Toàn cầu hóa vẫn duy trì ở mức kỷ lục giữa làn sóng phân tách Mỹ - Trung Quốc

Toàn cầu hóa đã duy trì ổn định kể từ năm 2022

Báo cáo theo dõi quá trình toàn cầu hóa trên thang điểm từ 0% (không có luồng giao dịch xuyên biên giới) đến 100% (biên giới và khoảng cách không có tác động). Mức độ toàn cầu hóa của thế giới đạt 25% vào năm 2025, tương đương với mức cao kỷ lục được thiết lập vào năm 2022.

“Qúa trình toàn cầu hóa vẫn đang giữ vững vị thế của mình – và điều đó đã nói lên rất nhiều về giá trị của nó”, ông John Pearson, Giám đốc điều hành của DHL Express, cho biết. Theo ông, từ sự nghèo đói đến biến đổi khí hậu, những thách thức lớn nhất của thế giới chỉ có thể được giải quyết thông qua tư duy toàn cầu.

Ông John Pearson, Giám đốc điều hành của DHL Express chia sẻ tại sự kiện công bố Báo cáo “Kết nối toàn cầu”, ngày 10/3 tại Hà Nội. (Ảnh: Vân Chi)

Báo cáo Kết nối toàn cầu của Tập đoàn DHL cho thấy các quốc gia và doanh nghiệp không còn hoạt động độc lập trong nước, mà đẩy mạnh mở rộng quan hệ thương mại trên trường quốc tế.

“Đó là tin tốt. DHL củng cố mối quan hệ toàn cầu bằng cách kết nối các thị trường, doanh nghiệp và con người, giúp họ thích ứng, đa dạng hóa và khai thác những cơ hội mới – ngay cả trong những thời điểm đầy biến động. Cùng lúc đó, mức độ toàn cầu hóa hiện nay ở mức 25% cho thấy thế giới vẫn còn cách xa mục tiêu toàn cầu hóa hoàn toàn. Ở nhiều khu vực, các dòng vốn quốc tế có thể tiếp tục mở rộng các rào cản về chính sách được khai thông”, ông John Pearson cho hay.

Bùng nổ AI và cuộc đua để vượt qua các đợt tăng thuế thúc đẩy thương mại

Theo báo cáo của DHL, thương mại toàn cầu tăng trưởng nhanh hơn trong năm 2025 so với bất kỳ năm nào kể từ năm 2017, ngoại trừ giai đoạn biến động do đại dịch Covid-19. Các nhà nhập khẩu từ Mỹ đã đẩy nhanh việc vận chuyển hàng hóa vào đầu năm để tránh mức tăng thuế.

Nhập khẩu của Mỹ sau đó đã giảm xuống dưới mức của năm trước, nhưng sự gia tăng của xuất khẩu Trung Quốc sang các thị trường ngoài Mỹ đã giúp duy trì khối lượng thương mại toàn cầu.

Hoạt động thương mại liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đã tăng mạnh khi các quốc gia và doanh nghiệp đua nhau xây dựng hạ tầng AI. Số liệu của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) cho thấy, các sản phẩm liên quan đến AI đã đóng góp 42% vào tăng trưởng thương mại hàng hóa trong 3 quý đầu năm 2025.

Tăng trưởng thương mại tiếp tục, ngay cả khi có mức thuế cao hơn

Báo cáo của DHL dự báo, nhìn về tương lai, việc tăng thuế quan gần đây của Mỹ sẽ làm chậm nhẹ tốc độ tăng trưởng thương mại vào năm 2026 – nhưng không làm dừng lại hoàn toàn. Thương mại hàng hóa toàn cầu sẽ tăng trưởng trung bình 2,6% mỗi năm cho đến năm 2029, tương đương với mức tăng trưởng trong thập kỷ qua.

Một lý do khiến thương mại vẫn có thể tiếp tục tăng trưởng bất chấp việc Mỹ tăng thuế quan là vì phần lớn hoạt động thương mại không liên quan đến Mỹ. Năm 2025, 13% hàng nhập khẩu được nhập vào Mỹ và 9% hàng xuất khẩu xuất phát từ Mỹ. Ngoài ra, nhiều quốc gia đang theo đuổi các thỏa thuận thương mại mới để đảm bảo tiếp cận các thị trường thay thế.

Làn sóng di chuyển toàn cầu chạm mốc kỷ lục

Ngoài thương mại, Báo cáo cũng chỉ ra những xu hướng trái chiều đối với các dòng lưu chuyển quốc tế khác:

Về dòng vốn đầu tư, không có sự chuyển dịch đáng kể về đầu tư từ thị trường nước ngoài sang thị trường trong nước. Các công ty đa quốc gia vẫn đạt được tỷ lệ doanh thu gần kỷ lục từ thị trường nước ngoài. Mặc dù vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có sự suy giảm trong năm 2025, nhưng tổng dòng vốn FDI thực tế vẫn tăng trưởng, và hoạt động sáp nhập và mua lại (M& A) xuyên quốc gia vẫn duy trì sự ổn định.

Trong hai thập kỷ qua, luồng thông tin đã mang lại những lợi ích toàn cầu hóa lớn nhất. Kể từ năm 2021, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại và trở nên biến động hơn. Căng thẳng địa chính trị và các hạn chế có thể đang làm hạn chế đáng kể quá trình toàn cầu hóa đối với luồng thông tin.

Sau khi sụt giảm trong đại dịch Covid-19, lưu lượng người di chuyển đã hoàn toàn phục hồi. Dữ liệu mới nhất cho thấy du lịch quốc tế, sự luân chuyển của du học sinh và làn sóng di cư đều đạt mức cao kỷ lục.

Singapore dẫn đầu về toàn cầu hóa

Trong Bảng xếp hạng quốc gia của Báo cáo, Singapore một lần nữa đứng đầu danh sách các quốc gia có mức độ toàn cầu hóa cao nhất thế giới, tiếp theo là Luxembourg và Hà Lan.

Châu Âu là khu vực toàn cầu hóa cao nhất, tiếp theo là Bắc Mỹ, Trung Đông Bắc Phi. Vương quốc Anh có các dòng chảy phân bố rộng rãi nhất trên toàn thế giới. Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã ghi nhận mức tăng trưởng lớn nhất về toàn cầu hóa kể từ năm 2001.

Căng thẳng Mỹ - Trung Quốc không quá ảnh hưởng tới dòng chảy toàn cầu

Báo cáo cũng cho thấy mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc – tiếp tục suy yếu. Tuy nhiên, những mối quan hệ giao thương này lại khá nhỏ bé khi nhìn từ góc độ toàn cầu.

Ví dụ, thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc chiếm 3,6% tổng thương mại toàn cầu vào đỉnh điểm năm 2015, trước khi giảm xuống 2,7% vào năm 2024 và chỉ còn 2,0% trong 3 quý đầu tiên của năm 2025. Tỷ trọng đầu tư kinh doanh quốc tế của Mỹ và Trung Quốc thậm chí còn nhỏ hơn – dưới 1% vào năm 2025.

Không có sự chia rẽ toàn cầu thành các khối đối lập

Mặc dù quan hệ thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang suy yếu, Báo cáo cho rằng hầu hết các quốc gia vẫn tiếp tục hợp tác với các đối tác lâu năm của mình. Trong thập kỷ qua, chỉ có 4–6% thương mại hàng hóa toàn cầu, FDI mới và các giao dịch sáp nhập và mua lại (M&A) xuyên biên giới đã chuyển hướng khỏi các đối thủ địa chính trị.

Trong số các dòng chảy này, phần lớn không chuyển hướng sang các đồng minh thân cận mà chuyển sang các quốc gia có vị thế địa chính trị linh hoạt, như Ấn Độ và Việt Nam. Nhìn chung, nền kinh tế thế giới vẫn chưa có dấu hiệu chia rẽ thành các khối đối lập.

GS. Steven A. Altman, Giám đốc Chương trình DHL về toàn cầu hóa tại Trung tâm Quản lý của tương lai tại Trường Kinh doanh NYU Stern chia sẻ tại sự kiện10. (Ảnh: Vân Chi)

“Chính trị và chính sách liên quan đến toàn cầu hóa biến động hơn nhiều so với các dòng chảy thực tế giữa các quốc gia”, GS. Steven A. Altman, Giám đốc Chương trình DHL về toàn cầu hóa tại Trung tâm Quản lý của tương lai tại Trường Kinh doanh NYU Stern, cho biết.

Cũng theo GS. Steven A. Altman, các mô hình thương mại toàn cầu đã thay đổi nhiều hơn trong năm 2025 so với một năm bình thường, nhưng ít hơn so với các đợt gián đoạn gần đây như giai đoạn đầu của cuộc xung đột Nga - Ukraine

“Các quyết định sáng suốt đòi hỏi một cái nhìn khách quan về mức độ thay đổi thực sự của các mối quan hệ kinh doanh toàn cầu. Những rủi ro đối với toàn cầu hóa hiện hữu, nhưng sự bền bỉ của các dòng chảy toàn cầu cũng vậy”, ông Steven A. Altman bình luận.

Căng thẳng địa chính trị và lo ngại về chuỗi cung ứng đã khiến nhiều nhà quan sát dự đoán một sự chuyển dịch từ toàn cầu hóa sang khu vực hóa.

Tuy nhiên, vào năm 2025, hàng hóa được giao dịch đã di chuyển quãng đường trung bình dài nhất trong lịch sử (5.010 km). Khoảng cách trung bình cho các dự án FDI mới cũng tăng lên mức cao kỷ lục (6.250 km).

“Hầu hết các dòng chảy quốc tế khác cũng đang kéo dài với các khoảng cách xa hơn, và điều đó thể hiện mức độ khu vực hóa thấp hơn. Làn sóng chuyển dịch từ mô hình kinh doanh toàn cầu sang khu vực hóa vẫn chưa trở thành hiện thực, hoặc chí ít là chưa xảy ra ở hiện tại”, Báo cáo cho hay.

Phiên thảo luận của sự kiện công bố Báo cáo “Kết nối toàn cầu” của DHL, ngày 10/3 tại Hà Nội. (Ảnh: Vân Chi)

Khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế G20, bàn chuyện xây dựng mô hình toàn cầu hóa mới Ngày 28/2, Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi ...

Đại sứ Upeace: Hiệp định Geneva là bước tiến quan trọng trong quá trình toàn cầu hóa Hiệp định Geneva là một sự kiện lớn khi ghi lại dấu mốc quan trọng trong lịch sử thế giới nói chung và Việt Nam ...

Toàn cầu hóa vẫn đang định hình kinh tế thế giới Chiến dịch thuế quan toàn cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa thể ngăn được đà tăng trưởng của toàn thế giới... ít nhất ...

Toàn cầu hóa đang đến hồi kết? Toàn cầu hóa có phải đã đi đến chặng cuối hay chỉ là do thế giới đang gán nhầm tên gọi cho một vòng lặp ...

Toàn cầu hóa qua 'thời hoàng kim', châu Âu nhanh nhạy chuyển hướng, tái cấu trúc chuỗi cung ứng Trước các rào cản thương mại, rủi ro đứt gãy nguồn cung và biến động địa chính trị, nhiều doanh nghiệp châu Âu đang phải ...