Trong bối cảnh sắp xếp bộ máy, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 có gì mới?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 có nhiều điểm mới. (Nguồn: VGP)

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 không chỉ đặc biệt khi tổ chức cho 2 nhóm thí sinh theo học 2 chương trình phổ thông khác nhau, mà còn diễn ra trong bối cảnh các tỉnh, thành đang sắp xếp bộ máy.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT đầu tiên theo chương trình phổ thông mới

Năm 2025 là năm đầu tiên thực hiện thi tốt nghiệp THPT theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 với định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Do đó, theo GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), thí sinh cần hiểu các kiến thức, kỹ năng trong chương trình phổ thông mới với nhiều bộ sách giáo khoa, đặc biệt là khả năng liên hệ tới thực tế. Đây cũng có thể là những phần có tính mấu chốt, phân loại.

"Trong quá trình học và ôn tập, nếu các em thấy những nội dung, phần kiến thức nào có thể liên hệ, vận dụng tới thực tế thì cần chuẩn bị, suy luận, đặt ra các tình huống trong đời sống, thực tế sản xuất…”, ông Hà nói.

Theo ông Hà, nội dung thi tốt nghiệp THPT chủ yếu ở chương trình lớp 12, nhưng cũng có thể có phần kiến thức thuộc lớp 10 và 11. Đề thi không nằm ngoài chương trình, cấp độ tư duy là 40% ở mức độ biết, 30% mức hiểu và 30% mức vận dụng. Ngoài ra, đề thi cũng tăng cường liên hệ, vận dụng kiến thức, kỹ năng với thực tiễn, đặc biệt với những nội dung phân hóa nhằm đánh giá đúng năng lực của học sinh.

Kỳ thi tổ chức cho 2 nhóm học sinh, diễn ra trong bối cảnh sắp xếp bộ máy

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, ngay trước thời điểm hệ thống tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động từ ngày 1/7. Việc tổ chức kỳ thi được thực hiện với chính quyền địa phương 3 cấp nhưng chấm thi, công bố kết quả thi với chính quyền địa phương 2 cấp. Cùng với đó, kỳ thi tổ chức cho cả học sinh học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và học sinh học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2006 (với 2 đề thi khác nhau).

Năm 2025, tổng số thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT là 1.165.289, trong đó, số thí sinh dự thi theo Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 là 1.138.579, chiếm 97,71% tổng số thí sinh đăng ký; còn lại là số thí sinh dự thi theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2006.

Thí sinh theo học Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 dự thi tốt nghiệp THPT sẽ thi 4 môn, bao gồm 2 môn thi bắt buộc (Ngữ văn, Toán) và 2 môn lựa chọn (trong số các môn còn lại được học ở lớp 12 gồm: Ngoại ngữ, Lịch sử, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ). Các thí sinh này thi 3 buổi: 1 buổi Ngữ văn, 1 buổi Toán, 1 buổi thi tổ hợp tự chọn gồm 2 môn.

Còn các thí sinh dự thi theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2006 sẽ thi 4 buổi: 1 buổi Ngữ văn, 1 buổi Toán, 1 buổi thi tự chọn Khoa học tự nhiên hoặc Khoa học xã hội, 1 buổi Ngoại ngữ.

Thí sinh không được mang theo Atlat

Một trong những điểm mới trong quy chế thi tốt nghiệp THPT do Bộ GD&ĐT ban hành là năm 2025, thí sinh không được mang Atlat Địa lý vào phòng thi.

Điểm mới khác là đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025 (đối với thí sinh theo học chương trình phổ thông mới) được in trên 1 tờ A3 (in 2 mặt), thay vì in 4-5 tờ A4 như năm 2024. Thời gian giữa 2 môn thi trong bài thi tự chọn/tổ hợp là 15 phút, thay vì 10 phút như năm ngoái.

Thí sinh cũng cần lưu ý, Bộ GD&ĐT đã công bố mẫu mới phiếu trả lời trắc nghiệm dùng ở kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Từ 2025, các môn trắc nghiệm gồm 3 phần câu hỏi.

Phần 1: Trắc nghiệm 4 lựa chọn, chọn 1 đáp án đúng, mỗi câu đúng được 0,25 điểm.

Phần 2: Trắc nghiệm Đúng/Sai gồm 4 ý mỗi câu; đúng 1 ý được 0,1 điểm, đúng 2 ý được 0,25 điểm, đúng 3 ý được 0,5 điểm, đúng cả 4 ý được 1 điểm.

Phần 3: Trắc nghiệm trả lời ngắn, tô vào ô đáp án; với môn Toán, mỗi câu đúng được 0,5 điểm, các môn khác mỗi câu đúng được 0,25 điểm. Thí sinh cần tham khảo, luyện tập cách thức tô đáp án để tránh mất điểm.

Giảm trọng số điểm thi trong xét tốt nghiệp THPT

Một điểm mới quan trọng trong xét tốt nghiệp THPT năm nay là điểm thi chỉ chiếm 50%; còn lại 50% lấy từ kết quả học tập 3 năm THPT (điểm học bạ), trong khi năm ngoái chiếm 30%.

Theo Bộ GD&ĐT, thay đổi này phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, nhấn mạnh phát triển năng lực và phẩm chất học sinh trong suốt quá trình học tập. Điểm trung bình học bạ các năm được tính theo trọng số. Điểm học bạ các năm lớp 10, 11 cũng được sử dụng (với trọng số nhỏ hơn của lớp 12) thay vì chỉ của lớp 12 như trước đây, nhằm thúc đẩy việc dạy và học ngay khi học sinh bước vào bậc THPT.

Bên cạnh đó, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn tiếp tục được sử dụng để miễn thi trong xét công nhận tốt nghiệp THPT nhưng không được quy đổi thành điểm 10 trong xét công nhận tốt nghiệp như trước đây; công thức tính điểm xét tốt nghiệp không có điểm ngoại ngữ trong trường hợp này. Theo Bộ GD&ĐT, cách thức này tiếp tục khuyến khích việc học ngoại ngữ nhưng hướng tới công bằng hơn trong xét đỗ tốt nghiệp.

Về điểm khuyến khích, năm 2025, bỏ cộng điểm chứng chỉ nghề đối với tất cả các thí sinh; bỏ cộng điểm chứng chỉ tin học, ngoại ngữ, bằng trung cấp nghề đối với thí sinh giáo dục thường xuyên.

Nội dung này nhằm phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời tạo sự bình đẳng bởi học sinh tốt nghiệp hệ giáo dục chính quy và thường xuyên đều được cấp chung một loại bằng tốt nghiệp.

Từ 2025, cho phép thí sinh là người nước ngoài được sử dụng chứng chỉ tiếng Việt để miễn thi môn Ngữ văn trong xét công nhận tốt nghiệp THPT.