Nằm tại khu vực Longji, thuộc tỉnh Quế Lâm (Trung Quốc), ngôi làng Huangluo có khoảng 82 hộ gia đình, tất cả đều là người dân tộc Dao Đỏ (tên được đặt theo màu những bộ áo quần truyền thống - màu đỏ). Cũng giống như nhiều ngôi làng khác ở Trung Quốc, Huangluo cũng được bao quanh bởi khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp và còn có nhiều truyền thống cổ xưa để thu hút khách du lịch đến tham quan. Nhưng trong số đó, điểm đặc biệt hấp dẫn nhất về ngôi làng là mái tóc dài đen óng ả của những phụ nữ Dao. Trên thực tế, cộng đồng người Dao ở đây đã từng nhận danh hiệu “Ngôi làng tóc dài nhất trên thế giới” của cuốn sách Kỷ lục Guiness và cũng nổi tiếng là “Làng Tóc dài” trên khắp đất nước Trung Quốc. Trung bình mái tóc của 120 phụ nữ trong làng Huangluo có chiều dài đo được từ 1,7m đến 2,1m.
Mái tóc luôn đóng một vai trò rất lớn trong cuộc sống của những phụ nữ Dao đỏ ở Huangluo. Vài năm trước, mái tóc được xem là quan trọng đến mức không một ai, ngoại trừ chồng và con cái, được ngắm nhìn mái tóc của họ khi xõa xuống. Vào mùa hè và mùa thu, những phụ nữ Dao thường tới bờ sông để gội đầu sau đó dùng một chiếc khăn màu xanh để giấu đi mái tóc của mình. Chỉ có người đàn ông nào trở thành chồng của họ thì mới có quyền được chiêm ngưỡng đầy đủ vẻ đẹp của mái tóc đó, và điều này chỉ xảy ra vào đúng ngày cưới của họ. Nếu một người dân địa phương hay một khách du lịch nước ngoài vô tình làm mái tóc của họ xõa ra thì người đó buộc phải sống 3 năm cùng gia đình như người con rể. Tuy nhiên, những tập tục cũ đó đã được bãi bỏ kể từ năm 1987. Những phụ nữ Dao Đỏ ngày nay có thể thoải mái khoe và chải mái tóc đen mượt của họ trước đông người mà không phải lo lắng gì về hậu quả.
Những phụ nữ ở Huangluo chỉ được cắt tóc duy nhất 1 lần trong đời, khi họ bước sang tuổi 16, thời điểm họ bắt đầu tìm kiếm người yêu cho mình. Nhưng lúc đó, phần tóc cắt đi không bị vứt bỏ mà nó được trao lại cho bà ngoại của cô gái để làm thành đồ trang trí trên đầu. Khi cô gái kết hôn, tóc được trao cho chú rể và sau đó lại trở thành một phần trang trí tóc hàng ngày của cô dâu. Người ta nói rằng mái tóc của phụ nữ Dao đỏ được chia thành 3 búi. Một búi là tóc bình thường dài ra theo thời gian, búi thứ 2 là phần tóc bị cắt còn búi thứ ba là những sợ tóc rụng được thu lượm hàng ngày và tập hợp lại. Tất cả các búi tóc này kết hợp lại với nhau và tạo ra những kiểu tóc phức tạp, qua đó thể hiện địa vị xã hội của mỗi người.
Tất cả những phụ nữ trong làng Huangluo thường búi tóc thành hình giống một chiếc khay tròn, nhưng cũng có nhiều nét khác biệt cụ thể nói lên thân thế của họ. Nếu mái tóc được quấn quanh đầu một cách đơn giản thì có nghĩa là phụ nữ đó đã kết hôn, nhưng chưa có con. Nếu có một búi nhỏ phía trước tức là đã có chồng và có con, còn nếu quấn một chiếc khăn quanh đầu có nghĩa là cô gái đang tìm hôn phu. Tuy vậy, dù tình trạng hôn nhân của họ là gì thì cũng không thể không thừa nhận vẻ đẹp của từng mái tóc đen mượt và dài của phụ nữ Dao. Người ta nói rằng bí quyết nằm ở loại dầu gội đầu đặc biệt mà họ sử dụng - “nước vo gạo”.
Về lý do để tóc dài, người dân địa phương cho biết họ “nuôi” tóc vì tin rằng tóc dài sẽ đem lại sức khỏe, của cải và sự may mắn. Tóc càng dài, họ càng may mắn nhiều hơn.
Mai Anh
