chương trình thu hút đông đảo các em học sinh tham gia. (Ảnh: Hồ Khánh Vy)

Sự kiện nhằm tạo không gian để thanh thiếu nhi chia sẻ sáng kiến, lan tỏa các hành động tích cực và khẳng định vai trò của người trẻ trong ứng phó với một trong những thách thức lớn nhất hiện nay.

Biến đổi khí hậu đang ngày càng hiện hữu trong cuộc sống của trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam. Từ những đợt nắng nóng kéo dài, mưa lớn gây ngập úng ở đô thị cho đến bão lũ, sạt lở tại nhiều địa phương, các tác động của khí hậu cực đoan không còn là những dự báo trong tương lai mà đã trở thành trải nghiệm hằng ngày của nhiều người trẻ.

Phát biểu khai mạc chương trình, anh Hoàng Thái Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Phó Trưởng ban Công tác Thanh thiếu nhi Trung ương Đoàn chia sẻ: “Những năm qua, các cấp bộ Đoàn, Hội, Đội đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động của thanh thiếu nhi trong bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Từ phong trào ‘Ngày Chủ nhật xanh’, ‘Chống rác thải nhựa’, ‘Hãy làm sạch biển’, đến các mô hình ‘Trường học xanh’, các hoạt động trồng cây, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ nguồn nước, phân loại rác tại nguồn và nhiều sáng kiến môi trường do chính thanh thiếu nhi đề xuất, thực hiện đã góp phần lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng.”

Bên cạnh đó, anh Thái Nam cũng nhấn mạnh: “Việc trang bị kiến thức, kỹ năng, ý thức trách nhiệm và năng lực hành động cho thế hệ trẻ trước những thách thức của biến đổi khí hậu không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành giáo dục hay các tổ chức thanh thiếu nhi mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.”

Chia sẻ quan điểm này, chị Carina Neset, thành viên Ban Giám đốc Plan International Việt Nam cũng cho rằng trẻ em và thanh niên không chỉ là những người sẽ sống cùng các tác động của biến đổi khí hậu trong tương lai mà đang là những tác nhân tạo ra thay đổi ngay từ hôm nay.

Theo chị, khi được trao cơ hội, người trẻ hoàn toàn có thể nhận diện các thách thức tại cộng đồng, đề xuất giải pháp và huy động những người xung quanh cùng hành động.

Trong lời chia sẻ của mình, đại diện Plan International Việt Nam cũng nhấn mạnh rằng đầu tư cho vai trò lãnh đạo của thanh thiếu niên là yếu tố thiết yếu để xây dựng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu và hướng tới một tương lai phát triển bền vững.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là phần chia sẻ từ chính các bạn trẻ đang tham gia các sáng kiến hành động vì khí hậu tại địa phương.

Đại biểu trao đổi tại chương trình. (Ảnh: Hồ Khánh Vy)

Đại diện Học viện Thanh thiếu niên hành động ứng phó với biến đổi khí hậu tỉnh Quảng Trị, em Nguyễn Vũ Bảo Khang cho rằng thanh thiếu niên không chỉ là đối tượng chịu tác động mà còn là lực lượng tiên phong trong hành trình ứng phó với biến đổi khí hậu.

Theo Khang, với sức trẻ, tinh thần sáng tạo và khả năng tiếp cận khoa học, công nghệ, người trẻ có thể tạo ra những thay đổi tích cực cho cộng đồng.

Em chia sẻ rằng Học viện không chỉ giúp các thành viên hiểu hơn về biến đổi khí hậu, phát triển bền vững hay chuyển đổi xanh mà còn tạo cơ hội để thanh niên đề xuất sáng kiến, kết nối cộng đồng và biến những ý tưởng thành hành động cụ thể.

Chương trình cũng giới thiệu kết quả nghiên cứu về nhận thức, thái độ và hành vi của thanh niên đối với biến đổi khí hậu do nhóm sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cùng các thành viên trẻ từ Ban Tham vấn Thanh niên của Plan International thực hiện.

Trong đó, người trẻ không chỉ tham gia với vai trò đối tượng khảo sát mà còn trực tiếp tham gia xây dựng công cụ nghiên cứu, thu thập thông tin và phân tích dữ liệu dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia.

Đại diện nhóm nghiên cứu thanh niên, em Đỗ Hoàn Gia Trí chia sẻ rằng cách tiếp cận này giúp những kết quả nghiên cứu không đơn thuần là những nhận định về người trẻ mà còn phản ánh tiếng nói được hình thành từ chính trải nghiệm và quan sát của thanh niên trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.

Nghiên cứu được triển khai tại Hà Nội và Quảng Trị với 454 phiếu khảo sát, 24 cuộc phỏng vấn sâu và 3 cuộc thảo luận nhóm, ghi nhận những góc nhìn đa dạng của thanh niên về các vấn đề môi trường và khí hậu.

Bên cạnh các tham luận, chương trình còn tạo diễn đàn để đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức phát triển và người trẻ cùng trao đổi về các giải pháp thúc đẩy sự tham gia của thanh thiếu nhi trong ứng phó với biến đổi khí hậu, từ giáo dục, truyền thông đến các sáng kiến cộng đồng và chính sách địa phương.

Tọa đàm có sự tham gia của đại diện Plan International Việt Nam, đại diện Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đại diện Tỉnh đoàn Quảng Trị và Hoa hậu Lê Nguyễn Bảo Ngọc (nhà sáng lập dự án Gen Zero).

Đại biểu tham dự chương trình chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: Hồ Khánh Vy)

Trước đó, từ ngày 29/5 đến ngày 1/6, Hội đồng Đội Trung ương phối hợp với Plan International Việt Nam đã tổ chức Triển lãm “Thanh thiếu nhi ứng phó với biến đổi khí hậu” tại Ngày hội Thế giới tuổi thơ.

Triển lãm đã giới thiệu nhiều sáng kiến, mô hình, sản phẩm truyền thông sáng tạo và các tác phẩm nghệ thuật của thanh thiếu nhi trên cả nước, tiêu biểu là các mô hình của thanh thiếu nhi tỉnh Quảng Trị về chủ đề bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hoạt động đã thu hút sự quan tâm của đông đảo thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng xã hội, góp phần lan tỏa mạnh mẽ thông điệp hành động vì khí hậu từ thế hệ trẻ Việt Nam.

Thông qua chương trình, Hội đồng Đội Trung ương và Plan International Việt Nam mong muốn góp phần khẳng định vai trò của thanh thiếu nhi trong bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; đồng thời tạo thêm cơ hội để người trẻ được lắng nghe, được tham gia và được dẫn dắt những thay đổi tích cực tại gia đình, nhà trường và cộng đồng.

Khi được tin tưởng, trao quyền và đồng hành, thanh thiếu nhi không chỉ là những người học về biến đổi khí hậu mà còn có thể trở thành những người tiên phong kiến tạo các giải pháp cho một tương lai xanh và bền vững hơn.