Việt Nam mất khoảng 10 tỷ USD mỗi năm vì ô nhiễm không khí

14/01/2020 13:49
Gia Thành
14/01/2020 13:49

TGVN. Ô nhiễm không khí gây thiệt hại về kinh tế khoảng 10 tỷ USD mỗi năm tại Việt Nam (chiếm từ 5-7% GDP). 

TIN LIÊN QUAN
viet nam mat khoang 10 ty usd moi nam vi o nhie m khong khi Nhật Bản cảnh báo ô nhiễm không khí ở miền Tây Nam
viet nam mat khoang 10 ty usd moi nam vi o nhie m khong khi Ô nhiễm không khí có thể gây tổn thương mạch máu
viet nam mat khoang 10 ty usd moi nam vi o nhie m khong khi
Toàn cảnh buổi Tọa đàm đối thoại chính sách về Tổn thất kinh tế của Ô nhiễm không khí và các chính sách giảm thiểu ô nhiễm. (Ảnh: G.T)

Tọa đàm đối thoại chính sách với chủ đề Tổn thất kinh tế của Ô nhiễm không khí và các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm do Đại học Kinh tế Quốc dân (ĐHKTQD) tổ chức đã diễn ra sáng 14/1 tại Hà Nội.

Tại Tọa đàm, các chuyên gia chỉ ra rằng, ô nhiễm không khí đã và đang là mối quan ngại lớn với người dân khi các chỉ số chất lượng không khí liên tục trong nhiều ngày tại Hà Nội và các tỉnh, thành phố lớn, các khu công nghiệp ở ngưỡng cao của thang cảnh báo.

Theo một số nghiên cứu, trong 10 bệnh có tỷ lệ tử vong cao nhất tại Việt Nam, có 6 bệnh liên quan đến đường hô hấp và nguyên nhân đến từ ô nhiễm không khí và chất lượng không khí. Ô nhiễm không khí còn gây thiệt hại về kinh tế khoảng 10 tỷ USD mỗi năm tại Việt Nam (chiếm từ 5-7% GDP).

Theo Báo cáo Chỉ số năng lực môi trường năm 2018 (EPI), Việt Nam xếp thứ 132 trong số 180 nền kinh tế về thành tích môi trường nói chung, chất lượng không khí đứng thứ 159, cường độ phát thải xếp hạng 141, sức khỏe môi trường đứng thứ 129 và thành tích về môi trường năm 2018 thua rất nhiều nước trong khu vực.

Bên cạnh đó, các chất gây ô nhiễm không khí chính là thủ phạm gây ra hiện tượng lắng đọng và mưa axit, hủy hoại hệ sinnh thái, làm giảm tính bền vững của các công trình xây dựng và các dạng vật liệu. Ô nhiễm môi trường còn ảnh hưởng đến các hệ sinh thái tự nhiên và làm đẩy nhanh biến đổi khí hậu.

Phát biểu tại Tọa đàm, PGS TS. Phạm Hồng Chương, Hiệu trưởng ĐHKTQD cho rằng, hệ thống thể chế về môi trường không khí hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu khi thiếu các quy định đặc thù, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế; tính hiệu quả, hiệu lực thực thi chính sách, pháp luật chưa cao và thiếu tính gắn kết.

Theo ông Phạm Hồng Chương, mặc dù nhận thức được sự nghiêm trọng và đề xuất một số giải pháp để kiểm soát ô nhiễm không khí nhưng nhìn chung công tác quản lý ô nhiễm không khí vẫn còn bất cập và chưa được giải quyết triệt để.

viet nam mat khoang 10 ty usd moi nam vi o nhie m khong khi Ô nhiễm không khí: Vấn đề không của riêng ai

TGVN. Ô nhiễm không khí trở thành đề tài “nóng” hơn bao giờ hết khi đang ngày càng trở nên nghiêm trọng và ảnh hưởng ...

Hơn nữa, hoạt động quan trắc và kiểm soát nguồn thải còn yếu hay các hoạt động hỗ trợ (đầu tư, nghiên cứu khoa học công nghệ, sự tham gia của cộng đồng) chưa phát huy hiệu quả; ý thức tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường của các chủ nguồn thải còn hạn chế.

Nhìn nhận vấn về ô nhiễm không khí dưới góc nhìn kinh tế, PGS TS. Đinh Đức Trường thuộc ĐHKTQD cho rằng, xuất phát từ cấu trúc và hình dạng của mô hình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đang thâm dụng tài nguyên, coi đó là "cứu cánh" cho tăng trưởng.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng giống như các nước đang trong quá trình công nghiệp hóa, thường có sự chậm trễ tương đối trong các tiêu chuẩn môi trường. Việt Nam đang trong giai đoạn đầu tăng trưởng và ưu tiên gia tăng nguồn lực sản xuất, bao gồm cả đầu tư trực tiếp nước ngoài, hệ lụy là đã có nhiều dự án trả giá đắt về ô nhiễm môi trường.

Vì vậy, để cuộc chiến chống ô nhiễm không khí đạt được hiệu quả về kinh tế và xã hội, cần thực thi ngay một hệ thống các giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm các biện pháp cảnh báo, dự báo, khuyến cáo và thực thi các chính sách cắt giảm các hoạt động gây ô nhiễm không khí.

PGS.TS Đinh Đức Trường chỉ ra 4 nguồn thu chính có thể sử dụng để giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường, đó là: thuế carbon; phí ô nhiễm môi trường; trái phiếu môi trường và hợp tác công tư (PPP) - trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng bảo vệ môi trường. Các khoản thu này cần được sử dụng để chi cho giám sát và hệ thống xử lý vi phạm; đầu tư cho năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; hỗ trợ đầu tư hạ tầng và tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng xanh.

Đề xuất một số giải pháp tại toạ đàm, TS. Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam cho biết, cần hoàn thiện thể chế, hệ thống chính sách pháp luật; Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động quan trắc và kiểm kê nguồn thải, yêu cầu lắp đặt các hệ thống quan trắc trực tuyết, kết nối dữ liệu về sở, công khai thông tin quan trắc với bốn ngành nhiệt điện chạy than, sắt thép, xi măng, hoá chất...

Còn PGS TS. Nguyễn Thế Chinh, Viện trưởng Viện Chiến lược, chính sách tài nguyên và môi trường nhận định, chính sách phát triển kinh tế tổng thể cần xác định mục tiêu kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn là những cách tiếp cận đột phá để giải quyết vấn đề môi trường. Cần đổi mới tư duy, cách tiếp cận trong kiểm soát vấn đề không khí dựa trên quan điểm của kinh tế - môi trường.

Ngoài ra, Việt Nam cần loại bỏ tư duy độc lập, đơn ngành trong quá trình hoạch định các chiến lược, chính sách phát triển ở tất cả các cấp, các ngành; đổi mới công nghệ trong sản xuất và tiêu dùng năng lượng sạch; tăng cường nghiên cứu khoa học, đánh giá và dự báo các tác động của ô nhiễm không khí; và đẩy mạnh các hoạt động hợp tác quốc tế.

viet nam mat khoang 10 ty usd moi nam vi o nhie m khong khi

Điện thăm hỏi về các vụ cháy rừng gây thiệt hại lớn tại Australia

TGVN. Được tin các vụ cháy rừng gây thiệt hại lớn về người, tài sản và môi trường thiên nhiên tại Australia, ngày 6/1, Thủ ...

viet nam mat khoang 10 ty usd moi nam vi o nhie m khong khi

Biến đổi khí hậu: Việt Nam nằm trong 6 nước chịu thiệt hại nặng nề nhất trong 20 năm qua

TGVN. Tính trung bình trong 20 năm qua, Việt Nam nằm trong nhóm 6 nước chịu thiệt hại nặng nề nhất thế giới do biến ...

viet nam mat khoang 10 ty usd moi nam vi o nhie m khong khi

Lũ lụt hoành hành tại Italy và Pháp, gây thiệt hại nghiêm trọng

TGVN. Cuối tuần qua, mưa lớn đã gây lũ lụt nghiêm trọng tại miền Bắc Italy và miền Nam nước Pháp, khiến ít nhất 3 người ...