Từ lời thề độc lập đến khát vọng hạnh phúc

Lễ sơ duyệt cấp nhà nước diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 diễn ra vào tối 27/8/2025, tại Quảng trường Ba Đình, Thủ đô Hà Nội. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Từ lời thề độc lập ở Ba Đình

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Dân tộc từng chịu ách nô lệ đã trở thành chủ nhân vận mệnh. Lời tuyên bố khép lại trật tự áp bức, mở ra chân trời mới cho khát vọng Việt Nam.

“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập”. Tuyên ngôn ấy kết tinh chân lý thời đại và ý chí Việt Nam. Quyền sống, tự do, mưu cầu hạnh phúc của con người được gắn với quyền tự quyết của dân tộc, tạo nền tảng cho Nhà nước mới.

Độc lập không đến như món quà của lịch sử mà là kết quả từ hành trình cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh, sức mạnh đại đoàn kết và sự hy sinh của đồng bào, chiến sĩ. Trong mỗi trang sử có tên những anh hùng, nhưng cũng có bóng dáng vô số con người bình dị lặng thầm góp sức.

Nói về Quốc khánh trước hết là nói về lòng biết ơn người ra đi không hẹn ngày về, những bà mẹ tiễn con ra trận, những gia đình chịu mất mát để đất nước thống nhất. Tri ân không thể dừng ở nghi lễ hay cảm xúc, mà phải thành ý thức gìn giữ hòa bình, chủ quyền và phẩm giá quốc gia.

Độc lập là quyền tự lựa chọn con đường phát triển và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ nhưng không đồng nghĩa với khép kín. Đất nước có bản lĩnh sẽ biết mở cửa mà không đánh mất mình, tiếp thu tinh hoa nhưng vẫn giữ lợi ích quốc gia, dân tộc. Đó là sự tự chủ cần thiết trong thế giới phụ thuộc lẫn nhau.

Tự do không phải khái niệm trừu tượng. Tự do hiện hữu khi người dân được sống trong hòa bình, học tập, lao động, sáng tạo và theo đuổi ước mơ chính đáng. Tự do đi cùng pháp luật, trách nhiệm và sự tôn trọng người khác. Xã hội văn minh phải tạo điều kiện để mọi người phát triển năng lực và sống có nhân phẩm.

Hạnh phúc là điểm đến của độc lập và tự do. Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm sâu sắc đời sống nhân dân, bởi nước độc lập mà dân chưa hạnh phúc thì ý nghĩa độc lập chưa trọn vẹn. Hạnh phúc phải được cảm nhận trong bữa cơm đủ đầy, trường học tốt, bệnh viện gần dân, môi trường an toàn và niềm tin ngày mai.

Ba giá trị Độc lập, Tự do, Hạnh phúc tạo thành một chỉnh thể. Độc lập là nền tảng, tự do là không gian phát triển, hạnh phúc là thước đo thành tựu. Nếu độc lập chưa thành năng lực tự chủ, tự do thiếu trách nhiệm hoặc tăng trưởng chưa đem lại đời sống tốt hơn, lời hứa lịch sử vẫn còn phần việc phải hoàn thành.

Nhìn lại chặng đường đã qua, chúng ta càng hiểu giá trị hòa bình. Từ đất nước bị chiến tranh tàn phá, Việt Nam đã tái thiết, đổi mới, mở cửa và hội nhập. Những đổi thay trong đô thị, nông thôn, giáo dục, y tế cho thấy sức sống dân tộc khi năng lượng độc lập gặp tư duy cải cách và khát vọng vươn lên.

Biến di sản thành năng lực phát triển

Trong thế giới đan xen lợi ích, bảo vệ độc lập không chỉ bằng sức mạnh quốc phòng. Đó còn là tự chủ kinh tế, sức chống chịu của chuỗi cung ứng, khả năng làm chủ công nghệ và thể chế hiệu quả. Quốc gia chỉ thật sự vững vàng khi có nội lực mạnh, đối tác tin cậy và người dân đồng lòng trước lựa chọn lớn.

Đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển giúp Việt Nam mở rộng quan hệ, tranh thủ nguồn lực và đóng góp vào công việc chung. Ngoại giao góp phần giữ hòa bình, mở thị trường, thu hút tri thức, kết nối con người và nâng cao vị thế đất nước bằng sự chân thành, bản lĩnh, tin cậy.

Hòa bình và phát triển chưa bao giờ là điều mặc nhiên. Cạnh tranh chiến lược, xung đột, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, an ninh năng lượng, an ninh mạng tác động đến từng gia đình. Thách thức ấy đòi hỏi Việt Nam dự báo tốt, hành động nhanh, phối hợp chặt, kiên định về nguyên tắc nhưng linh hoạt về phương thức.

Giữ vững độc lập trong kỷ nguyên số còn là làm chủ dữ liệu, công nghệ cốt lõi và đổi mới sáng tạo. Nếu lệ thuộc bên ngoài, chúng ta khó đi xa. Đầu tư cho giáo dục, nghiên cứu, doanh nghiệp Việt Nam và hạ tầng số chính là đầu tư cho chủ quyền phát triển và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Mọi chiến lược lớn sau cùng đều phải trở về với con người. Thành tựu kinh tế chỉ có ý nghĩa khi khoảng cách cơ hội thu hẹp, người yếu thế không bị bỏ lại và công dân tiếp cận công bằng dịch vụ thiết yếu. Hạnh phúc quốc gia không chỉ nằm trong tăng trưởng, mà còn ở sự an tâm của người lao động và tuổi già được chăm sóc.

Sức mạnh đi qua thử thách vẫn là đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong Cách mạng Tháng Tám, sức mạnh ấy tạo bước ngoặt lịch sử. Hôm nay, nó cần được nuôi dưỡng bằng đồng thuận, kỷ cương, đối thoại và niềm tin. Khi lợi ích chung cao hơn khác biệt cục bộ, mỗi người đều trở thành một phần của năng lực quốc gia.

Văn hóa là chiều sâu của độc lập. Dân tộc đứng vững khi hiểu mình là ai, trân trọng tiếng Việt, lịch sử, truyền thống nhân nghĩa và tinh thần khoan dung. Giữ bản sắc không phải quay lưng với hiện đại, mà tạo nền móng để hiện đại hóa có linh hồn. Văn hóa cũng là sức mạnh mềm của Việt Nam nhân văn, sáng tạo, đáng tin cậy.

Với thế hệ trẻ, Quốc khánh 2/9 không nên chỉ là ngày nghỉ hay bức ảnh bên lá cờ. Đó là dịp nhận phần việc trong câu chuyện dân tộc. Yêu nước hôm nay là học thật, làm thật, tôn trọng pháp luật, dám đổi mới, giữ lòng liêm chính. Người trẻ cần trái tim Việt Nam cùng tư duy toàn cầu để đưa đất nước tiến lên.

Mỗi cán bộ tận tụy, doanh nghiệp có trách nhiệm, nhà giáo giữ lửa, công nhân làm ra sản phẩm tốt và công dân hành xử tử tế đều làm sâu sắc ý nghĩa Quốc khánh. Lòng yêu nước lớn lên từ công việc cụ thể. Khi trách nhiệm được thực hiện hằng ngày, tri ân quá khứ mới chuyển thành nguồn lực kiến tạo tương lai.

81 năm sau mùa Thu lịch sử, Quốc khánh vẫn là lời hiệu triệu hướng về phía trước. Dưới sắc cờ đỏ sao vàng, chúng ta tưởng nhớ người dựng nền độc lập và tự nhắc: tự do phải được bảo vệ, hạnh phúc phải được vun bồi. Giữ lời hẹn với tiền nhân là làm cho Việt Nam ngày càng tự cường, nhân ái, phồn vinh và có vị thế xứng đáng.