Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm Nga: Động lực mới cho hợp tác kinh tế trên các lĩnh vực trọng tâm

Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko đã chia sẻ với TG&VN nhân chuyến thăm chính thức Nga của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính (22-25/3).

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin đồng chủ trì Đối thoại doanh nghiệp cấp cao Việt Nam-Nga ngày 15/1. (Nguồn: VGP)

Xin Đại sứ đánh giá ý nghĩa và kỳ vọng đối với chuyến thăm Nga của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trong bối cảnh hai nước tiếp tục củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, phục vụ lợi ích quốc gia của hai nước, đồng thời đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển bền vững trong khu vực và trên thế giới?

Trước hết, tôi muốn nhấn mạnh rằng giữa hai nước chúng ta đã thiết lập cơ chế đối thoại chính trị thường xuyên và tin cậy ở tất cả các cấp, bao gồm cả cấp cao nhất, góp phần thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Nga-Việt Nam phát triển ổn định.

Chuyến thăm sắp tới là sự tiếp nối logic của chuỗi các tiếp xúc song phương quan trọng trong năm nay. Một trong số đó là chuyến thăm Nga trong tháng 2 vừa qua của Đặc phái viên của Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Lê Hoài Trung với tư cách Đặc phái viên của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Mục tiêu chính của chuyến đi là thông báo tới lãnh đạo cấp cao Nga về những kết quả quan trọng của Đại hội XIV của Đảng – sự kiện chính trị đối nội quan trọng của Việt Nam nhằm định hướng sự phát triển đất nước trong tương lai.

Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko. (Ảnh: VUFO)

Trong tháng 3 này còn có chuyến thăm Việt Nam thành công của Bộ trưởng Liên bang Nga về Phòng vệ dân sự, Tình trạng khẩn cấp và Khắc phục hậu quả thiên tai A.V. Kurenkov.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên đã xác định chi tiết lộ trình nhằm tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quan trọng như bảo đảm an toàn, giám sát phòng cháy chữa cháy tại các cơ sở năng lượng và giao thông chiến lược, xử lý các vụ cháy phức tạp, ứng phó với các tình huống khẩn cấp, bao gồm sự cố phóng xạ và thiên tai.

Chúng tôi kỳ vọng các cuộc gặp sắp tới giữa lãnh đạo hai nước sẽ tạo động lực mới cho hoạt động kinh tế giữa Nga và Việt Nam. Nội dung hợp tác này được triển khai theo Kế hoạch hợp tác tổng thể ký kết năm 2025 đến năm 2030, bao gồm các lộ trình về thương mại - đầu tư, năng lượng, giao thông, tài chính - ngân hàng, nông nghiệp và các lĩnh vực khác.

Tôi cho rằng các nhiệm vụ mới cũng sẽ được giao cho cơ quan điều phối chủ chốt là Ủy ban liên Chính phủ Nga - Việt về hợp tác thương mại - kinh tế và khoa học - kỹ thuật ở cấp Phó Thủ tướng.

Trong bối cảnh có nhiều thách thức về an ninh và kinh tế trong khu vực và trên thế giới, việc phối hợp chính sách đối ngoại giữa hai nước càng trở nên đặc biệt quan trọng. Đối với phần lớn các vấn đề quốc tế hiện nay, hai nước có quan điểm gần gũi hoặc tương đồng, dựa trên sự tôn trọng luật pháp quốc tế, các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, thúc đẩy hợp tác bình đẳng và phản đối áp đặt chính trị.

Chúng tôi đặc biệt chú trọng hợp tác đa phương tại khu vực Á - Âu trong các khuôn khổ như ASEAN, SCO và BRICS – những cơ chế có uy tín và tiềm năng lớn. Nhìn chung, chúng tôi kỳ vọng chuyến thăm sẽ thành công, góp phần đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới.

Tại cuộc gặp với Đặc phái viên của Tổng Bí thư Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Tổng thống V.V. Putin đã nhấn mạnh mong muốn nâng cao chất lượng và hiệu quả hợp tác trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng và dầu khí. Xin Đại sứ cho biết những nỗ lực đang được triển khai và triển vọng hợp tác trong các lĩnh vực này?

Hợp tác trong lĩnh vực nhiên liệu – năng lượng trong nhiều thập kỷ qua luôn là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Nga-Việt. Sự hợp tác này được triển khai giữa các tập đoàn hàng đầu của hai nước như Zarubezhneft, Gazprom, NOVATEK và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Dự án tiêu biểu là liên doanh Vietsovpetro, sau 45 năm hoạt động đã chứng minh hiệu quả và tiếp tục đóng góp hàng tỷ USD vào ngân sách nhà nước của hai nước. Gần đây, doanh nghiệp này đã đạt mốc khai thác 250 triệu tấn dầu trên thềm lục địa Việt Nam. Dự án “đối ứng” của Việt Nam tại Nga – công ty Rusvietpetro – cũng hoạt động hiệu quả. Gói thỏa thuận liên Chính phủ ký tháng 5 và có hiệu lực từ tháng 10/2025 đã tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp này tiếp tục hoạt động đến năm 2050.

More from WVR
Năm chéo về khoa học và giáo dục Nga-Việt Nam 2026: Truyền thống là nền tảng để xây dựng những hình thức hợp tác mới

Một hướng triển vọng khác là xây dựng nguồn cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga, có thể được sử dụng như nhiên liệu thân thiện với môi trường để sản xuất điện, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng cho cả hai nước. Tính cấp thiết của vấn đề này đã được thể hiện rõ trong thời gian gần đây khi thị trường nhiên liệu toàn cầu bị thiếu hụt do gián đoạn nguồn cung từ Vịnh Ba Tư.

Năng lượng hạt nhân cũng giữ vị trí đặc biệt trong quan hệ hai nước. Việc phát triển ngành điện hạt nhân quốc gia là một giải pháp tối ưu để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của nền kinh tế và xã hội của Việt Nam.

Như chúng ta đã biết, sau chuyến thăm Nga trong tháng 5/2025 của Tổng Bí thư Tô Lâm, lãnh đạo hai nước đã giao nhiệm vụ triển khai nghiên cứu xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận-1 với sự hỗ trợ của Tập đoàn Nhà nước Rosatom. Hiện các bộ, ngành và doanh nghiệp hai nước đang tích cực chuẩn bị để tiến tới ký kết hiệp định liên Chính phủ liên quan và sớm đưa dự án vào triển khai trong thực tế.

Rosatom có nhiều năm kinh nghiệm trong xây dựng các công trình hạt nhân và hiện đang triển khai dự án tại 9 quốc gia. Các chuyên gia Nga sở hữu năng lực công nghệ cao và đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt.

Có thể thấy, chương trình nghị sự của chuyến thăm rất phong phú, tập trung vào các dự án quy mô lớn mới. Chúng tôi tin rằng việc thúc đẩy các sáng kiến này sẽ không chỉ phục vụ lợi ích của hai nước mà còn tạo nền tảng cho hợp tác lâu dài, thúc đẩy phát triển kinh tế và tăng cường gắn kết giữa hai dân tộc.

Năm 2026 được tuyên bố là “Năm chéo về khoa học và giáo dục giữa Nga và Việt Nam”. Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa và các hướng hoạt động chính của sự kiện quan trọng này?

Đúng vậy, năm 2026 được xác định là “Năm chéo về khoa học và giáo dục Nga-Việt Nam”. Quyết định này được công bố vào tháng 5/2025 sau cuộc gặp giữa Tổng thống Nga V.V. Putin và Tổng Bí thư Tô Lâm. Chương trình bao gồm một loạt các hoạt động theo chủ đề. Chúng tôi đang phối hợp với phía Việt Nam để tổ chức cuộc triển lãm tại Hà Nội vào ngày 10/4/2026, nhân dịp kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ.

Khoa học – công nghệ là một trong những lĩnh vực hợp tác truyền thống. Hàng chục nghìn chuyên gia Việt Nam được đào tạo tại Nga đã thành công trong nhiều lĩnh vực, đóng góp quan trọng cho sự phát triển đất nước và trở thành “cầu nối hữu nghị” giữa hai quốc gia. Hiện nay, các hoạt động trao đổi trong lĩnh vực này vẫn tiếp tục được duy trì. Nga hỗ trợ đào tạo chuyên gia Việt Nam theo chỉ tiêu học bổng của Chính phủ Nga.

Nhân dịp này, tôi xin mời thanh niên Việt Nam tích cực tham gia các chương trình giáo dục chung, các kỳ thi Olympic và cuộc thi quốc tế do Nga tổ chức, cũng như cân nhắc theo học tại các trường đại học hàng đầu của Nga.

Một ví dụ điển hình cho hợp tác thành công là Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga đã từng hoạt động hơn 40 năm. Trong tháng 4 năm vừa qua, Nga đã chuyển giao miễn phí tàu nghiên cứu mang tên “Giáo sư Gagarinsky” cho trung tâm này. Tập thể trung tâm đang thực hiện các nghiên cứu độc đáo trong nhiều lĩnh vực như khoa học cơ bản, vật liệu, y học, phòng chống dịch bệnh nguy hiểm, môi trường…

Chúng tôi cũng đặc biệt chú trọng dự án xây dựng Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân tại Việt Nam. Dự án này sẽ mở ra nhiều ứng dụng của công nghệ hạt nhân trong y học, sản xuất vật liệu mới, nông nghiệp…

Tháng 5/2025, Rosatom và Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã ký lộ trình phát triển công nghệ hạt nhân đến năm 2030. Tháng 11/2025, Nga đã cung cấp thêm nhiên liệu cho lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt, đủ sử dụng đến đầu những năm 2030.

Ngoài ra, chúng tôi cũng đang nghiên cứu sáng kiến thành lập Trường phổ thông Nga tại Hà Nội, với sự phối hợp của các cơ quan chức năng của hai nước.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!