 |
| Thỏa thuận dầu diesel Mỹ-Nga khó tạo ra tác động đáng kể đối với thị trường của nền kinh tế lớn nhất thế giới.(Nguồn: Getty Images) |
Theo đánh giá của các chuyên gia được DW phỏng vấn, dù có hay không có thỏa thuận với Nga, giá dầu diesel trên thị trường thế giới khó giảm trong thời gian tới.
Bà Samina Sultan, chuyên gia ngoại thương tại Viện Kinh tế Đức (IW) ở Cologne cho rằng, nguyên nhân chính khiến giá dầu diesel tăng cao là xung đột tại Iran. Tình trạng này làm gián đoạn sản xuất, khiến các lô hàng nhiên liệu trở nên đắt đỏ, kém an toàn và khó vận chuyển hơn.
Xung đột làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu
Theo công ty phân tích vận tải và hàng hóa Kpler, khoảng 13,5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đã lưu thông trở lại qua eo biển Hormuz - tuyến đường biển chiến lược này.
Tuy nhiên, tình hình đối với các sản phẩm dầu mỏ đã qua chế biến, trong đó có dầu diesel, vẫn khó khăn hơn nhiều. Lượng dầu diesel vận chuyển qua eo biển Hormuz chỉ đạt khoảng 677.000 thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức 3,6 triệu thùng/ngày trước khi xung đột bùng phát.
| More from WVR |
 Thỏa thuận Mỹ-Nga khó giải 'cơn khát' dầu diesel toàn cầu |
Ông Carsten Fritsch, nhà phân tích hàng hóa tại Commerzbank cũng cho rằng, giá nhiên liệu tăng chủ yếu do các cuộc xung đột gây gián đoạn nguồn cung.
“Nếu tình hình tại Ukraine và Trung Đông không thay đổi, tôi thấy rất ít khả năng giải quyết được những nút thắt nguồn cung này”, ông nhận định.
Trong bối cảnh đó, kỳ vọng về việc thỏa thuận dầu diesel Mỹ-Nga nhanh chóng kéo giá nhiên liệu đi xuống vẫn còn nhiều hạn chế.
Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 9/10, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ tạm thời đình chỉ một số biện pháp trừng phạt đối với Nga và bắt đầu nhập khẩu dầu diesel từ nước này.
Ông Trump khẳng định, giá dầu diesel đối với người dân Mỹ và người tiêu dùng trên toàn thế giới sẽ giảm nhanh chóng với tốc độ kỷ lục.
Nga cũng xác nhận thỏa thuận. Ngày 13/10, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với hãng thông tấn nhà nước Nga TASS rằng, việc cung cấp dầu diesel phục vụ lợi ích của xứ bạch dương, Mỹ và thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong 12 tháng qua, giá dầu diesel tại Mỹ và nhiều nước Liên minh châu Âu (EU) đã tăng mạnh. Theo Cơ quan thông tin năng lượng Mỹ (EIA), giá dầu diesel tại Mỹ tăng khoảng 60%, lên 6,30 USD/Gallon, tương đương 1,66 USD (khoảng 1,49 Euro)/lít.
Tuy nhiên, ngay cả khi Nga có thể đưa một lượng lớn dầu diesel giá rẻ ra thị trường thế giới, giá nhiên liệu cũng khó giảm tương ứng với mức tăng trước đó.
Nhiều nhà máy lọc dầu quanh khu vực Vịnh Ba Tư đã bị gián đoạn hoạt động hoặc hư hại. Trong khi đó, việc vận chuyển nhiên liệu bằng các đội tàu chuyên dụng và thu xếp bảo hiểm vẫn tốn kém, phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Một yếu tố quan trọng khác là xứ bạch dương hiện không còn là nhà xuất khẩu dầu diesel lớn nhất thế giới. Nước này cũng đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trong nước.
Theo số liệu năm 2025, Mỹ đã vươn lên vị trí dẫn đầu, với lượng dầu diesel xuất khẩu trung bình 1,26 triệu thùng/ngày, chiếm khoảng 15,4% tổng lượng xuất khẩu dầu diesel toàn cầu.
Nga đứng thứ hai, với thị phần 9,5%. Đáng chú ý, số liệu này được ghi nhận trước khi Ukraine tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái quy mô lớn nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga.
Khó đáp ứng nhu cầu dầu diesel của Mỹ
Bên cạnh thỏa thuận với Nga, ông Trump gần đây cũng đề cập khả năng hạn chế xuất khẩu dầu diesel của Mỹ. Tuy nhiên, theo chuyên gia Samina Sultan, phương án này đã bị gác lại do nguy cơ khiến giá nhiên liệu trong nước tăng cao hơn.
Bà Sultan cho biết, nền kinh tế lớn nhất thế giới không có đủ năng lực lưu trữ dầu diesel. Vì vậy, nếu xuất khẩu bị hạn chế, các nhà sản xuất có thể buộc phải cắt giảm sản lượng, qua đó, đẩy giá nhiên liệu tăng trở lại.
Trong trường hợp Mỹ áp dụng biện pháp hạn chế xuất khẩu, người mua tại Mỹ Latinh và EU có thể chịu ảnh hưởng nặng nề.
Kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệy tại Ukraine, các nước EU đã tăng nhập khẩu dầu diesel từ Mỹ thay vì Nga do các biện pháp trừng phạt áp đặt lên Moscow.
Ông Carsten Brzeski, nhà kinh tế trưởng tại ING nhận định, lệnh cấm xuất khẩu chỉ khiến nguồn cung khan hiếm được phân bổ lại giữa các thị trường, chứ không giải quyết được tình trạng thiếu hụt.
Theo ông, giá nhiên liệu toàn cầu sẽ tiếp tục tăng, trong khi các nhà máy lọc dầu có thể thu hẹp sản xuất khi biên lợi nhuận giảm.
Ngoài khả năng hạn chế xuất khẩu, các chuyên gia cũng đánh giá, thỏa thuận dầu diesel Mỹ-Nga khó tạo ra tác động đáng kể đối với thị trường của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
 |
| Theo tính toán của nền tảng The World Data, lượng dầu diesel 2,2 triệu thùng mà Nga cam kết cung cấp thậm chí chưa đủ đáp ứng nhu cầu của Mỹ trong một ngày. (Nguồn: TASS) |
Theo tính toán của nền tảng The World Data, lượng dầu diesel 2,2 triệu thùng mà Nga cam kết cung cấp thậm chí chưa đủ đáp ứng nhu cầu của Mỹ trong một ngày, vốn vào khoảng 4 triệu thùng.
Ngay cả khi cộng toàn bộ lượng dầu diesel mà ông Trump công bố, với tổng cộng 35,8 triệu thùng, nguồn cung này cũng chỉ đáp ứng được khoảng 9 ngày nhu cầu trong nước của Mỹ.
Nhà phân tích thị trường dầu mỏ Canada Rory Johnston bày tỏ sự hoài nghi về quy mô và hiệu quả của thỏa thuận trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngay sau thông báo về thoả thuận.
Theo ông, nếu các nhà máy lọc dầu của Nga không trở thành mục tiêu của những cuộc tấn công bằng máy bay không người lái từ Ukraine, lượng dầu diesel nước này có thể xuất khẩu thông thường sẽ lớn hơn gần 10 lần so với khối lượng được đề cập trong thỏa thuận.
Bên cạnh Nga, Canada cũng là nguồn cung dầu diesel quan trọng đối với Mỹ. Khoảng 80% tổng lượng dầu diesel nhập khẩu của Mỹ đến từ quốc gia láng giềng phía Bắc.
Tuy nhiên, trong bối cảnh ông Trump liên tục có những phát ngôn chỉ trích Canada và tranh chấp thương mại giữa hai nước chưa được giải quyết, các nhà phân tích cho rằng, khả năng Canada tăng mạnh nguồn cung dầu diesel cho Mỹ là khó xảy ra.
Những yếu tố trên cho thấy, thỏa thuận dầu diesel Mỹ-Nga khó giải quyết được các vấn đề cốt lõi đang đẩy giá nhiên liệu lên cao.
Khi hoạt động sản xuất và vận chuyển vẫn chịu tác động của xung đột, nguồn cung toàn cầu khó phục hồi nhanh chóng, việc người tiêu dùng có thể tiếp tục chịu áp lực từ giá nhiên liệu trong thời gian tới.
| Lạm phát ở Mỹ ngày càng cách xa mục tiêu 2% của Fed? Các nhà kinh tế được Dow Jones khảo sát dự báo, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tổng thể trong tháng 9/2026 của Mỹ sẽ ... |
| Ngân hàng Singapore nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam Theo báo cáo kinh tế vĩ mô mới công bố, Ngân hàng UOB (Singapore) dự báo, GDP Việt Nam năm 2026 tăng 9,2%; đồng thời ... |
| Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tham dự Diễn đàn Kinh tế mới Bloomberg năm 2026 tại Ấn Độ Từ ngày 13-14/10, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng đã tham dự Diễn đàn Kinh tế mới Bloomberg (NEF) lần thứ 8 năm 2026 ... |
| Trung Quốc tiến vào ‘chặng mới’ của nền kinh tế tuần hoàn Trung Quốc đang tiến những bước đầu tiên vững chắc hướng tới nền kinh tế tuần hoàn hoàn chỉnh, chuyển dần trọng tâm từ xử ... |
| IMF cảnh báo sức chống chịu của kinh tế toàn cầu ‘chạm giới hạn’, kêu gọi các chính phủ khẩn trương hành động Ngày 14/10, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva kêu gọi các chính phủ khẩn trương củng cố tài chính công, ... |
