Việt Nam - Slovakia: Xung lực mới cho tình hữu nghị truyền thống

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Thủ tướng Slovakia Robert Fico nhân chuyến thăm chính thức của ông Fico tới Việt Nam, chiều 13/4. (Nguồn: TTXVN)

Diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi Việt Nam vừa kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, chuyến thăm là lời khẳng định về tình cảm gắn bó, thủy chung; về sự coi trọng và tin cậy chính trị tuyệt đối. Với chiều dài hơn 75 năm thiết lập quan hệ (từ năm 1950 đến nay), giờ đây, chính là thời điểm quan trọng để hai quốc gia chuyển hóa tình hữu nghị truyền thống thành một chương mới: Đối tác chiến lược.

Đón chào người bạn cũ

Chuyến thăm của Thủ tướng Robert Fico mang ý nghĩa chính trị hết sức quan trọng. Đây là đoàn khách cấp Chính phủ nước ngoài đầu tiên mà Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tiếp đón trên cương vị mới, đồng thời ông Fico cũng là nhà lãnh đạo cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) đầu tiên thăm Việt Nam sau khi quan hệ Việt Nam - EU được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện.

Thủ tướng Robert Fico không phải là cái tên xa lạ với nhân dân Việt Nam. Đây là lần thứ ba ông thăm chính thức Việt Nam trên cương vị người đứng đầu Chính phủ Slovakia (trước đây vào các năm 2008 và 2016). Sự nhất quán trong chính sách đối ngoại của nhà lãnh đạo đối với Việt Nam đã tạo nên một nền tảng tin cậy chính trị sâu sắc cho hai đất nước.

More from WVR
Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì lễ đón chính thức Thủ tướng Slovakia Robert Fico

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, chuyến thăm là minh chứng sống động cho sự coi trọng đặc biệt của Chính phủ Slovakia và cá nhân Thủ tướng Fico dành cho Việt Nam; thể hiện tình cảm hữu nghị truyền thống, gắn bó, thủy chung, chân thành, tin cậy giữa hai nước, như Thủ tướng Fico từng nhiều lần bày tỏ trong các cuộc làm việc, hội kiến Lãnh đạo cấp cao của Việt Nam: “Chúng tôi đến như những người bạn chân thành và khi rời Việt Nam lần này, chúng tôi còn mang theo tình bạn lớn hơn”.

Chuyến thăm càng là lời khẳng định Slovakia chú trọng thúc đẩy chính sách đối ngoại “đa hướng”, đa dạng hóa quan hệ với các khu vực ngoài EU, đặc biệt là với khu vực Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương; mang tính kỳ vọng cao vào việc định hướng và nâng cấp quan hệ hai nước, hướng tới đối tác chiến lược toàn diện, bền vững.

Thành quả quan trọng nhất của chuyến thăm chính là việc hai Thủ tướng chính thức thông qua Tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - Slovakia lên Đối tác chiến lược. Quyết định này phản ánh mức độ tin cậy chính trị cao giữa hai bên và nhu cầu tăng cường hợp tác thực chất hơn trong bối cảnh quốc tế mới.

Đặc biệt, để đưa quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước đi vào chiều sâu trong thời gian tới, hai Thủ tướng đã thống nhất cao độ việc thúc đẩy hiệu quả các nhóm giải pháp về: Tăng cường tin cậy chính trị, cùng hỗ trợ nhau phát huy vai trò, vị thế quốc tế của mỗi nước; tạo chuyển biến thực chất trong hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư; tăng cường hợp tác quốc phòng - an ninh tương xứng với mức độ tin cậy chính trị cao giữa hai nước; đẩy mạnh hợp tác khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; mở rộng hợp tác giáo dục - đào tạo, lao động, giao lưu nhân dân, văn hóa và du lịch.

Thủ tướng Lê Minh Hưng tin tưởng, với quyết tâm chính trị mạnh mẽ của hai Chính phủ, cùng sự đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân hai nước, quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Slovakia sẽ góp phần mang lại sự phồn vinh cho hai dân tộc và đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực và thế giới.

Hơn hết, trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện các nghị quyết phát triển mới với định hướng chuyển mạnh từ "lượng" sang "chất", sự đồng điệu về quan điểm chính trị và sự ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương, nhất là trong hợp tác ASEAN-EU, sẽ tạo nên một thế đứng vững chắc cho cả hai nước trên bản đồ địa chính trị quốc tế.

Việt Nam - Slovakia: Xung lực mới cho tình hữu nghị truyền thống

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chào đón Thủ tướng Slovakia Robert Fico. (Ảnh: Thành Long)

Tầm vóc mới, sứ mệnh mới

Nếu hợp tác chính trị là nền móng, thì kinh tế và khoa học công nghệ chính là một trong những cột trụ then chốt đưa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Slovakia đi vào chiều sâu.

Hiện nay, Việt Nam có tiềm năng trở thành cầu nối quan trọng của Slovakia để tiếp cận thị trường ASEAN và chuỗi cung ứng tại châu Á. Ngược lại, Slovakia vẫn còn nhiều tiềm năng giúp Việt Nam tiếp cận và trung chuyển hàng hóa, chuyển giao công nghệ với thị trường châu Âu. Ngoài ra, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ ba của Slovakia tại châu Á (sau Trung Quốc và Hàn Quốc); đồng thời Slovakia là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam trong khu vực Trung - Đông Âu. Hai nước đều có nhu cầu và triển vọng mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực trọng tâm như khoa học - công nghệ, năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, quốc phòng - an ninh, văn hóa - du lịch và giáo dục…

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Slovakia 2026 tổ chức chiều 13/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, Việt Nam luôn coi trọng việc mở rộng quan hệ hợp tác với các quốc gia châu Âu, trong đó Slovakia là đối tác giàu tiềm năng; đồng thời khẳng định, Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp Slovakia, yên tâm đầu tư lâu dài, hiệu quả tại Việt Nam.

Về phía Slovakia, đánh giá cao tiềm năng phát triển năng động của nền kinh tế Việt Nam, Thủ tướng Robert Fico bày tỏ mong muốn thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước. Thủ tướng Fico nêu rõ, Slovakia sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, cũng như tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường châu Âu thông qua Slovakia - một cửa ngõ quan trọng trong Liên minh châu Âu.

Đặc biệt, theo Thủ tướng Robert Fico, hai nước có cơ hội thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa quan hệ hợp tác cùng có lợi, trên cơ sở quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Slovakia và quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - EU. Trong chuyến thăm này, phía Slovakia có đoàn doanh nghiệp lớn tháp tùng người đứng đầu Chính phủ. Trên cơ sở đó, ông Fico kỳ vọng, các cuộc trao đổi, diễn đàn giữa các doanh nghiệp hai nước sẽ mang lại kết quả cụ thể, đóng góp quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai nước; đồng thời khẳng định, tất cả các hoạt động hợp tác kinh tế sẽ được hai Chính phủ ủng hộ.

Không chỉ thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác kinh tế, ngay trong chuyến thăm, 16 văn kiện hợp tác cũng đã được ký kết và trao đổi trong nhiều lĩnh vực then chốt như chính trị, ngoại giao, quốc phòng, năng lượng nguyên tử, an ninh, y tế và du lịch. Trong đó, 6 văn kiện quan trọng đã được trao trước sự chứng kiến của hai Thủ tướng, bao gồm các thỏa thuận về công nghiệp quốc phòng, văn hóa, và đặc biệt là sự hợp tác giữa Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam với Viện Nghiên cứu Nhà máy điện hạt nhân Slovakia. Thủ tướng Robert Fico khẳng định, Slovakia sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn sâu với Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân và công nghiệp quốc phòng.

Khoa học - công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội là một trong những động lực quan trọng trong các quyết sách phát triển quốc gia của Việt Nam, đồng thời cũng là định hướng phát triển quan trọng trong chính sách của Slovakia. Có thể nói, định hướng của lãnh đạo cấp cao hai nước đã tạo ra xung lực mới, mở đường cho hợp tác song phương đi vào chiều sâu.

Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thủ tướng nước Cộng hòa Slovakia Robert Fico thăm chính thức Việt Nam từ ngày 12-14/4. (Ảnh: Thành Long)

Chuyến thăm của Thủ tướng Robert Fico diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi Việt Nam vừa kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. (Ảnh: Thành Long)

Cầu nối bền vững cho tương lai

Bên cạnh đó, một điểm nhấn đặc biệt sâu sắc trong quan hệ hai nước là sự ghi nhận vị thế của cộng đồng người Việt Nam tại Slovakia.

Ngày 7/6/2023, Chính phủ Slovakia đã chính thức công nhận cộng đồng người Việt là dân tộc thiểu số thứ 14. Đây là sự công nhận quý báu, tạo địa vị pháp lý vững chắc để bà con an tâm hội nhập sâu hơn vào đời sống xã hội sở tại sau gần 70 năm gắn bó qua ba thế hệ. Cộng đồng người Việt không chỉ đóng góp vào sự phát triển kinh tế mà còn là “cầu nối” quảng bá văn hóa Việt Nam thông qua các sự kiện như “Việt phục bộ hành” hay Tết Cộng đồng, góp phần thắt chặt tình hữu nghị.

Ngoài ra, hợp tác du lịch và giáo dục cũng không ngừng được đẩy mạnh. Việt Nam đã áp dụng chính sách miễn thị thực du lịch trong vòng 45 ngày cho công dân Slovakia từ tháng 8/2025. Nhân chuyến thăm, Thủ tướng Robert Fico bày tỏ mong muốn sớm thúc đẩy đường bay thẳng giữa Slovakia tới Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh để đáp ứng sở thích du lịch Việt Nam của người dân Slovakia.

Trong lĩnh vực giáo dục, Slovakia mong muốn đón thêm nhiều sinh viên, chuyên gia trẻ Việt Nam sang học tập, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân để phục vụ cho các kế hoạch phát triển trong tương lai.

Có thể nói, chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Robert Fico là một dấu mốc lịch sử, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của quan hệ hai nước sau hơn 75 năm thiết lập quan hệ hữu nghị. Việc chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược là kết quả tất yếu của sự tin cậy chính trị sâu sắc và tình cảm gắn bó, thủy chung giữa hai dân tộc.

Với xung lực mới từ 16 văn kiện hợp tác được ký kết cùng sự cam kết đồng hành mạnh mẽ của hai Chính phủ đối với cộng đồng doanh nghiệp, quan hệ Việt Nam - Slovakia đang đứng trước những vận hội lớn lao để phát triển thực chất trong các lĩnh vực từ kinh tế, quốc phòng đến năng lượng hạt nhân.

Trên nền tảng vững chắc của sự công nhận pháp lý dành cho cộng đồng người Việt và khát vọng chung về sự phát triển bền vững, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng rằng quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Slovakia sẽ ngày càng nở rộ, mang lại sự phồn vinh cho nhân dân hai nước và đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực cũng như trên thế giới.