Đặt văn hóa vào trung tâm chiến lược phát triển
Theo Chương trình hành động của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, văn hóa được xác định không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là động lực phát triển, gắn chặt với các mục tiêu kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Cách tiếp cận này thể hiện rõ sự chuyển dịch tư duy từ “quản lý văn hóa” sang “kiến tạo phát triển văn hóa”, trong đó Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, tạo lập môi trường và huy động nguồn lực xã hội.
Chương trình đặt ra mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm văn hóa – sáng tạo có sức lan tỏa trong khu vực, với hệ sinh thái văn hóa đa dạng, hiện đại, nhưng vẫn giữ vững bản sắc Thăng Long – Hà Nội. Đồng thời, văn hóa được lồng ghép xuyên suốt trong các chiến lược phát triển, từ quy hoạch đô thị, giáo dục đến công nghiệp và du lịch.
Đáng chú ý, yếu tố con người được đặt ở vị trí trung tâm. Việc xây dựng hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Hà Nội thanh lịch, văn minh được coi là nền tảng để tạo dựng môi trường xã hội lành mạnh và phát triển bền vững.
Kích hoạt di sản, mở rộng không gian sáng tạo
Một trong những định hướng lớn của Chương trình hành động là phát huy hiệu quả của hệ thống di sản văn hóa phong phú của Hà Nội.
Thay vì chỉ tập trung bảo tồn, Thành phố hướng tới khai thác giá trị di sản như một nguồn lực phát triển. Các khu vực như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, khu phố cổ, các làng nghề truyền thống… được định hướng trở thành không gian văn hóa – sáng tạo, gắn với du lịch và các hoạt động trải nghiệm.
Song song với đó là việc hình thành các không gian sáng tạo mới trên nền tảng di sản và công nghiệp văn hóa, kết nối các khu vực trung tâm với các địa bàn có tiềm năng như Sơn Tây, Ba Vì, Đông Anh, Sóc Sơn… nhằm tạo ra mạng lưới sáng tạo đa trung tâm.
Chương trình cũng nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa, số hóa di sản và phát triển các nền tảng văn hóa số. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận văn hóa cho người dân trong bối cảnh chuyển đổi số.
Phát triển công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn
Một điểm nhấn xuyên suốt là định hướng phát triển công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Thủ đô.
Theo đó, Hà Nội sẽ tập trung phát triển các lĩnh vực có tiềm năng như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo, nội dung số, quảng cáo…; đồng thời hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa quy mô lớn, đóng vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái sáng tạo.
Chương trình hành động cũng đề cập đến việc hoàn thiện thị trường văn hóa đồng bộ, bao gồm các khâu sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiêu dùng sản phẩm văn hóa. Việc thúc đẩy các mô hình hợp tác công – tư (PPP), xây dựng các quỹ hỗ trợ sáng tạo và chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp được xác định là giải pháp quan trọng để huy động nguồn lực xã hội.
Bên cạnh đó, Hà Nội định hướng tổ chức các sự kiện văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn, phát triển du lịch văn hóa và kinh tế đêm, qua đó gia tăng giá trị kinh tế và nâng cao sức hấp dẫn của Thủ đô.
Hội nhập quốc tế, nâng cao sức mạnh mềm Thủ đô
Chương trình hành động của Thành ủy Hà Nội đặc biệt nhấn mạnh vai trò của hội nhập quốc tế trong phát triển văn hóa.
Thành phố sẽ tăng cường hợp tác với các đô thị trong mạng lưới các Thành phố sáng tạo, thúc đẩy giao lưu nghệ thuật, trao đổi nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các thành phố như Seoul, London hay Singapore đã thành công khi xây dựng hệ sinh thái sáng tạo dựa trên sự kết hợp giữa chính sách công, năng lực doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, còn thị trường giữ vai trò thúc đẩy.
Từ thực tiễn này, Hà Nội định hướng phát triển các sản phẩm văn hóa mang thương hiệu riêng, có khả năng cạnh tranh và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời quảng bá hình ảnh “Thành phố vì hòa bình”, “Thành phố sáng tạo” ra cộng đồng quốc tế.
Từ định hướng đến thực thi: Yêu cầu đồng bộ và quyết liệt
Có thể thấy, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW đã đặt ra một khuôn khổ phát triển văn hóa toàn diện, từ thể chế, nguồn lực đến tổ chức thực hiện.
Tuy nhiên, để các mục tiêu trở thành hiện thực, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành; phát huy vai trò của doanh nghiệp và cộng đồng; đồng thời hoàn thiện cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả.
Việc đa dạng hóa nguồn lực đầu tư, thúc đẩy xã hội hóa, gắn phát triển văn hóa với chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo sẽ là những yếu tố quyết định thành công của chiến lược.
Trong dòng chảy đó, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn đang trở thành nguồn lực phát triển mới, góp phần nâng cao vị thế và sức cạnh tranh của Thủ đô trong giai đoạn tới.
| Trọng tâm Chương trình hành động của Thành ủy Hà Nội - Cụ thể hóa Nghị quyết 80-NQ/TW, xác lập văn hóa là trụ cột phát triển - Phát triển công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn - Kích hoạt giá trị di sản, phát triển không gian sáng tạo - Đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng dữ liệu văn hóa - Tăng cường hội nhập quốc tế, nâng cao sức mạnh mềm Thủ đô |
| Quyết tâm xây dựng Cao Bằng trở thành tỉnh năng động, phát triển nhanh và bền vững Đồng chí Phan Thăng An, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Cao Bằng trả lời phỏng vấn báo chí về quyết tâm xây dựng Cao Bằng ... |
| Từ thành tựu ấn tượng đến khát vọng dài hạn: Việt Nam kiên định đầu tư cho phát triển trẻ em Theo Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam Silvia Danailov, Việt Nam đã duy trì những kết quả giáo dục ấn tượng, với việc phổ ... |
