| “Kinh tế ngọt ngào” ở Trung Quốc đã tìm lại được động lực tăng trưởng. (Nguồn: THX) |
Sau nhiều năm suy giảm, số lượng các cặp đôi đăng ký kết hôn tại Trung Quốc đã dần có sự phục hồi rõ nét từ năm 2025 nhờ có nhiều cải cách về thủ tục hành chính.
Tại nhiều địa phương, xu hướng này thể hiện khá rõ. Ở Thượng Hải, số lượng đăng ký kết hôn tăng 38,7% so với cùng kỳ năm 2024, lên 125.102 cặp đôi.
Các thành phố có lượng dân nhập cư lớn cũng ghi nhận mức tăng mạnh, như Thâm Quyến tăng 28,5% và Tô Châu tăng 33,5%.
Trên toàn Trung Quốc, có 5,15 triệu cặp đôi đã đăng ký kết hôn trong 9 tháng đầu năm 2025, tăng 8,5% so với cùng kỳ.
Các chuyên gia cho rằng, sự phục hồi này phản ánh tác động tích cực của môi trường chính sách ngày càng thuận lợi cho hôn nhân và việc sinh con trong bối cảnh các biện pháp hỗ trợ bắt đầu phát huy hiệu quả.
Những khu vực thu hút dòng người nhập cư lớn như vùng Đồng bằng châu thổ sông Châu Giang và Trường Giang được dự báo sẽ chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong tổng số các cuộc hôn nhân của quốc gia đông dân này, trong khi các địa phương nhỏ và khu vực nông thôn đối mặt với tình trạng chảy máu dân số có thể tiếp tục sụt giảm.
Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy xu hướng trên là cải cách cho phép các cặp đôi đăng ký kết hôn mà không cần xuất trình sổ hộ khẩu, chấm dứt quy định kéo dài hàng thập kỷ buộc người dân phải đăng ký tại nơi thường trú. Quy định mới có hiệu lực từ tháng 5/2025 đã giúp giảm đáng kể chi phí và thời gian cho thủ tục hành chính.
Đối với hơn 370 triệu lao động nhập cư tại Trung Quốc, thay đổi này mang ý nghĩa đặc biệt lớn. Ngay trong ngày đầu tiên áp dụng, số lượng đăng ký kết hôn theo quy định mới chiếm khoảng 30% tổng số tại Bắc Kinh và Thượng Hải. Tính đến cuối năm, nước này ghi nhận hơn 452.000 cặp đôi đăng ký kết hôn theo hình thức này.
Bên cạnh đó, nhiều địa phương cũng chủ động cải thiện dịch vụ. Tỉnh Cam Túc nâng cấp hệ thống đặt lịch trực tuyến và trực tiếp, trong khi tỉnh Liêu Ninh triển khai cho phép đăng ký kết hôn quanh năm và mở các địa điểm ngoài trời tại công viên hay khu du lịch.
Một số địa phương như Tứ Xuyên và Sơn Đông kéo dài thời gian nghỉ khi kết hôn, trong khi ít nhất 28 địa phương cấp tỉnh hiện áp dụng chế độ nghỉ cưới dài hơn, với Sơn Tây và Cam Túc lên tới 30 ngày.
Bên cạnh đó, chính quyền trung ương cũng ban hành hướng dẫn kiểm soát tình trạng “thách cưới” quá cao ở các vùng nông thôn, đồng thời tăng cường các dịch vụ công về hôn nhân và hỗ trợ thanh niên đến tuổi lập gia đình.
Với sự linh hoạt gia tăng trong thủ tục đăng ký, ngày càng nhiều cặp đôi lựa chọn những hình thức kết hôn mang tính trải nghiệm. Một số địa phương của Trung Quốc đã nhanh chóng tận dụng xu hướng này để phát triển du lịch cưới và các dịch vụ liên quan.
Tại một khu phố cổ ở Tô Châu, số lượng đăng ký kết hôn trong năm ngoái lên tới con số 12.321, tăng gần 89% so với cùng kỳ năm 2024.
Riêng trong 7 tháng cuối năm, hơn một nửa số cặp đôi đăng ký tại đây là người đến từ các địa phương khác. Chính quyền địa phương còn kết hợp dịch vụ đăng ký kết hôn với các gói ưu đãi về ẩm thực, trang phục và trang trí nhà cửa nhằm kích cầu tiêu dùng.
Tại hồ Sayram ở Tân Cương, các cặp đôi đăng ký kết hôn được miễn vé vào cửa trọn đời, trong khi ở Thành Đô, giờ đăng ký kết hôn được kéo dài trong các dịp lễ. Tại Thượng Hải, hàng chục doanh nghiệp đã thành lập liên minh “ngành công nghiệp ngọt ngào” để kết nối dịch vụ cưới hỏi với du lịch, lưu trú, ẩm thực và tài chính.
Các nhà nghiên cứu nhận định, việc gia tăng số cuộc hôn nhân có thể tạo tiền đề cho phục hồi tỷ lệ sinh trong thời gian tới, và dự báo xu hướng này có thể dẫn tới làn sóng sinh con mới vào năm 2026.
Dân số Trung Quốc đã bước vào giai đoạn suy giảm từ năm 2022, với tổng dân số hiện khoảng 1,4 tỷ người. Giới chuyên gia cho rằng, việc duy trì đà phục hồi các cuộc đăng ký kết hôn phụ thuộc vào khả năng xây dựng môi trường xã hội thân thiện với gia đình, giảm bớt những lo ngại của giới trẻ về việc làm, chi phí sinh hoạt và tương lai.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc kéo dài thời gian nghỉ thai sản, miễn học phí năm cuối mẫu giáo và hướng tới mục tiêu bảo hiểm chi trả toàn bộ chi phí sinh nở trên toàn quốc từ năm 2026.
Tại Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương cuối năm 2025, chính sách sinh sản đã được xác định là ưu tiên quốc gia của Trung Quốc, với mục tiêu “ổn định số trẻ sơ sinh”.
Giai đoạn 2026-2030, Trung Quốc sẽ tập trung thúc đẩy phát triển dân số chất lượng cao và hoàn thiện hệ thống dịch vụ dân số, trong đó khuyến khích thái độ tích cực đối với hôn nhân và coi sinh con là một trụ cột quan trọng.