Lịch sử ngành dệt may Việt Nam hiếm có doanh nghiệp nào sở hữu "ADN kép" đặc biệt như Tổng Công ty May 10: Vừa mang tính kỷ luật sắt đá của quân đội, vừa sở hữu sự tinh tế, hào hoa của thời trang. Ra đời tại chiến khu Việt Bắc năm 1946, tiền thân là các xưởng may quân nhu, May 10 đã đi cùng dân tộc qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Nhưng di sản lớn nhất mà May 10 tích lũy được trong 80 năm qua không chỉ là những tấm Huân chương Độc lập hay Huân chương Lao động hạng Nhất vừa được trao tặng lại vào tháng 1/2026, mà chính là bản lĩnh thích ứng.
Trong những năm tháng bao cấp, May 10 là lá cờ đầu của phong trào thi đua xã hội chủ nghĩa. Khi đất nước Đổi mới, đây là đơn vị đầu tiên dám "xé rào" cơ chế để tìm đường xuất khẩu. Và ngày nay, May 10 đã trở thành một biểu tượng của "Thời trang Ngoại giao".
| Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thay mặt lãnh đạo Đảng, nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng nhất cho Tổng Công ty May 10. |
Vị thế "Sức mạnh mềm" trong đối ngoại
Đối với các cơ quan ngoại giao và lãnh đạo cấp cao, May 10 không chỉ là một doanh nghiệp sản xuất, mà đã âm thầm đóng vai trò hậu cần quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh quốc gia. Những bộ Veston mang thương hiệu May 10 từ lâu đã trở thành lựa chọn tin cậy của nhiều thế hệ lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các nhà ngoại giao Việt Nam trong các chuyến công du quốc tế.
Sự tỉ mỉ trong từng đường kim mũi chỉ, sự vừa vặn tuyệt đối của kỹ thuật may đo thủ công kết hợp công nghệ hiện đại đã giúp trang phục May 10 toát lên phong thái đĩnh đạc, tự tin của người đại diện quốc gia. Đây chính là giá trị vô hình nhưng vô giá: May 10 góp phần định hình diện mạo Việt Nam – lịch lãm, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc.
Tại buổi lễ kỷ niệm, việc Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trực tiếp trao tặng các danh hiệu cao quý và nhấn mạnh vai trò "cánh chim đầu đàn" là sự khẳng định: May 10 là tài sản quốc gia, là thương hiệu đại diện cho uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
| Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Tổng Công ty May 10. |
Bước vào năm 2026, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động và các hàng rào thương mại ngày càng dày đặc, Tổng công ty May 10 đã xác định rõ: Hào quang quá khứ không đảm bảo cho thành công tương lai. Để tiếp tục dẫn đầu, May 10 buộc phải thực hiện một cuộc "đại phẫu" về chiến lược, tập trung vào hai mũi nhọn: Chuyển dịch chuỗi giá trị và "Xanh hóa" toàn diện.
Cuộc cách mạng về mô hình quản trị: Từ CMT sang ODM
Thách thức lớn nhất của ngành dệt may Việt Nam là "bẫy gia công" (CMT - Cut, Make, Trim) với biên lợi nhuận mỏng và rủi ro cao. May 10 đã và đang quyết liệt thay đổi định kiến này bằng một lộ trình táo bạo.
Trong mục tiêu chiến lược 2026–2030, May 10 đặt trọng tâm nâng tỷ trọng hàng FOB (Free On Board – Mua nguyên liệu, bán thành phẩm) và ODM (Original Design Manufacturing – Tự thiết kế, sản xuất) lên mức 50-60%. Đây là bước đi sống còn để gia tăng giá trị thặng dư.
Thay vì phụ thuộc vào nguyên liệu chỉ định của khách hàng, May 10 chủ động xây dựng mạng lưới chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu trong nước và khu vực, giảm thiểu rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, Tổng Công ty chú trọng đầu tư mạnh mẽ vào Trung tâm phát triển mẫu và đội ngũ thiết kế sáng tạo. Mục tiêu là bán "chất xám" và "thẩm mỹ" chứ không chỉ bán sức lao động. Các bộ sưu tập thời trang công sở cao cấp (May 10 Expert, GrusZ, Eternity GrusZ) đang dần chiếm lĩnh thị trường nội địa và hướng tới xuất khẩu dưới thương hiệu riêng.
Con số doanh thu mục tiêu vượt 5.500 tỷ đồng ngay trong năm 2026, với mức tăng trưởng lợi nhuận 10-15%, là minh chứng cho sự tự tin vào hiệu quả của mô hình kinh doanh mới này.
| Các thương hiệu cao cấp của May 10 "trình làng" tại Lễ kỷ niệm. |
"Xanh hóa" – Tấm hộ chiếu thông hành vào thị trường cao cấp
Với tư cách là đối tác của các thị trường khó tính nhất như Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản, May 10 hiểu rõ hơn ai hết về "luật chơi" mới: Không Xanh, Không Đơn Hàng.
Thỏa thuận Xanh EU (EU Green Deal) và các cơ chế như CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) không còn là lý thuyết mà đã trở thành rào cản kỹ thuật thực tế. Trước áp lực này, chiến lược "Net Zero" của May 10 không phải là một khẩu hiệu truyền thông, mà là một chiến lược sinh tồn và cạnh tranh.
Chiến lược này đang được cụ thể hoá bằng dự án thay thế năng lượng đang được triển khai rốt ráo tại các nhà máy ở Thái Bình, Quảng Bình, Thanh Hóa và Hà Nội. Mục tiêu đến cuối năm 2026, 40% lượng điện tiêu thụ của toàn hệ thống sẽ đến từ năng lượng tái tạo. Đây là con số ấn tượng đối với một doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nặng về tiêu thụ điện năng.
Bên cạnh đó, May 10 cũng đặt mục tiêu chuyển đổi 100% lò hơi đốt than truyền thống sang lò hơi điện và lò hơi sinh khối (biomass). Động thái này giúp giảm hàng nghìn tấn CO2 phát thải mỗi năm, trực tiếp đáp ứng các chỉ số bền vững mà các nhãn hàng thời trang toàn cầu (như Zara, H&M, Uniqlo,...) yêu cầu.
May 10 đang định vị mình là nhà sản xuất thời trang bền vững. Tỷ lệ sử dụng các loại vải có nguồn gốc tự nhiên và tái chế (recycled polyester, sợi tre, sợi sen, sợi cafe) được đặt mục tiêu đạt 30% trong tổng cơ cấu nguyên liệu.
Điều này không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn là công cụ ngoại giao kinh tế sắc bén. Khi một chiếc áo sơ mi May 10 xuất khẩu sang Châu Âu, nó mang theo câu chuyện về một Việt Nam trách nhiệm, bảo vệ môi trường và tôn trọng các giá trị bền vững.
| Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký tên tại Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Tổng Công ty May 10. |
Chuyển đổi số: "Bộ não" mới của người thợ may
Nếu "Xanh hóa" là tấm khiên, thì "Số hóa" là mũi giáo để May 10 đột phá năng suất.
- AI và Thiết kế 3D: May 10 đã tiên phong ứng dụng công nghệ thiết kế 3D để mô phỏng sản phẩm. Công nghệ này cho phép giảm tới 80% số lượng mẫu may thử vật lý, rút ngắn thời gian từ ý tưởng đến thành phẩm từ vài tuần xuống còn vài ngày. Đây vừa là giải pháp tiết kiệm chi phí, vừa giảm rác thải vải ra môi trường.
- Quản trị thông minh: Hệ thống quản trị nguồn lực (ERP) và các công cụ giám sát năng lượng thời gian thực giúp Ban lãnh đạo nắm bắt từng biến động nhỏ nhất trong dây chuyền sản xuất, từ đó tối ưu hóa chi phí trên từng phút máy chạy.
Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập May 10 đã khép lại, nhưng đã gửi đến một thông điệp mạnh mẽ tới cộng đồng quốc tế và đối tác trong nước. May 10 ngày nay không chỉ là niềm tự hào của ngành dệt may Việt Nam mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần vươn lên của dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Với các cơ quan ngoại giao, May 10 là đối tác tin cậy để quảng bá hình ảnh đất nước. Với đối tác thương mại, May 10 là mắt xích "Xanh" và "Thông minh" không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chiến lược "Chuyển đổi kép" (Xanh và Số) mà May 10 đang theo đuổi chính là con đường ngắn nhất để hiện thực hóa chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ: Đưa May 10 trở thành Tập đoàn thời trang đa quốc gia. Ở tuổi 80, May 10 không già đi, mà đang "hồi sinh" rực rỡ hơn bao giờ hết, sẵn sàng cho một vận hội mới của đất nước – Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.