| Các cuộc không kích của Israel nhắm vào Dahiyeh, ngoại ô phía Nam Beirut (Lebanon). (Nguồn: Al Jazeera) |
Báo chí Thái Lan cho biết, các chủ hàng Thái Lan cảnh báo cuộc khủng hoảng Eo biển Hormuz đang buộc các hãng vận tải phải chuyển hướng vận chuyển qua châu Phi, làm tăng gấp đôi giá cước vận chuyển và ảnh hưởng đến xuất khẩu, với lượng hàng hóa ước tính trị giá 32 tỷ Baht (1,02 tỷ USD) bị kẹt trên đường vận chuyển.
Xuất khẩu của Thái Lan sang Trung Đông chiếm khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu của nước này, trị giá khoảng 400 tỷ Baht mỗi năm.
Ông Thanakorn Kasetsuwan, Chủ tịch Hội đồng chủ hàng quốc gia Thái Lan (TNSC) nhận định, căng thẳng leo thang ở Trung Đông đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng và cơ chế thương mại toàn cầu, tác động ngay lập tức đến giao thông hàng hải ở Vịnh Ba Tư.
Các hãng vận tải biển đã phải tránh Eo biển Hormuz và những khu vực rủi ro cao khác, chuyển sang các tuyến đường vòng quanh lục địa châu Phi qua Mũi Hảo vọng. Điều này đã đẩy chi phí vận chuyển tăng mạnh, với giá cước vận chuyển thực tế tăng gấp đôi.
Ước tính cho thấy chi phí cho một container 40 feet đã tăng từ 3.500 USD/container lên 7.000 USD/container. Các nhà xuất khẩu cũng phải gánh thêm phụ phí rủi ro chiến tranh và phí nhiên liệu cao hơn vì quãng đường vận chuyển dài hơn.
TNSC cũng ước tính khoảng 32 tỷ Baht hàng hóa Thái Lan hiện đang quá cảnh và bị kẹt trong hệ thống logistics, không thể vào các cảng đích đúng lịch trình. Đối với container, những lô hàng đã xuất khẩu không thể quay trở lại Thái Lan như kế hoạch.
Tình trạng đình trệ cả về nhập khẩu và xuất khẩu đang tạo ra tắc nghẽn trong việc phân bổ container tại các cảng lớn. Các nhà xuất khẩu nhỏ hơn có thể không đặt được chỗ trên tàu vì những hãng vận tải biển ưu tiên các đối tác thương mại lớn hơn có khả năng trả cước phí cao hơn.
Theo tờ Nikkei Asia, nền kinh tế Nhật Bản sẽ chịu tác động bởi căng thẳng tại Trung Đông, khi giá dầu thô tăng vọt đẩy lạm phát vượt quá mục tiêu ổn định giá cả của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), đe dọa mục tiêu tăng lương thực tế bền vững của chính phủ nước này.
Theo nhận định của chuyên gia Hideo Kumano thuộc Viện Nghiên cứu Dai-ichi Life, việc giá dầu thô tăng 35% sẽ đẩy chỉ số giá tiêu dùng chung (không bao gồm thực phẩm tươi sống) tăng 0,5%. Ông dự đoán, mặc dù việc cắt giảm thuế xăng dầu và trợ cấp điện, khí đốt do chính quyền của Thủ tướng Sanae Takaichi thực hiện sẽ làm giảm giá khoảng 0,9%, nhưng “khoảng một nửa trong số đó sẽ thay thế bởi sự tăng giá dầu thô”.
Bên cạnh đó, cũng có những lo ngại về tác động đến tiền lương thực tế. Nhờ hiệu quả của các biện pháp kiểm soát giá, tăng trưởng tiền lương thực tế hàng năm dự kiến sẽ chuyển sang tích cực ngay từ tháng 1/2026. Tuy nhiên, điều đó có thể chỉ diễn ra trong thời gian ngắn nếu giá dầu thô tăng mạnh, vì tăng trưởng có thể giảm trở lại mức âm từ mùa Xuân.
Theo ông Taro Saito thuộc Viện Nghiên cứu NLI, nếu căng thẳng rơi vào thế bế tắc, giá dầu thô sẽ tăng vọt. Nếu giá dầu vượt quá 100 USD/thùng thì sẽ phá vỡ kịch bản duy trì tăng trưởng tiền lương thực tế tích cực. Ông ước tính nếu giá dầu thô đạt mức trên thì Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Nhật Bản sẽ giảm 0,31%.
Tình trạng giảm lương thực tế kéo dài sẽ làm trầm trọng thêm sự suy giảm trong tiêu dùng cá nhân, vốn chiếm một nửa GDP của Nhật Bản. Lạm phát tăng cao và tiền lương thực tế giảm có thể buộc Chính phủ Nhật Bản phải thực hiện thêm các biện pháp để chống lại giá cả leo thang.
Nhiều người kỳ vọng nền kinh tế Nhật Bản sẽ tiếp tục phục hồi trong năm 2026 khi lạm phát ổn định và tác động tiêu cực của chính sách thuế quan của Mỹ giảm bớt, nhưng sự gia tăng đột ngột các rủi ro địa chính trị có thể phủ bóng đen lên kỳ vọng này.
Trong khi đó, Hiệp hội các nhà điều hành tour du lịch Nga (ATOR) ước tính sơ bộ rằng, các nhà điều hành tour du lịch sẽ phải chịu chi phí lên tới 10 triệu USD để di chuyển những du khách bị mắc kẹt ở nước ngoài do xung đột leo thang ở Trung Đông.
Tuy nhiên đây không phải là chi phí bất ngờ đối ngành du lịch Nga. Ông Aleksandr Osauenko, Giám đốc của Hiệp hội hỗ trợ du lịch “Tourpomoshch”, giải thích rằng trong cả năm 2025, các công ty du lịch Nga đã phải chịu thêm chi phí 10 tỷ Ruble do hàng loạt xung đột giữa Iran và Israel. Mỗi công ty lớn nhất đã chi ít nhất 700-800 triệu Ruble, chuyên gia này cho biết.
Tình hình leo thang ở Trung Đông, cùng với việc hoãn và hủy hàng loạt chuyến bay, đã ảnh hưởng đến ít nhất 60.000 khách du lịch ở nước ngoài. Theo ATOR, 50.000 người đang ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), 1.000 người ở Qatar, 700 người ở Oman và 300 người ở Bahrain. Khoảng 8.000 người khác đang bị mắc kẹt ở các nước thứ ba. Với các chuyến bay nối chuyến ở Trung Đông, họ dự kiến trở về từ Nam Phi, Sri Lanka, Maldives, Mauritius, Ai Cập và các điểm đến khác.
Phó Chủ tịch ATOR Dmitry Gorin giải thích rằng, các công ty du lịch phải chịu thêm chi phí, chẳng hạn như chỗ ở khách sạn, ăn uống, các chuyến bay thay thế... Do tình trạng tắc nghẽn sân bay, không phải tất cả các hãng hàng không đều cung cấp đầy đủ dịch vụ. Các chủ khách sạn cũng có những quan điểm khác nhau. Có những trường hợp khách có phiếu giảm giá của hãng hàng không, nhưng không được bố trí chỗ ở và các công ty du lịch tự chi trả những chi phí này.
Một khoản chi phí đáng kể khác đối với ngành du lịch là các tour bị hủy.
Hiệp hội các nhà điều hành tour du lịch Nga lưu ý rằng, nhiều công ty điều hành tour du lịch đang cung cấp dịch vụ hủy tour mà không khấu trừ chi phí thực tế (AIE), sắp xếp lại lịch trình hoặc thay đổi điểm đến cho các đặt chỗ đến hết ngày 8/3.
Ông Gorin lưu ý rằng, cho đến khi Bộ Kinh tế đưa ra khuyến nghị chính thức về việc không bán tour du lịch đến nước này, các doanh nghiệp có thể hủy tour có khấu trừ AIE. Nhưng ông cho biết, hầu hết các công ty đều không làm điều này.
Việc hủy chuyến bay không chỉ ảnh hưởng đến các hãng hàng không Nga mà còn cả các hãng hàng không quốc tế. Theo Cirium, 40% các chuyến bay đến các nước ở Trung Đông và vùng Vịnh Ba Tư đã bị hủy vào cuối tuần.