Viện Khảo cổ học và chặng đường 50 năm phát triển

Sáng nay (26/12), Viện Khảo cổ học đã tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập nhằm ôn lại chặng đường phát triển, thành tựu nghiên cứu cũng như tri ân những đóng góp hiện hữu của nhiều thế hệ cán bộ Viện trong nửa thế kỷ qua.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
vien khao co hoc va chang duong 50 nam phat trien Phát hiện chiếc nhẫn 2.000 năm tuổi ở thành cổ Jerusalem
vien khao co hoc va chang duong 50 nam phat trien Phát lộ mộ cổ gần 5.000 năm tuổi tại Ai Cập

Phát biểu tại buổi lễ, TS. Nguyễn Gia Đối - Quyền Viện trưởng Viện Khảo cổ học nhận định, trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, cơ cấu tổ chức và nhân sự của Viện có nhiều thay đổi và dần hoàn thiện, đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ đặt ra.

Năm 2018, Viện Khảo cổ học tròn 50 tuổi - nửa thế kỷ ghi dấu ấn hoạt động nghiên cứu với những chặng đường phát triển gắn với các giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc.

“50 năm qua, Viện luôn bám sát chức năng và nhiệm vụ được giao, thực hiện một hệ thống các đề tài và nhiệm vụ phong phú, đa dạng trong việc nhiên cứu lịch sử - văn hóa - văn minh Việt Nam”, TS. Nguyễn Gia Đối nhấn mạnh.

Một trong những thành tựu nổi bật của Viện Khảo cổ trong 50 năm qua là triển khai các đề tài nghiên cứu về thời văn minh và nhà nước sớm ở Việt Nam, mở đầu bằng Chương trình Nghiên cứu thời kỳ các vua Hùng dựng nước. Chương trình đã huy động được đông đảo giới nghiên cứu tham gia nhằm chứng minh thời kỳ các vua Hùng dựng nước là có thật, góp phần quyết định đưa thời kỳ này vào chính sử Việt Nam.

vien khao co hoc va chang duong 50 nam phat trien
Các đại biểu chụp ảnh tại Lễ kỷ niệm. (Ảnh: YN)

“Các công trình này tiêu biểu cho những đóng góp của ngành khảo cổ học vào công cuộc nghiên cứu lịch sử dân tộc, chứng minh sự tồn tại của các xã hội phân tầng, đạt trình độ văn minh cao với sự phát triển của nông nghiệp trồng lúa, nghề luyện kim đúc đồng, trao đổi sản phẩm… là nền tảng kinh tế xã hội cơ bản của nhà nước sơ khai Văn Lang - Âu Lạc”, ông Nguyễn Gia Đối cho hay.

Ý nghĩa to lớn của các chương trình nghiên cứu này là phục dựng lại diện mạo một giai đoạn lịch sử quan trọng của quá trình hình thành các nền văn minh sớm của quốc gia dân tộc, khơi dậy ý thức, niềm tự hào về giá trị truyền thống, góp phần vào công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ chủ quyền và xây dựng xã hội XHCN hiện nay.

Trong 50 năm qua, mỗi thời kỳ có mức độ khác nhau, các nhà nghiên cứu của Viện đã bền bỉ vượt mọi khó khăn nguy hiểm, tiến hành khảo sát, khai quật ở khắp các vùng núi cao, vực thẳm, lần lượt xác định các dấu mốc quan trọng trong tiến trình tiến hóa người, môi trường sinh thái và di tồn văn hóa các cộng đồng dân cư thời tiền sử trên đất nước ta.

Đó là những phát hiện về hóa thạch người vượn ở Thẩm Khuyên, Thẩm Hai; những hóa thạch ở người hiện đại. Đó là những phát hiện về di tồn văn hóa của người nguyên thủy với các sưu tập công cụ sơ kỳ Đá cũ ở Núi Đọ (Thanh Hóa) và gần đây là ở An Khê (Gia Lai) có niên đại từ khoảng 80 vạn đến 30 vạn năm. Đó là các kỹ nghệ hậu kỳ Đá cũ như Sơ Vi, Tiền Hòa Bình có niên đại 4-3 vạn năm cách ngày nay...

Những công trình khảo cổ học thời lịch sử cũng đã đóng góp các chứng lý vật chất về sức sống của văn hóa Việt và người Việt trong đêm trường nghìn năm Bắc thuộc và chống Bắc thuộc. Thành tựu quan trọng đó cũng góp phần lý giải thuyết phục cho hiện tượng “phục tập” rực rỡ của văn hóa Đại Việt thế kỷ 10 - 15.

Đặc biệt, Khảo cổ học lịch sử đã có thêm khối tư liệu đồ sộ từ khai quật nghiên cứu khảo cổ (tiêu biểu là Hoàng Thành Thăng Long, Thành Nhà Hồ…) đã minh chứng cho tầm vóc văn hóa/ văn minh/ văn hiến Đại Việt đậm đà bản sắc dân tộc, hội tụ, kết tinh tinh hoa văn hóa phương Đông đương đại.

Ngoài những công trình nghiên cứu về văn hóa Đại Việt, còn có thêm những đóng góp quan trọng nghiên cứu về văn hóa Champa ở Trung Bộ và văn hóa Óc Eo ở Nam Bộ. Đó là những nghiên cứu về các công trình kiến trúc, các trung tâm chính trị, kinh tế, quân sự hoặc khái quát những vấn đề cơ bản của hai nền văn hóa này. Từ đó, xác định diện mạo văn hóa vật chất, tín ngưỡng/ tôn giáo, nguồn gốc bản địa kết hợp với tiếp xúc ảnh hưởng văn hóa từ Ấn Độ.

Theo TS. Nguyễn Gia Đối, thêm một phần quan trọng khác mà Viện Khảo cổ học đã đóng góp là cung cấp nguồn sử liệu vật thật có giá trị khoa học chân xác, góp phần đấu tranh bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và lãnh hải Việt Nam. Tiêu biểu là Chương trình nghiên cứu khảo cổ học Trường Sa - Tây Nguyên - Nam Bộ.

“Có thể nói, những thành tựu nghiên cứu của Viện Khảo cổ học trong 50 năm qua không chỉ dừng lại ở mức độ nhận thức lý luận mà đã trực tiếp góp phần bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa dân tộc và xây dựng thành công các hồ sơ Di sản Thế giới”, TS. Nguyễn Gia Đối nhấn mạnh.

vien khao co hoc va chang duong 50 nam phat trien Ai Cập tiếp tục phát hiện thêm nhiều ngôi mộ từ thời cổ đại

Ai Cập phát hiện thấy 3 ngôi mộ thuộc giai đoạn các năm 1550 – 1070 trước công nguyên (từ Vương triều thứ XVIII cho đến ...

vien khao co hoc va chang duong 50 nam phat trien Peru phát hiện hàng chục tác phẩm điêu khắc 750 năm tuổi

Các nhà khảo cổ học Peru vừa phát hiện ra 19 tác phẩm chạm khắc bằng gỗ có niên đại 750 tuổi tại miền Bắc ...

vien khao co hoc va chang duong 50 nam phat trien Tìm thấy dao 90.000 năm tuổi được chế tác tinh xảo tại Bắc Phi

Các nhà khảo cổ vừa tìm thấy một con dao được làm từ xương động vật có niên đại tới 90.000 năm tại Morocco. Đặc ...

Phi Khanh

Đọc thêm

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe Ford Territory tháng 10/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe Ford Territory tháng 10/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe Ford Territory tháng 10/2026 mới nhất tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh thành trên cả nước sẽ được cập nhật chi tiết trong bài ...
Hai hành trình tàu hỏa Việt Nam vào top 20 chuyến tàu đẹp nhất thế giới năm 2026

Hai hành trình tàu hỏa Việt Nam vào top 20 chuyến tàu đẹp nhất thế giới năm 2026

Hai tuyến tàu hỏa của Việt Nam gồm chuyến tàu kết nối di sản miền Trung Huế - Đà Nẵng và The Vietage by Anantara vừa được xếp top 20 ...
Khánh Hòa đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ mới

Khánh Hòa đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ mới

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, chiến dịch có sự kết hợp ứng dụng công nghệ ...
Rơi trực thăng tấn công tại Saudi Arabia, 2 người thiệt mạng

Rơi trực thăng tấn công tại Saudi Arabia, 2 người thiệt mạng

Một trực thăng trinh sát và tấn công hạng nhẹ AH-6i của Saudi Arabia đã rơi tại thành phố Najran, khiến 2 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng.
Cập nhật bảng giá lăn bánh xe Mazda2 tháng 10/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe Mazda2 tháng 10/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe Mazda2 tháng 10/2026 mới nhất tại Hà Nội, TP.HCM cùng các tỉnh thành trên cả nước được cập nhật chi tiết nhất trong bài viết ...
6 thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò, tốt cho sức khỏe

6 thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò, tốt cho sức khỏe

Một khẩu phần thịt bò 85g cung cấp khoảng 2,2mg sắt, khoáng chất thiết yếu tham gia vào quá trình vận chuyển oxy và nhiều hoạt động quan trọng của ...
Tạo không gian trao đổi cho giáo viên giảng dạy tiếng Anh trong kỷ nguyên AI

Tạo không gian trao đổi cho giáo viên giảng dạy tiếng Anh trong kỷ nguyên AI

Hội nghị trực tuyến về giảng dạy tiếng Anh sẽ tạo không gian trao đổi để thầy cô cùng chia sẻ, vận dụng những ý tưởng phù hợp với nhu cầu trong kỷ nguyên AI.
Dự án quốc tế 'Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại giữa các nền văn hóa': Chặng đường xuyên Việt thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước

Dự án quốc tế 'Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại giữa các nền văn hóa': Chặng đường xuyên Việt thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước

Dự án 'Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại văn hóa' do các chuyên gia của Trường Đại học Tổng hợp Ngôn ngữ Quốc gia Mátxcơva (MSLU) thực hiện đã kết thúc tốt đẹp
Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội: Bùng nổ đêm nhạc Chào tân học sinh, sinh viên năm học 2026-2027

Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội: Bùng nổ đêm nhạc Chào tân học sinh, sinh viên năm học 2026-2027

Ngày 16/10, Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT) chính thức tổ chức Chương trình Chào tân học sinh, sinh viên năm học 2026-2027.
Sinh viên Thế hệ mới 2026: Lộ diện top 4 miền Bắc với những dự án vì cộng đồng

Sinh viên Thế hệ mới 2026: Lộ diện top 4 miền Bắc với những dự án vì cộng đồng

Hàng trăm sinh viên từ các trường đại học mang đến nhiều ý tưởng sáng tạo, hướng tới giải quyết những vấn đề thực tiễn của cộng đồng tại Sinh viên thế hệ mới.
PGS.TS. Trần Thành Nam: Thanh niên cần làm chủ công nghệ, nuôi dưỡng trách nhiệm công dân số

PGS.TS. Trần Thành Nam: Thanh niên cần làm chủ công nghệ, nuôi dưỡng trách nhiệm công dân số

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội để thanh niên phát huy năng lực nhưng cũng đặt ra yêu cầu về đạo đức và trách nhiệm xã hội.
Sách MOVE UP 1-5: Xây nền tảng tiếng Anh cho học sinh tiểu học trong kỷ nguyên hội nhập

Sách MOVE UP 1-5: Xây nền tảng tiếng Anh cho học sinh tiểu học trong kỷ nguyên hội nhập

Trong bối cảnh tiếng Anh ngày càng đóng vai trò quan trọng, việc xây dựng nền tảng ngôn ngữ từ bậc tiểu học có ý nghĩa thiết thực đối với học sinh.
Khánh Hòa đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ mới

Khánh Hòa đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ mới

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, chiến dịch có sự kết hợp ứng dụng công nghệ hiện đại.
6 thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò, tốt cho sức khỏe

6 thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò, tốt cho sức khỏe

Một khẩu phần thịt bò 85g cung cấp khoảng 2,2mg sắt, khoáng chất thiết yếu tham gia vào quá trình vận chuyển oxy và nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể.
Khói mù lan rộng khắp Đông Nam Á, doanh số bán bình oxy và máy lọc không khí tăng vọt

Khói mù lan rộng khắp Đông Nam Á, doanh số bán bình oxy và máy lọc không khí tăng vọt

Tình trạng khói mù độc hại từ các vụ cháy rừng ở Indonesia đã khiến nhu cầu về bình oxy và máy lọc không khí tăng vọt trên khắp khu vực Đông Nam Á.
Phát động Tháng cao điểm 'Vì người nghèo' năm 2026, không để ai bị bỏ lại phía sau

Phát động Tháng cao điểm 'Vì người nghèo' năm 2026, không để ai bị bỏ lại phía sau

Tối 17/10, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức Chương trình phát động Tháng cao điểm “Vì người nghèo” năm 2026.
Campuchia thúc đẩy nông nghiệp gắn với bảo tồn

Campuchia thúc đẩy nông nghiệp gắn với bảo tồn

Campuchia triển khai chương trình canh tác thân thiện với môi trường, giúp bảo vệ loài sếu đầu đỏ có nguy cơ tuyệt chủng và duy trì sinh kế cho người dân.
Hộp cơm bento giàu protein giúp hạn chế tỷ lệ béo phì

Hộp cơm bento giàu protein giúp hạn chế tỷ lệ béo phì

Các chuỗi cửa hàng tại Đài Loan (Trung Quốc) đang tăng cường tiêu thụ các hộp cơm bento giàu protein trong bối cảnh tỷ lệ béo phí ở đây có xu hướng gia tăng.
Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh

Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh

Nghiên cứu trên gần 100.000 người cho thấy, thiếu ngủ, đặc biệt ngủ dưới 5 giờ mỗi đêm, có liên quan đến nguy cơ mắc 37 bệnh và nhiều vấn đề sức khỏe.
Phương pháp tiêm sắt nano-carbon, kiểm soát khối u ở 84% bệnh nhân ung thư

Phương pháp tiêm sắt nano-carbon, kiểm soát khối u ở 84% bệnh nhân ung thư

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I tại Trung Quốc cho thấy phương pháp tiêm sắt nano-carbon giúp kiểm soát sự phát triển của khối u ở 84,2% trong số 19 bệnh nhân ung thư ...
Nghiên cứu phát hiện cách tăng khả năng chống ung thư của tế bào miễn dịch

Nghiên cứu phát hiện cách tăng khả năng chống ung thư của tế bào miễn dịch

Nghiên cứu phát hiện cách tăng khả năng chống ung thư của tế bào miễn dịch
Cơ chế mới mở ra hy vọng điều trị ung thư và tổn thương cơ tim

Cơ chế mới mở ra hy vọng điều trị ung thư và tổn thương cơ tim

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Ben-Gurion ở Israel xác định được hai loại protein có vai trò bảo vệ tế bào ung thư trước tác động của hóa trị.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương: Phát huy thế mạnh chuyên sâu, từng bước mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương: Phát huy thế mạnh chuyên sâu, từng bước mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương đang từng bước xây dựng hướng phát triển chuyên sâu phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và nhu cầu thực tiễn.
6 món ăn nhẹ buổi tối giúp ngủ ngon hơn

6 món ăn nhẹ buổi tối giúp ngủ ngon hơn

Chuối, sữa ấm, sữa chua không đường hay một nắm hạt bí là những lựa chọn ăn nhẹ hỗ trợ giấc ngủ khi dùng đúng cách.
Phiên bản di động