 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) trở thành Tổng thống đương nhiệm thứ hai của Mỹ chính thức thăm đền Thiên Đàn, sau cựu Tổng thống Gerald Ford vào năm 1975. (Nguồn: Tân Hoa xã) |
Báo CNA Singapore dẫn đánh giá của nhiều nhà phân tích cho rằng, việc Trung Quốc lựa chọn địa điểm này cho chuyến thăm của Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình là một thông điệp ngoại giao được tính toán kỹ lưỡng, chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa về lịch sử, quyền lực, hòa bình và cả tương lai quan hệ Mỹ-Trung.
| More from WVR |
 Toàn cảnh thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Ông Trump khen ‘tuyệt vời’, thương mại vẫn là trọng tâm |
Nằm ở phía Nam thủ đô Bắc Kinh, quần thể đền Thiên Đàn (Tiantan) có lịch sử hơn 600 năm, từng là nơi các hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh thực hiện nghi lễ tế trời, cầu cho quốc thái dân an và mùa màng bội thu. Trong tư tưởng chính trị truyền thống Trung Hoa, đây không chỉ là không gian tôn giáo mà còn gắn chặt với tính chính danh của quyền lực hoàng đế.
Ông Trump trở thành tổng thống đương nhiệm thứ hai của Mỹ chính thức thăm đền Thiên Đàn, sau cựu Tổng thống Gerald Ford vào năm 1975.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, ông Trump và ông Tập Cận Bình đã cùng chụp ảnh, tham quan quần thể di tích và xuất hiện tại điện Kỳ Niên - công trình trung tâm của đền Thiên Đàn, nơi xưa kia các hoàng đế cầu cho mùa màng tốt tươi. Trong chuyến thăm, ông Trump cũng được cho là đã ca ngợi Trung Quốc là một đất nước “tươi đẹp”.
Tuy nhiên, theo giới quan sát, ý nghĩa của chuyến đi vượt xa yếu tố lịch sử hay nghi lễ.
Nghệ thuật “ngoại giao biểu tượng”
Giáo sư sử học Vương Địch thuộc Đại học Macau nhận định, việc lựa chọn đền Thiên Đàn nhiều khả năng là một sự sắp đặt có chủ đích của Bắc Kinh.
Trong tư tưởng chính trị cổ đại Trung Hoa, khái niệm “Thiên mệnh” cho rằng quyền lực của người cai trị được trời trao cho và chỉ có thể duy trì nếu họ bảo đảm được trật tự và ổn định xã hội. Hoàng đế Trung Hoa vì thế còn được gọi là “Thiên tử” - người đóng vai trò trung gian giữa trời và nhân gian.
Theo ông Vương Địch, việc đưa ông Trump tới đền Thiên Đàn đồng thời gửi đi nhiều lớp thông điệp: Thể hiện chiều sâu lịch sử của Trung Quốc, khẳng định sự tự tin văn hóa, nhấn mạnh mong muốn chung sống hòa bình, đồng thời cho thấy Bắc Kinh coi trọng chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ.
“Những biểu tượng kiểu này cho phép Trung Quốc truyền tải nhiều thông điệp cùng lúc, đặc biệt là khi làm việc với ông Trump”, ông Vương nhận xét.
Đây không phải lần đầu tiên Bắc Kinh sử dụng các địa điểm mang tính biểu tượng trong ngoại giao cấp cao. Trong chuyến thăm Trung Quốc năm 2017 của ông Trump, ông Tập Cận Bình từng tiếp đón nhà lãnh đạo Mỹ tại Tử Cấm Thành trong khuôn khổ mà Bắc Kinh khi đó gọi là chuyến thăm cấp nhà nước đặc biệt (state visit-plus).
Theo các chuyên gia, ở Trung Quốc, việc lựa chọn địa điểm cho các hoạt động ngoại giao cấp cao hiếm khi mang tính ngẫu nhiên. Mỗi không gian đều có thể phản ánh mức độ coi trọng, thông điệp chính trị và sắc thái quan hệ mà Bắc Kinh muốn gửi gắm.
Kỳ vọng “mùa bội thu” cho quan hệ Mỹ-Trung?
 |
| Việc Bắc Kinh đưa yếu tố văn minh, lịch sử và biểu tượng chính trị cổ truyền vào ngoại giao cho thấy Trung Quốc đang cố gắng xây dựng một hình ảnh vừa mềm mại, vừa có chiều sâu quyền lực.(Nguồn: Pool) |
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung vẫn chất chứa nhiều bất đồng, từ thuế quan, thương mại, hạn chế công nghệ, vấn đề Đài Loan cho tới các điểm nóng địa chính trị như căng thẳng liên quan Iran. Đây cũng là những nội dung được cho là sẽ chiếm phần lớn chương trình nghị sự trong các cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập.
Giáo sư Vickor Cao thuộc Đại học Tô Châu, đồng thời là Phó Chủ tịch Trung tâm Trung Quốc và toàn cầu hóa, cho rằng, chuyến thăm đền Thiên Đàn phản ánh kỳ vọng của Bắc Kinh về “hòa bình” và “cùng phát triển”.
Từng là nhà ngoại giao và phiên dịch của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Cao cho biết, ông từng cùng cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger tới đền Thiên Đàn năm 1985. Khi đó, ông Kissinger mô tả nơi này là biểu tượng cho “sự hài hòa giữa con người, mặt đất và bầu trời”.
Theo ông Cao, Bắc Kinh có thể muốn để ông Trump cảm nhận sâu hơn về truyền thống và lịch sử Trung Hoa, từ đó đi tới kết luận rằng hợp tác Mỹ-Trung vẫn là con đường đúng đắn.
Trong khi đó, ông Tôn Thành Hạo, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Chiến lược và An ninh quốc tế thuộc Đại học Thanh Hoa, cho rằng, hình ảnh các hoàng đế cầu mùa màng bội thu ở đền Thiên Đàn cũng mang hàm ý liên hệ trực tiếp tới quan hệ kinh tế hiện nay giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo ông, cả Washington lẫn Bắc Kinh hiện đều đang tìm kiếm một kiểu “mùa màng bội thu” mới - bao gồm tăng mua nông sản, ổn định kinh tế và hạ nhiệt căng thẳng song phương.
Nông nghiệp được dự báo sẽ là một trong những chủ đề đáng chú ý trong Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung, nhất là khi ông Trump đang chịu áp lực từ giới nông dân Mỹ trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ. Các mặt hàng như đậu tương, ngũ cốc và thịt nhiều khả năng sẽ tiếp tục trở thành quân bài quan trọng trong đàm phán thương mại giữa hai siêu cường.
Giới phân tích cho rằng, việc lựa chọn đền Thiên Đàn còn phản ánh cách Bắc Kinh muốn định vị quan hệ Mỹ-Trung trong một khuôn khổ rộng lớn hơn, không chỉ là các giao dịch hay tranh chấp ngắn hạn.
Thông điệp mà Trung Quốc muốn gửi đi dường như là: Quan hệ giữa hai cường quốc cần được nhìn nhận trong chiều dài lịch sử, trong trật tự quốc tế rộng lớn hơn và trên cơ sở cùng tồn tại ổn định lâu dài.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung ngày càng gay gắt, việc Bắc Kinh đưa yếu tố văn minh, lịch sử và biểu tượng chính trị cổ truyền vào ngoại giao cho thấy Trung Quốc đang cố gắng xây dựng một hình ảnh vừa mềm mại, vừa có chiều sâu quyền lực.
Và ở đền Thiên Đàn - nơi từng gắn với “Thiên mệnh” của các triều đại Trung Hoa - mỗi bước đi ngoại giao dường như cũng được tính toán để mang theo những thông điệp ngoại giao đa tầng vượt ra ngoài những gì xuất hiện trước ống kính.
|
| Toàn cảnh thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Ông Trump khen ‘tuyệt vời’, thương mại vẫn là trọng tâm Cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kéo dài 2 giờ 15 phút đã kết thúc, ... |
| Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Kỳ vọng ổn định và cạnh tranh chiến lược Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ diễn ra tại ... |
| Thượng đỉnh Mỹ - Trung Quốc: Tầm quan trọng chiến lược Với tính chất là cặp quan hệ quan trọng hàng đầu trên thế giới hiện nay, chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald ... |
| Long trọng lễ đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Trung Quốc Sáng 14/5, tại Bắc Kinh, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đón tiếp Tổng thống Mỹ Donald Trump với nghi lễ trọng thể. |
| Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Tổng thống Trump ca ngợi gọi Chủ tịch Tập Cận Bình là 'nhà lãnh đạo tuyệt vời', Bắc Kinh muốn năm 2026 thành mốc lịch sử Ngày 14/5, trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Tổng thống Mỹ ... |
