Văn chương và tàu đắm

Nhà văn Đức Guenter Grass, giải thưởng Nobel năm 1999, đã cho ra đời một truyện kể về vụ đắm tàu W. Gustloff vào tháng Giêng năm 1945. 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
van chuong va tau dam Người Hà Nội nhớ tiếng leng keng
van chuong va tau dam Giá trị văn khắc trên bia cổ của Trung Hoa

Cuốn “Đi như cua” (Krebsgang) của ông được giới phê bình hoan nghênh, coi là một tác phẩm lớn, lần đầu tiên đưa ra ánh sáng thảm họa tàu Đức Gustloff bị đắm.

Những vụ đắm tàu trên thế giới xưa nay rất nhiều… Nhưng vụ đắm tàu Titanic làm chấn động dư luận nhất, có phần do được hàng chục sách và phim đề cập đến. Titanic là một chiếc tàu Anh khổng lồ vượt Đại Tây Dương, chở được trên 4.000 khách, không kể 1.000 nhân viên và thủy thủ. Hạ thủy vào năm 1912, nó được coi là tàu chở khách lớn nhất và huy hoàng nhất thời đó. Chẳng may, nó bị đắm ngay chuyến đi Mỹ đầu tiên (tháng 4/1912) khi va phải một tảng băng gần đảo Terre Neuve (nay thuộc Canada). Một chiếc tàu khách cách đó 150km đến chỉ cứu được 700 người. 1.500 người chết, trong đó có 4 tỷ phú Mỹ (Vua đồng, Vua xe lửa, Vua tàu điện,...).

van chuong va tau dam

Vụ đắm tàu Titanic phá tan niềm kiêu hãnh của nền văn minh công nghệ hiện đại phương Tây tự cho là thắng được thiên nhiên.

 33 năm sau, vụ đắm tàu W. Gustloff chôn vùi giấc mộng làm bá chủ thế giới của Đức quốc xã, với 9.000 người chết, phần nhiều là đàn bà và trẻ em, chỉ có 1.200 người sống sót. Một đêm mùa đông giá rét cuối tháng Giêng 1945, ba tháng trước khi chiến tranh kết thúc, chiếc tàu ngầm S.13 của Liên Xô ở biển Baltic đã phóng ba quả thủy lôi trúng tàu Gustloff. Quả thứ hai có khắc chữ: “Vì Stalin”.

Tại sao thảm họa Gustolff lớn hơn Titanic, số người chết gấp sáu lần mà lại ít được chú ý tới, bị “bưng bít” trong một thời gian dài. Tờ báo Đức Des Spiegel (Tấm gương) giải thích, ấy là vì cả hai phía Liên Xô (Nga) và Đức đều muốn “lờ” đi vì đại đa số nạn nhân là thường dân (hoảng hốt chạy từ phía Đông sang phần Tây nước Đức trước sự tấn công vũ bão của xe tăng Hồng Quân)…

Mặc dù không thể kết án vụ đắm tàu Gustloff là “tội ác chiến tranh” vì trên tàu còn có 900 sinh viên trường Tàu ngầm và đặt súng pháo. Sau Đại chiến II, nước Đức không muốn phanh phui vụ thảm họa thường dân Gustloff sợ bị lên án là có “đầu óc trả thù”. Mặt khác, các thanh niên Đức hận thế hệ trước gây chiến nên coi là Đức không có nạn nhân. Phải đợi đến hết Chiến tranh Lạnh (Bức tường Berlin đổ năm 1989) và sự thống nhất Đức, không khí chính trị và tâm lý cởi mở hơn mới cho phép trở lại các vấn đề gay cấn. Các tác phẩm của Grass cũng nhắc đến sự kiện hơn 10 triệu dân thường Đức, sau khi Đức đầu hàng, bị tống khứ khỏi các nước phía Đông châu Âu; họ bị nhân dân địa phương ngược đãi do căm thù Đức, trên 2 triệu người chết vì đói rét. Họ có quyền được đền bù không? Grass chỉ nhắc nhở là “nghĩ đến nước Đức ngày nay, nhất thiết không được quên lò thiêu người Auschwitz (Aosvitx)”. Với những vấn đề tế nhị như vậy, ông không muốn là người cánh hữu.

G. Grass, mới đầu sáng tác thơ mang tính tự nguyện, âm điệu và ngôn ngữ độc đáo, phản ánh những băn khoăn đối với hiện tại. Ông viết tiểu thuyết nổi tiếng năm 1959 “Chiếc trống sắt tây”. Tác phẩm nói lên nỗi kinh hoàng của tác giả trước những sự kiện đe dọa loài người, cả nước Đức bệnh hoạn và kinh tởm dưới con mắt sắc và hằn học của nhân vật chính là một tên lùn độc ác bị bệnh thần kinh.

van chuong va tau dam Trong đời sống vợ chồng ai hay hành hung?

Trước đây, tôi từng viết về “đánh vợ” là một tệ nạn xã hội ở Trung Quốc và Việt Nam, những nước theo Khổng học ...

van chuong va tau dam Người Hà Nội có biết không?

Mỗi lần có việc đến Bưu điện cũ Hà Nội được xây dựng từ thời Pháp (vốn gọi là “nhà dây thép”), nhìn tháp Hòa ...

van chuong va tau dam Văn và triết về cái vô lý của đời người

Do những đảo lộn về kinh tế, xã hội, tư tưởng, tâm lý gây ra bởi chiến tranh, cách mạng công nghiệp, bước tiến nhảy ...

Hữu Ngọc

Đọc thêm

Chính phủ Pháp trụ vững qua hai 'hiểm cảnh'

Chính phủ Pháp trụ vững qua hai 'hiểm cảnh'

Chính phủ Pháp đã vượt qua hai kiến nghị bất tín nhiệm do phe cực tả và cực hữu đệ trình.
Tình hình Iran: Tuyên bố sẵn sàng đáp trả Mỹ và Israel, Nhà nước Do Thái cảnh giác, Saudi Arabia cảnh báo đồng minh về hậu quả một cuộc tấn công

Tình hình Iran: Tuyên bố sẵn sàng đáp trả Mỹ và Israel, Nhà nước Do Thái cảnh giác, Saudi Arabia cảnh báo đồng minh về hậu quả một cuộc tấn công

Iran tuyên bố, nước này đang ở 'mức sẵn sàng cao nhất để đáp trả dứt khoát trước sự tính toán sai lầm' của đối thủ là Israel và Mỹ.
Đại hội Đảng lần thứ XIV: Văn hóa - 'chìa khóa mềm' để bước ra thế giới

Đại hội Đảng lần thứ XIV: Văn hóa - 'chìa khóa mềm' để bước ra thế giới

Văn hóa và con người được khẳng định là nền tảng tinh thần và nguồn lực mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Sao Việt: Không thể rời mắt trước vẻ gợi cảm của Hoa hậu Giáng My

Sao Việt: Không thể rời mắt trước vẻ gợi cảm của Hoa hậu Giáng My

Hoa hậu Giáng My đẹp như tranh vẽ, Mai Phương Thúy khoe đường cong hút mắt, BTV Hoài Anh nền nã trong tà áo dài.
Vòng knock-out U23 châu Á 2026: U23 Việt Nam gặp nhiều thuận lợi

Vòng knock-out U23 châu Á 2026: U23 Việt Nam gặp nhiều thuận lợi

Theo kết quả phân nhánh, U23 Việt Nam gặp khá nhiều thuận lợi ở vòng knock-out U23 châu Á 2026.
Giá vàng hôm nay 15/1/2026 chạm kỷ lục, Mỹ liên tiếp 'thêm dầu vào lửa', Citigroup dự báo sốc về giá vàng và bạc ngay trong quý I/2026

Giá vàng hôm nay 15/1/2026 chạm kỷ lục, Mỹ liên tiếp 'thêm dầu vào lửa', Citigroup dự báo sốc về giá vàng và bạc ngay trong quý I/2026

Giá vàng hôm nay 15/1/2026 chạm kỷ lục, tâm lý né rủi ro lên cao, Citi dự báo gì về giá vàng và bạc ngay trong quý I/2026?
Thung lũng Pankisi - Viên ngọc phủ bụi định kiến

Thung lũng Pankisi - Viên ngọc phủ bụi định kiến

Hành trình đến thung lũng Pankisi thường bắt đầu bằng những lời nhắc nhở đầy lo lắng.
The New York Times đưa Việt Nam vào danh sách điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026

The New York Times đưa Việt Nam vào danh sách điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026

Tờ báo danh tiếng của Mỹ The New York Times đã gọi tên Việt Nam ở vị trí thứ 34 trong danh sách 52 điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026.
Những hộ chiếu quyền lực nhất thế giới năm 2026

Những hộ chiếu quyền lực nhất thế giới năm 2026

Ba hộ chiếu đứng đầu thế giới năm 2026 đều thuộc về các quốc gia châu Á: Singapore xếp hạng 1, còn Nhật Bản và Hàn Quốc đồng hạng 2.
Du lịch 2026: Trải nghiệm cá nhân lên ngôi, AI âm thầm dẫn lối

Du lịch 2026: Trải nghiệm cá nhân lên ngôi, AI âm thầm dẫn lối

Xu hướng của du lịch năm 2026 phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách lựa chọn và cảm nhận hành trình, khi trải nghiệm cá nhân, trạng thái tinh thần và mức độ ...
Chinh phục Ban giám khảo bởi phần ứng xử song ngữ xuất sắc, cô gái Hà Nội đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026

Chinh phục Ban giám khảo bởi phần ứng xử song ngữ xuất sắc, cô gái Hà Nội đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026

Tối 10/1, tại Sa Pa (Lào Cai), đêm Chung kết Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026 với chủ đề 'Việt Nam bừng sáng' đã diễn ra trang trọng và đầy cảm xúc.
Du khách thích thú trước vẻ đẹp hoa đỗ mai ở TP. Hồ Chí Minh

Du khách thích thú trước vẻ đẹp hoa đỗ mai ở TP. Hồ Chí Minh

Hoa đỗ mai nở rộ trên đồi Con Heo, tạo nên cảnh sắc hấp dẫn, thu hút du khách đến tham quan và chụp ảnh.
Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Sáng 11/1, tại Hà Nội, tác phẩm sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo đã chính thức ra mắt công chúng.
Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Những bộ phim nghệ thuật Việt như Song Lang, Quán Kỳ Nam… dù được ca ngợi về giá trị sáng tạo nhưng lại thường rơi vào tình trạng thất bại doanh thu phòng vé.
Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai

Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai

Nhà thơ, cây bút trẻ, bè bạn quốc tế cùng chuyến tàu yêu thương cùng lan tỏa thông điệp 'Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai'.
Hành trình du học và tinh thần vượt lên của người trẻ Việt

Hành trình du học và tinh thần vượt lên của người trẻ Việt

Ngày 28/12, Công ty phát hành sách Fahasa đã tổ chức buổi giao lưu, ra mắt cuốn sách “Viết cho những ngày không dám khóc” của tác giả Huỳnh Tú Uyên.
Ra mắt ấn bản đặc biệt 'Kim Vân Kiều' với phần minh họa của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm

Ra mắt ấn bản đặc biệt 'Kim Vân Kiều' với phần minh họa của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm

NXB Nhã Nam vừa giới thiệu ấn bản đặc biệt 'Kim Vân Kiều' tới bạn đọc và giới nghiên cứu.
Để xuất khẩu tri thức không còn bỏ ngỏ

Để xuất khẩu tri thức không còn bỏ ngỏ

Đã đến lúc tăng cường hơn nữa chiến lược xuất khẩu sách để nâng vị thế tri thức và văn hóa Việt Nam trên bản đồ toàn cầu.
Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Ngày 12/1, tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức Lễ tiếp nhận gần 1.000 tác phẩm mỹ thuật do Hội Mỹ thuật Việt Nam chuyển giao.
Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt qua lăng kính họa sĩ trẻ

Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt qua lăng kính họa sĩ trẻ

Triển lãm tranh “Chất Địa Phương” sẽ giới thiệu tới công chúng những góc nhìn sáng tạo, đương đại về bản sắc văn hóa Việt Nam qua lăng kính của các họa sĩ trẻ.
'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học Di sản văn hóa phi vật thể “Phở” và “Múa rối nước” ghi danh vào danh sách của ...
Bức tranh thêu 'cửu long' thời Nguyễn hiếm hoi được bảo tồn gần như nguyên vẹn

Bức tranh thêu 'cửu long' thời Nguyễn hiếm hoi được bảo tồn gần như nguyên vẹn

Đây là một trong những bức tranh thêu ngự dụng kích thước lớn được bảo quản gần như nguyên vẹn còn tồn tại bởi chất liệu lụa và chỉ thêu khó bền với thời gian.
Công bố nghiên cứu mới về hiện vật Kinh Thánh cổ Ê-sai

Công bố nghiên cứu mới về hiện vật Kinh Thánh cổ Ê-sai

“Cuộn sách Ê-sai vĩ đại” - hiện vật Kinh Thánh cổ gần như hoàn chỉnh nhất từng được tìm thấy thực chất ban đầu được tạo thành từ 2 cuộn riêng biệt.
Thủ tướng Narendra Modi dự triển lãm quy mô lớn về các di vật linh thiêng gắn với Đức Phật

Thủ tướng Narendra Modi dự triển lãm quy mô lớn về các di vật linh thiêng gắn với Đức Phật

Triển lãm quốc tế quy mô lớn mang tên 'Ánh sáng và Hoa sen: Xá lợi của bậc Giác ngộ' đã được khai mạc trọng thể tại Khu phức hợp Văn hóa Rai Pithora, Ấn ...
Phiên bản di động