Vai trò trung tâm của ASEAN: Kiến tạo từ những 'bản lề' vững chắc

Hà Phương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Vai trò trung tâm của ASEAN ngày càng được củng cố trên trường quốc tế. Đây không phải là một sự thừa nhận ngẫu nhiên mà là nỗ lực đoàn kết, tạo dựng 'thương hiệu' bền bỉ của Hiệp hội suốt 55 năm qua.
ASEAN. (Nguồn: AFP)
Đoàn kết, đồng thuận là chìa khóa giúp ASEAN vượt qua mọi thách thức. (Nguồn: AFP)

Từng bước tạo "thương hiệu"

ASEAN là đối tác không thể thiếu trong các diễn đàn cấp cao đa phương trong khu vực. Dù nhóm Bộ tứ hay liên minh an ninh Australia-Anh-Mỹ (AUKUS) đang thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế, nhưng vai trò trung tâm của ASEAN vẫn luôn được coi trọng. Điều này có được là do những “bản lề” vững chắc mà ASEAN đã xây dựng được trong quá trình hình thành và phát triển.

Thứ nhất, bản thân ASEAN và các đối tác đối thoại lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia, New Zealand đã thiết lập kênh đối thoại thượng đỉnh song phương (ASEAN+1) và các đối tác này cũng đã công nhận vai trò trung tâm của ASEAN trong các cơ chế hợp tác ở khu vực.

Gần đây nhất, Hội nghị cấp cao ASEAN-Mỹ đã diễn ra và được Tổng thống Joe Biden khẳng định là “sự kiện lịch sử”, sẽ mở ra “một kỷ nguyên mới” trong quan hệ giữa hai bên, cho thấy một cách tiếp cận, tầm nhìn chiến lược toàn diện của Washington với ASEAN. Tổng thống Biden khẳng định lại cam kết ủng hộ, tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN, mong muốn cùng ASEAN nâng quan hệ đối tác lên một tầm mức mới, chung tay giải quyết hiệu quả các thách thức nảy sinh tại khu vực.

Thứ hai, các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Hợp tác ASEAN+3, Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), Diễn đàn biển ASEAN mở rộng (EAMF) với sự tham gia của các nước có lợi ích lớn ở khu vực đều thừa nhận vai trò trung tâm của ASEAN.

Vừa qua, ngày 8/6, Hội nghị trực tuyến quan chức cao cấp (SOM) các nước tham gia Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) đã diễn ra, đánh giá cao vai trò quan trọng của Cấp cao Đông Á, với ASEAN ở vị trí trung tâm, là diễn đàn của các lãnh đạo thảo luận về các vấn đề chiến lược, góp phần bảo đảm hòa bình, an ninh, thịnh vượng ở khu vực. Đồng thời, các nước nhất trí phối hợp tăng cường hơn nữa giá trị chiến lược và khả năng thích ứng của Cấp cao Đông Á ứng phó hiệu quả các thách thức mới nảy sinh trong tình hình mới, trên cơ sở các định hướng nêu trong Tuyên bố Hà Nội dịp kỷ niệm 15 năm thành lập Cấp cao Đông Á năm 2020 và các văn kiện nền tảng của Cấp cao Đông Á.

Thứ ba, kinh nghiệm điều phối và bản lĩnh của của ASEAN trong việc ứng xử phó với các tình huống, từ các vấn đề an ninh truyền thống, an ninh phi truyền thống đến liên kết kinh tế khu vực giúp ASEAN tiếp tục là “thỏi nam châm” thu hút được nhiều sự quan tâm nhất và sự tin tưởng lớn nhất hiện nay ở khu vực.

Là tổ chức đóng vai trò trung tâm ở khu vực, ASEAN chính là mái nhà chung để các quốc gia thành viên cùng nhau vượt qua cơn bão đại dịch Covid-19. Cùng với sự đoàn kết, gắn kết giữa các nước thành viên ASEAN và sự ủng hộ, hợp tác chặt chẽ của các đối tác, con thuyền ASEAN đã từng bước vượt qua thử thách đại dịch này.

Như vậy, cũng như truyền thống các năm trước đây, vai trò trung tâm của ASEAN sẽ tiếp tục được khẳng định trong định hướng phát triển của khối, trong quá trình hội nhập kinh tế và chính trị nội khối cũng như giữa ASEAN với các đối tác ngoài khu vực, đặc biệt là trong các cơ chế do ASEAN dẫn dắt kể trên.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính (thứ hai từ trái sang) và các lãnh đạo ASEAN chụp ảnh tại Nhà Trắng cùng Tổng thống Mỹ Joe Biden (giữa) hôm 12/5 trong dịp tham dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ (từ ngày 12-13/5) tại Washington D.C, Hoa Kỳ. Hội
Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN-Mỹ (từ ngày 12-13/5) tại Washington D.C, Mỹ, theo đó Mỹ khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN. (Nguồn: AFP)

Đoàn kết tạo đồng thuận

Tuy nhiên, theo nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Vinh từng chia sẻ với báo chí, trong bối cảnh tình hình khu vực và quốc tế có nhiều chuyển biến khó lường, cạnh tranh nước lớn gay gắt đòi hỏi ASEAN không thể chỉ nỗ lực như cũ mà phải nhân hơn lên rất nhiều.

Nguyên Thứ trưởng Phạm Quang Vinh nhấn mạnh: “Dịch bệnh Covid-19 là một khó khăn chưa từng có và cần phải rút ra bài học. Cạnh tranh nước lớn cũng chưa từng có, phức tạp hơn trước rất nhiều. ASEAN phải nhìn nhận lại quan hệ với các đối tác quan trọng trong đó có cả Mỹ và Trung Quốc, phát huy vai trò của các cơ chế đối thoại hiệu quả hơn”.

Thêm nữa, Thứ trưởng Phạm Quang Vinh cho rằng, trong nội bộ, để ASEAN thắt chặt hơn, thúc đẩy việc xây dựng Cộng đồng, thực hiện Hiến chương ASEAN, việc trao đổi hẹp để “bật tung” vấn đề cũng rất quan trọng, qua đó tạo ra sự đồng thuận.

Nguyên tắc đồng thuận đóng vai trò quan trọng hàng đầu trong quá trình hình thành và phát triển của ASEAN, là nền tảng then chốt cho sự hợp tác của Hiệp hội trong nhiều thập kỷ qua.

Chính sự đồng thuận, có được tiếng nói chung, đã góp phần "tô vẽ" cho hình ảnh của cả Hiệp hội là một khối vững chắc, giúp cho ASEAN trở thành động lực cho nhiều hợp tác khu vực và liên khu vực. Phương cách ASEAN và nguyên tắc đồng thuận cũng là nền tảng giúp ASEAN lôi kéo được các nước lớn, các nước ngoài khu vực, tham gia vào các diễn đàn của ASEAN. Do đó, đoàn kết, thống nhất tạo ra sự đồng thuận trong bất kỳ hoàn cảnh nào sẽ là chìa khóa quan trọng để ASEAN hóa giải mọi thử thách.

Về vấn đề Biển Đông, ASEAN đã luôn nỗ lực thúc đẩy đối thoại, hợp tác và xây dựng lòng tin tại khu vực; nỗ lực thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cũng như phấn đấu xây dựng Bộ quy tắc ứng xử tại Biển Đông (COC) hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, hiện nay là Đại sứ Việt Nam tại Mỹ từng cho rằng: “ASEAN đã xác định, các nước thành viên ASEAN cũng xác định không chọn bên mà chỉ chọn lợi ích của ASEAN. Với quan điểm rõ ràng như vậy thì ASEAN luôn có lập trường riêng của mình trong các vấn đề quốc tế và khu vực, trong đó có vấn đề Biển Đông. Đấy chính là cách để ASEAN giữ vững vai trò trung tâm của mình ở khu vực”.

ASEAN-Vương quốc Anh chính thức khởi động quan hệ đối tác đối thoại

ASEAN-Vương quốc Anh chính thức khởi động quan hệ đối tác đối thoại

Với việc khởi động quan hệ đối tác chính thức này, AUKJCC - bao gồm Ủy ban các đại diện thường trực tại ASEAN, Đại ...

Nâng tầm và phát triển toàn diện quan hệ đối tác ASEAN-Canada

Nâng tầm và phát triển toàn diện quan hệ đối tác ASEAN-Canada

Sáng ngày 21/6, đã diễn ra Đối thoại trực tuyến ASEAN-Canada cấp Trưởng SOM thường niên lần thứ 19. Đại sứ Vũ Hồ, Quyền Trưởng ...

Bài viết cùng chủ đề

ASEAN

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 11/8/2022: Tuổi Mùi tài chính bất ổn

Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 11/8/2022: Tuổi Mùi tài chính bất ổn

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 11/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Vietlott 10/8, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 10/8/2022. xổ số Mega 645

Vietlott 10/8, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 10/8/2022. xổ số Mega 645

Baoquocte.vn. Vietlott 10/8. Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 10/8/2022 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
Lịch âm 11/8, xem âm lịch hôm nay Thứ 5 ngày 11/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 11/8/2022

Lịch âm 11/8, xem âm lịch hôm nay Thứ 5 ngày 11/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 11/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 11/8. âm lịch hôm nay 11/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 11/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 11 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
XSST 10/8, kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 10/8/2022. KQXSST thứ 4

XSST 10/8, kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 10/8/2022. KQXSST thứ 4

Baoquocte.vn. XSST 10/8. Trực tiếp kết quả xổ số Sóc Trăng nhanh nhất hôm nay - XSST 10/8/2022. KQXSST. Ket qua xo so dong nai
XSDN 10/8, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 10/8/2022. KQXSDN thứ 4

XSDN 10/8, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 10/8/2022. KQXSDN thứ 4

Baoquocte.vn. XSDN 10/8. Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai nhanh nhất hôm nay - XSDN 10/8/2022. KQXSDN. Ket qua xo so dong nai
XSCT 10/8, kết quả xổ số Cần Thơ hôm nay 10/8/2022. KQXSCT thứ 4

XSCT 10/8, kết quả xổ số Cần Thơ hôm nay 10/8/2022. KQXSCT thứ 4

Baoquocte.vn. XSCT 10/8. Trực tiếp kết quả xổ số Cần Thơ nhanh nhất hôm nay - XSCT 10/8/2022. KQXSCT. Ket qua xo so can tho
Đại sứ Campuchia: ASEAN chung suy nghĩ, cùng hành động để tiến lên

Đại sứ Campuchia: ASEAN chung suy nghĩ, cùng hành động để tiến lên

Baoquocte.vn. Đại sứ Campuchia Chay Navuth chia sẻ về một số điểm nhấn trong năm Campuchia đảm nhiệm cương vị Chủ tịch ASEAN và đóng góp của Việt Nam.
Nắng nóng khắc nghiệt, châu Âu đối phó với khủng hoảng năng lượng, thiếu nước sinh hoạt

Nắng nóng khắc nghiệt, châu Âu đối phó với khủng hoảng năng lượng, thiếu nước sinh hoạt

Baoquocte.vn. Nắng nóng khắc nghiệt khiến EU phải đương đầu với nhiều cuộc khủng hoảng về năng lượng, cháy rừng và thiếu nước sinh hoạt.
Chi bộ Phái đoàn Việt Nam tại LHQ tổ chức Đại hội Chi bộ nhiệm kỳ 2022-2025

Chi bộ Phái đoàn Việt Nam tại LHQ tổ chức Đại hội Chi bộ nhiệm kỳ 2022-2025

Baoquocte.vn. Bí thư Đảng ủy Bộ phận Khu vực New York Đặng Hoàng Giang đánh giá cao vai trò của Chi bộ trong lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ được ...
Phái đoàn Việt Nam tại New York tiếp tục thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với sàn giao dịch chứng khoán điện tử Nasdaq

Phái đoàn Việt Nam tại New York tiếp tục thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với sàn giao dịch chứng khoán điện tử Nasdaq

Baoquocte.vn. Đại sứ Đặng Hoàng Giang đề nghị Nasdaq giới thiệu các nhà đầu tư Hoa Kỳ có uy tín, kinh nghiệm trong các lĩnh vực ông nghệ thông tin, năng ...
5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

5 ngày 'toát mồ hôi' của nhà ngoại giao EU trên con đường lịch sử ở Vienna, thỏa thuận hạt nhân Iran được hồi sinh?

Baoquocte.vn. Iran và Mỹ đã đạt được bản dự thảo xác định các bước để quay trở lại việc tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân Iran ban đầu năm 2015.
Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Sứ mệnh mới của tình báo Mỹ: Hiểu rõ và chi tiết hơn về Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngân sách và nguồn lực của CIA sẽ ngày càng được chuyển sang tập trung vào Trung Quốc.
Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Baoquocte.vn. Quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chuyển biến tích cực khi hai bên nhận thấy tầm quan trọng của việc thắt chặt quan hệ song phương.
'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Thỏa thuận ngũ cốc Nga-Ukraine mang lại hy vọng giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu nhưng sự bấp bênh của nó khiến nhiều người nghi ngờ.
Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Báo Pathet Lao: Hợp tác giữa tỉnh Bolikhamxay và các địa phương của Việt Nam ngày càng chặt chẽ và hiệu quả

Baoquocte.vn. Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Bolikhamxay Oudom Vongkaysone khẳng định quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực giữa tỉnh Bolikhamxay với các địa phương của Việt Nam.
AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

AFP: Từ chiến tranh đến hòa bình, dép cao su Việt Nam vẫn được ưa chuộng

Baoquocte.vn. Được làm từ lốp xe tải quân sự hoặc lốp máy bay tái chế, dép cao su thủ công đã đi suốt dặm dài đất nước Việt Nam trong nhiều thập kỷ.
Phiên bản di động