Việt Nam gia nhập ‘đường đua’ mới

Việt Nam vừa chính thức được Ngân hàng Thế giới (WB) xếp hạng vào Nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình cao.(Nguồn: The Nation)

Như vậy, sau 16 năm trong nhóm thu nhập trung bình thấp, Việt Nam đã chính thức bước lên một “nấc thang phát triển mới”. Tuy nhiên, đây không phải là đích đến mà là điểm khởi đầu của một giai đoạn phát triển khó khăn hơn, khi lợi thế cũ dần mất đi, trong khi những động lực tăng trưởng mới vẫn cần được kiến tạo.

Hơn một thập niên qua, Việt Nam nỗ lực duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân khoảng 6-8% mỗi năm. Thực tế cho thấy, thành quả này không dễ đạt được, phản ánh rõ sức chống chịu của nền kinh tế trước hàng loạt cú sốc - dịch bệnh, biến động thương mại, dịch chuyển chuỗi cung ứng và cả xung đột địa chính trị. Các chính sách điều hành của Chính phủ thể hiện khả năng duy trì môi trường kinh doanh thuận lợi, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế.

Theo công bố của WB, Tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 đạt 4.970 USD, vượt ngưỡng tối thiểu 4.636 USD để được xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao, song còn khoảng cách rất lớn với nhóm thu nhập cao (trên 14.375 USD/người).

Do đó, sự công nhận lên hạng, mới chỉ phản ánh bước tiến về ngưỡng phân loại thu nhập, nhưng cũng báo hiệu điểm khởi đầu của một giai đoạn mới với những yêu cầu và tiêu chuẩn ngày càng cao hơn về năng suất lao động, đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực, công nghệ và phát triển bền vững... Điều này đòi hỏi nền kinh tế phải chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa vào vốn và lao động sang mô hình dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Đó cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng thử thách lớn nhất của Việt Nam trong giai đoạn tới không phải là duy trì danh hiệu “thu nhập trung bình cao”, mà là tạo ra nền tảng để tiếp tục vươn lên nhóm nước thu nhập cao.

Chúng ta đã chính thức bước vào một “đường đua” mới. Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh chủ yếu đến từ chi phí lao động thấp và khả năng thu hút đầu tư, thì trong giai đoạn tới, tăng trưởng sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào năng suất, đổi mới sáng tạo và năng lực công nghệ. Đây cũng là thời điểm nguy cơ rơi vào "bẫy thu nhập trung bình" trở nên hiện hữu hơn. Thực tế, không ít quốc gia đã mất hàng chục năm, thậm chí không thể vượt qua giai đoạn này, khi chi phí lao động tăng, lợi thế nhân công rẻ suy giảm, còn năng lực công nghệ và quản trị chưa đủ mạnh.

Một điểm đáng chú ý khác là điều kiện phát triển cũng sẽ thay đổi đáng kể. Những ưu đãi dành cho các nền kinh tế thu nhập thấp sẽ dần khép lại, buộc Việt Nam phải “quen dần” với mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào sức cạnh tranh nội tại, khả năng huy động nguồn lực trong nước và năng lực thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Gia nhập nhóm thu nhập trung bình cao là dấu mốc đáng tự hào, nhưng giá trị lớn nhất của cột mốc này không nằm ở việc “đã đến đâu”, mà ở câu hỏi “sẽ đi tiếp bằng cách nào”. Thành tích hôm nay phản ánh kết quả của một chặng đường đã qua, nhưng không tự động bảo đảm Việt Nam sẽ tiến xa đến đâu trong những thập niên tới.

Thực tế gần bốn thập kỷ đổi mới đã chứng minh, mỗi cột mốc đều mở ra một chặng đường phát triển mới. Con đường phía trước sẽ khó hơn, nhưng những nền tảng đã được gây dựng cùng khát vọng vươn lên của Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp và người dân sẽ là động lực để Việt Nam tiếp tục vượt qua những giới hạn mới và tiến xa hơn trên hành trình phát triển.