Thủ tướng Slovakia thăm Việt Nam: Hướng tới tầm cao mới trong quan hệ, tạo xung lực mới đưa hợp tác đi vào chiều sâu

Nhân dịp Thủ tướng Slovakia Robert Fico có chuyến thăm chính thức Việt Nam, Đại sứ Việt Nam tại Slovakia Phạm Trường Giang đã chia sẻ với TG&VN về ý nghĩa và những trọng tâm nổi bật của chuyến thăm.

Tăng cường phối hợp hành động giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Slovakia Thủ tướng Slovakia cảnh báo sự trở lại của 'bức màn sắt', phản đối gay gắt việc chia rẽ châu Âu và Nga Kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Slovakia

Thủ tướng Slovakia Robert Fico thăm chính thức Việt Nam từ ngày 12-14/4. (Nguồn: AFP)

Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa và những nội dung trọng tâm chuyến thăm Việt Nam dịp này của Thủ tướng Slovakia Robert Fico?

Theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thủ tướng Slovakia Robert Fico có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 12-14/4. Đây là chuyến thăm chính thức Việt Nam lần thứ ba sau các chuyến thăm năm 2008 và 2016 của Thủ tướng Fico với tư cách là người đứng đầu chính phủ Slovakia; là đoàn khách cấp chính phủ nước ngoài đầu tiên thăm Việt Nam sau khi ta vừa hoàn thiện tổ chức, bộ máy sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đánh dấu một giai đoạn mới sau hơn 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước (1950), đồng thời mở ra cơ hội hợp tác thực chất hơn sau các chuyến thăm cấp cao trước đó trên cơ sở nhu cầu tăng cường hợp tác và tin cậy chính trị cao giữa hai bên.

Đại sứ Việt Nam tại Slovakia Phạm Trường Giang. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Slovakia)

Chuyến thăm cũng phản ánh các kết quả tích cực trong trao đổi đoàn của Bộ trưởng Công an Việt Nam Lương Tam Quang thăm Slovakia tháng 9/2025 và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Slovakia Robert Kalinak thăm Việt Nam tháng 11/2025.

Trước đó, theo đề nghị của Slovakia, Việt Nam đã thực hiện chính sách miễn thị thực du lịch trong vòng 45 ngày cho công dân Slovakia (áp dụng từ 15/8/2025 đến 14/8/2028 cùng 11 quốc gia châu Âu khác: Bỉ, Bulgaria, Croatia, Czech, Hungary, Luxembourg, Hà Lan, Ba Lan, Romania, Slovenia và Thụy Sĩ).

Chuyến thăm lần này khẳng định Slovakia chú trọng thúc đẩy chính sách đối ngoại “đa hướng”, đa dạng hóa quan hệ với các khu vực ngoài EU, đặc biệt là với khu vực Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương; mang tính kỳ vọng cao vào việc định hướng và nâng cấp quan hệ hai nước, hướng tới đối tác chiến lược toàn diện, bền vững.

Những nội dung trọng tâm của chuyến thăm bao gồm: (i) Xem xét nâng cấp quan hệ Việt Nam-Slovakia lên Đối tác chiến lược; tăng cường tin cậy chính trị song phương; (ii) thảo luận các biện pháp thúc đẩy cam kết hợp tác theo hướng thực chất hơn trong nhiều lĩnh vực hai nước có tiềm năng và cùng quan tâm như: kinh tế –thương mại, đầu tư, quốc phòng – an ninh, khoa học – công nghệ, năng lượng (tái tạo và hạt nhân), văn hóa – du lịch, giáo dục – đào tạo, lao động, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; (iii) trao đổi về việc cùng ủng hộ lẫn nhau trong các cơ chế đa phương, giải quyết các vấn đề khu vực và quốc tế mà hai bên cùng quan tâm, trong đó chú trọng hợp tác ASEAN-EU.

Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn và Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Slovakia Marek Estok đồng chủ trì Tham vấn Chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam-Slovakia tháng 7/2025. (Ảnh: Thành Long)

Bộ trưởng Ngoại giao Slovakia Juraj Blanár khi tiếp Đại sứ năm ngoái đã nhấn mạnh rằng Slovakia coi Việt Nam là đối tác quan trọng hàng đầu tại châu Á và có vai trò quan trọng trong ASEAN; đồng thời bày tỏ mong muốn nâng cấp quan hệ với Việt Nam. Đại sứ đánh giá như thế nào về vị trí của Việt Nam trong tổng thể chính sách phát triển của Slovakia và những lĩnh vực hợp tác triển vọng giữa hai nước?

Trong các cuộc tiếp xúc, Bộ trưởng Blanár nhiều lần khẳng định Slovakia coi Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu tại châu Á và đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong ASEAN. Thủ tướng Slovakia Robert Fico đánh giá cao sự ổn định chính trị, chính sách đối ngoại nhất quán, độc lập tự chủ cũng như thành tựu kinh tế - xã hội của Việt Nam. Nhiều thành viên chính phủ, quốc hội, chính quyền địa phương cũng thể hiện cảm tình với đất nước, con người Việt Nam và ủng hộ thúc đẩy quan hệ hai nước.

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, kinh tế và xung đột diễn biến phức tạp hiện nay, Việt Nam là một đối tác quan trọng trong chiến lược hướng tới châu Á – Thái Bình Dương và chính sách hướng Đông của Slovakia, nhằm đa dạng hóa đối tác ngoài EU nhằm mở rộng thị trường. Thủ tướng Fico ưu tiên Việt Nam (cùng với ASEAN và Trung Quốc) trong chính sách đối ngoại tăng cường quan hệ kinh tế - thương mại và công nghệ với khu vực châu Á.

Việt Nam có tiềm năng trở thành cầu nối quan trọng của Slovakia để tiếp cận thị trường ASEAN và chuỗi cung ứng tại châu Á; ngược lại Slovakia vẫn còn nhiều tiềm năng giúp Việt Nam tiếp cận và trung chuyển hàng hóa, chuyển giao công nghệ với thị trường châu Âu. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ ba của Slovakia tại châu Á (sau Trung Quốc và Hàn Quốc); đồng thời Slovakia là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam trong khu vực Trung - Đông Âu.

Hai nước đều có nhu cầu và triển vọng mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực trọng tâm như khoa học – công nghệ, năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, quốc phòng – an ninh, văn hóa – du lịch và giáo dục…

Tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Slovakia Robert Kaliňák nhân dịp thăm Việt Nam (tháng 11/2025), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (khi đó là Tổng Bí thư) đã định hướng việc đưa kinh tế và khoa học công nghệ trở thành trụ cột trong quan hệ song phương. Nỗ lực này đã và được được thúc đẩy như thế nào với cơ hội và thách thức ra sao, thưa Đại sứ?

Khoa học - công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội là một trong những động lực rất quan trọng trong các quyết sách phát triển quốc gia của Việt Nam, đồng thời cũng là định hướng phát triển quan trọng trong chính sách của Slovakia. Có thể nói định hướng của lãnh đạo cấp cao hai nước đã tạo ra xung lực mới, mở đường cho hợp tác song phương đi vào chiều sâu.

Hai bên đã và đang nỗ lực thúc đẩy các cơ chế đối thoại song phương, nối lại các phiên họp của Ủy ban liên chính phủ nhằm xác định những ưu tiên hợp tác có thể phát huy hiệu quả tiềm năng của mỗi nước. Chính quyền Slovakia bày tỏ thiện chí sẵn sàng mở rộng hợp tác đa lĩnh vực với Việt Nam. Hai bên kỳ vọng đạt được thêm nhiều kết quả thực chất, cụ thể sau chuyến thăm.

Trong suốt nhiều thập kỷ qua, Việt Nam có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, nhu cầu lớn về công nghệ cao, chuyển đổi số và hiện đại hóa quốc phòng - an ninh; trong khi Slovakia có công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực cơ khí chính xác, công nghiệp quốc phòng, năng lượng (đặc biệt là kinh nghiệm về an toàn năng lượng hạt nhân), tự động hóa, một số lĩnh vực về công nghệ an ninh mạng. Hai nước có nhiều tiềm năng hợp tác trong chuyển giao công nghệ sản xuất, nghiên cứu ứng dụng chung, đào tạo nhân lực và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu về năng lượng sạch và công nghệ số.

More from WVR
Tiểu sử Thủ tướng Cộng hòa Slovakia Robert Fico

Tuy nhiên, quy mô và mức độ hợp tác khoa học và công nghệ còn khiêm tốn, chưa có nhiều dự án lớn, cụ thể hoặc đầu tư sâu; doanh nghiệp còn hạn chế trong hiểu biết về thị trường của nhau. Ngoài ra, Việt Nam cũng cần cập nhật và nâng cấp hệ thống hậu cần, bảo trì phù hợp khi tiếp nhận công nghệ mới; các vấn đề như cạnh tranh địa chính trị, kiểm soát xuất khẩu công nghệ nhạy cảm, tiêu chuẩn cao của EU cũng là những vấn đề hai bên cần có cơ chế trao đổi thường xuyên, kỹ lưỡng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác về kinh tế và khoa học – công nghệ giữa hai nước.

Đại sứ Việt Nam tại Slovakia Phạm Trường Gian gặp Ngoại trưởng Slovakia Juraj Blanar tháng 5/2025. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Slovakia)

Cộng đồng người Việt Nam đã được công nhận là cộng đồng dân tộc thiểu số thứ 14 tại Slovakia. Xin Đại sứ cho biết vai trò của cộng đồng như cầu nối thúc đẩy hợp tác và kết nối giữa hai nước?

Ngày 7/6/2023, Chính phủ Slovakia chính thức công nhận cộng đồng người Việt là dân tộc thiểu số thứ 14, một cộng đồng năng động, chăm chỉ làm ăn, ngày càng hội nhập tích cực; với thế hệ đầu tiên đã lao động, học tập, sinh sống tại đây gần 70 năm và nay đã có thế hệ thứ ba. Đây là cộng đồng người Việt thứ hai trên thế giới (sau cộng đồng tại Cộng hòa Czech) được chính thức công nhận tư cách dân tộc thiểu số. Việc công nhận này đã tăng cường địa vị pháp lý của cộng đồng, tạo tiền đề để cộng đồng hội nhập sâu hơn về mọi mặt trong đời sống, xã hội sở tại. Hiện đã có một số nhân vật gốc Việt trẻ được ghi nhận có ảnh hưởng tích cực trong một số lĩnh vực kinh doanh, hoạt động xã hội tại Slovakia.

Cộng đồng người Việt Nam tại Slovakia là cầu nối quan trọng giúp hai nước hiểu nhau hơn và thúc đẩy hợp tác thực chất. Cộng đồng đã hội nhập sâu vào xã hội Slovakia, tích cực giữ gìn và quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam thông qua các hoạt động văn hóa, lễ hội thường niên (như Tết Cộng đồng, Ngày Văn hóa Việt Nam, diễu hành “Việt phục bộ hành”…); đồng thời tham gia tích cực các sự kiện do Đại sứ quán Việt Nam tại Slovakia tổ chức với sự góp mặt của các đại diện bộ/ngành/chính quyền sở tại, góp phần thắt chặt thêm tình hữu nghị truyền thống hai nước, quảng bá tích cực về bản sắc văn hóa, con người và hình ảnh đối tác tin cậy của Việt Nam.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!