Thực phẩm biến đổi gene - những điều nên biết

Có hay không nguy cơ thực phẩm biến đổi gene ảnh hưởng đến sức khỏe con người về lâu dài? Báo TG&VN đã có cuộc trao đổi với Giáo sư Lê Huy Hàm (Viện trưởng viện Di truyền Nông nghiệp Việt Nam) về vấn đề này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
thuc pham bien doi gene nhung dieu nen biet Người biến đổi gene sẽ sớm xuất hiện
thuc pham bien doi gene nhung dieu nen biet Có thể đảo ngược quá trình lão hóa?

Thưa Giáo sư, không ít người tiêu dùng Việt đã và đang trực tiếp hoặc gián tiếp sử dụng thực phẩm biến đổi gene trong các bữa ăn hàng ngày nhưng không phải ai cũng biết. Theo ông, có cách nào để người tiêu dùng nhận biết những thực phẩm biến đổi gene hay không?

Trực tiếp sử dụng thì rất ít, nhưng gián tiếp sử dụng như ăn thịt lợn, gà, bò nuôi bằng ngô, đậu tương có biến đổi gene là có thật. Hiện nay, chúng ta chỉ cho trồng duy nhất ngô biến đổi gene kháng sâu và kháng thuốc diệt cỏ nhưng lại nhập nhiều sản phẩm biến đổi gene. Đơn cử, năm 2015 chúng ta nhập khoảng 7,6 triệu tấn ngô, khoảng 5 triệu tấn đậu tương và sản phẩm từ đậu tương. Trong số các sản phẩm nhập này, một lượng không nhỏ là biến đổi gene.

Theo thống kê của tổ chức ISAAA năm 2015, 82% diện tích đậu tương trên thế giới trồng giống biến đổi gene, đối với ngô là 30%. Những nước có năng lực sản xuất lớn và là nước xuất khẩu chủ yếu trên thế giới như Hoa Kỳ, Brazil, Argentina, Canada có diện tích ngô và đậu tương biến đổi gene chiếm đến trên 90%.

Như vậy, sản xuất và sử dụng sản phẩm biến đổi gene đã trở nên phổ biến ở nhiều nước. Thứ hai, các nước này sản xuất cho nhu cầu tiêu dùng của chính họ và một phần cho xuất khẩu. Trong đó, các sản phẩm ngô và đậu tương ở các nước này chủ yếu sử dụng làm thức ăn chăn nuôi. Chúng ta nhập về cũng chủ yếu phục vụ cho chăn nuôi mà thôi.

Dù đã có rất nhiều nghiên cứu nhưng những cây ngũ cốc quan trọng sử dụng làm thức ăn cho người như lúa, lúa mì đều chưa có giống biến đổi gene đưa vào sản xuất.

thuc pham bien doi gene nhung dieu nen biet
GIáo sư Lê Huy Hàm. (Nguồn: VnExpress)

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng thực phẩm biến đổi gene tiềm ẩn nguy cơ gây bệnh dị ứng và một số tác động khác ở người có cơ địa nhạy cảm. Vậy, việc kiểm định an toàn, quy chế quản lý và dán nhãn thực phẩm biến đổi gene cũng là nhu cầu cấp thiết phải không, thưa Giáo sư?

Thực tế, con người chính thức sử dụng cây trồng và sản phẩm cây trồng biến đổi gene từ 1996, đến nay đã hơn 20 năm. Một số nước châu Mỹ đã sử dụng cây trồng và sản phẩm cây trồng biến đổi gene như nguồn ngũ cốc chính cho các mục đích của họ.

Trên thế giới cũng chưa ghi nhận trường hợp nào gây bất lợi cho sức khỏe con người, vật nuôi do thực phẩm biến đổi gene gây ra. Các tổ chức quốc tế như Y tế thế giới (WHO), FAO, cơ quan an toàn thực phẩm châu Âu (EFSA) hay các viện Hàn Lâm khoa học các nước rất quan tâm theo dõi vấn đề này.

Việc kiểm định tính an toàn của sản phẩm biến đổi gene là bắt buộc trong tất cả mọi trường hợp. Trên thế giới cũng đã hình thành một bộ quy chế để đánh giá tính an toàn của các sản phẩm biến đổi gene. Đó là hệ thống quy chế nghiêm ngặt tuần tự bắt đầu từ việc đánh giá nguồn gene đến quá trình thiết kế và chuyển gene. Sau đó mới đến đánh giá sản phẩm trong phòng thí nghiệm, đánh giá trong nhà lưới nhà kính, đánh giá trong khuôn viên của trại thí nghiệm, rồi mới đánh giá trên đồng ruộng. Trong suốt các quá trình đó, những cơ quan chịu trách nhiềm về an toàn sinh học của các cấp, các bộ đều tham gia và đưa ra quyết định cuối cùng.

Ở Việt Nam, quy chế của chúng ta quy định sản phẩm biến đổi gene chỉ được chấp nhận đưa ra xem xét cho sử dụng nếu 5 nước phát triển đã cho phép sử dụng sản phẩm đó với cùng mục đích.

Chúng ta cũng đã có quy chế quy định dán nhãn thực phẩm biến đổi gene, nếu hàm lượng phần biến đổi gene vượt quá 5%. Việc dán nhãn này là để đáp ứng quyền lợi của người tiêu dùng được quyền biết mình đang sử dụng gì chứ không có liên quan đến vấn đề an toàn hay không an toàn.       

Thưa Giáo sư, dù muốn hay không chúng ta đều phải sử dụng thực phẩm biến đổi gene hàng ngày. Ông có thể nói cụ thể thế nào là thực phẩm biến đổi gene an toàn theo tiêu chuẩn của WHO?

Theo quy định quốc tế, thực phẩm biến đổi gene được coi là an toàn nếu có thành phần hóa học tương đương với sản phẩm truyền thống cùng loại đã được sử dụng an toàn.

thuc pham bien doi gene nhung dieu nen biet

Một số loại thực phẩm biến đổi gene. (Nguồn:  Eye Witness News)

Cũng có ý kiến cho rằng nếu đem cây biến đổi gene về Việt Nam trồng sẽ ảnh hưởng đến môi trường cũng như các cây trồng khác. Quan điểm của ông về sự lo lắng này?

Thế giới đã trồng cây biến đổi gene từ 1996, đến nay đã được hơn 20 năm. Có những nước đã trồng đến gần 100% diện tích của mình từ nhiều năm. Chúng ta cũng chưa chứng kiến nước nào sau một thời gian trồng cây biến đổi gene rồi lại thôi do các ảnh hưởng môi trường hay đa dạng sinh học. Những nước này đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm mà chúng ta có thể nghiên cứu để áp dụng vào trong điều kiện của Việt Nam nhằm khai thác tối đa lợi ích của công nghệ.

Nhưng dù sao, người tiêu dùng vẫn khá hoang mang, thờ ơ và quay lưng với thực phẩm biến đổi gene?

Người dân không hoang mang sao được khi trên mạng liên tục có những câu chuyện về sản phẩm biến đổi gene gây dị ứng, gây ung thư. Mà chúng ta đã biết, những thông tin trái chiều kiểu ấy thường hấp dẫn hơn và lan tỏa nhanh hơn. Vì vậy, tôi nghĩ rất cần đưa sự thật khoa học đến với công chúng để người dân có cơ sở để tự lựa chọn cho mình. Ở đây, vai trò của phương tiện thông tin đại chúng rất quan trọng.  

Xin cảm ơn Giáo sư!

Theo thống kê của tổ chức ISAAA, đến 8/2016 đã có 40 nước phê duyệt cho sử dụng sản phẩm biến đổi gene làm thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Con số các giống biến đổi gene được phê duyệt làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi theo các nước như sau: Nhật Bản (221 giống), Hoa Kỳ (192 giống), Canada (170 giống), Hàn Quốc (147 giống), Đài Loan (Trung Quốc) (123 giống), Australia (117 giống), New Zealand (95 giống), Philippines và EU (88 giống); Trung Quốc (60 giống), Singapore (24 giống), Malaysia (29 giống), Nga (23 giống), Ấn Độ (11 giống), Thái Lan (15 giống), Indonesia (18 giống), Việt Nam đã phê duyệt cho sử dụng 20 giống.

thuc pham bien doi gene nhung dieu nen biet Cây đột biến gene có thể cứu con người khỏi biến đổi khí hậu

Các nhà nghiên cứu Đức đang tìm cách để giảm lượng khí CO2 có hại trong khí quyển bằng cách biến đổi gene một số ...

thuc pham bien doi gene nhung dieu nen biet Mỹ ban hành luật yêu cầu dán nhãn thực phẩm biến đổi gene

Tổng thống Mỹ Barack Obama vừa ký ban hành đạo luật liên bang đầu tiên về việc yêu cầu dán nhãn thực phẩm có chứa ...

thuc pham bien doi gene nhung dieu nen biet Thực phẩm biến đổi gene không gây nguy hại cho sức khỏe?

Theo Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia (Mỹ), thực phẩm biến đổi gene không gây ra nguy cơ về sức khỏe hoặc môi trường.

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Người thầy giữ lửa nghề từ tình yêu thương

Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Người thầy giữ lửa nghề từ tình yêu thương

Tình yêu nghề cần được nuôi dưỡng trong một môi trường làm việc nhân văn, nơi người thầy được tôn trọng, được bảo vệ.
Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Giữa núi rừng nơi cực Tây Tổ quốc, Trường PTNT Tiểu học và THCS Sín Thầu được xây mới khang trang, tạo thêm nhiều điều kiện thuận lợi hơn cho trẻ em vùng cao.
Trường THCS Cầu Giấy: Từ thành tích nổi bật đến mục tiêu phát triển toàn diện người học

Trường THCS Cầu Giấy: Từ thành tích nổi bật đến mục tiêu phát triển toàn diện người học

Những kết quả trong học tập, tuyển sinh và các sân chơi khoa học, công nghệ là dấu ấn của Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội) trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, trong bối cảnh ...
Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Bền bỉ đổi mới, kiến tạo hành trình vươn tầm quốc tế của Nguyễn Siêu

Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy: Bền bỉ đổi mới, kiến tạo hành trình vươn tầm quốc tế của Nguyễn Siêu

Ngay khi biết tin Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy – Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu – được Bộ Giáo dục và Đào tạo tuyên dương là Nhà giáo tiêu biểu toàn ...
Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương nhận Giấy khen của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản: Vinh danh một thập niên cống hiến

Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương nhận Giấy khen của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản: Vinh danh một thập niên cống hiến

Nhật Bản vinh danh PGS. TS. Bùi Anh Tuấn vì những đóng góp nổi bật trong đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung nhằm bảo đảm cải cách ...
5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

Khoai lang cung cấp chất xơ có lợi cho hệ tiêu hóa. Các phẩm khác như bơ, hạt chia, các loại đậu và atisô... cũng chứa lượng chất xơ không kém.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Phiên bản di động