Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Nguyễn Minh Anh
Phó Trưởng phòng, Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao
Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, bảo hộ công dân, đánh dấu lần đầu tiên công tác lãnh sự được nêu cụ thể trong văn kiện Đại hội Đảng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ
Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan hỗ trợ bà con người Việt bị ảnh hưởng bởi vụ cháy Trung tâm thương mại Marywilska 44 làm lại giấy tờ, tháng 5/2024. (Nguồn: Bộ Ngoại giao)

Ngày 19/5/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TW về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, trong đó chỉ đạo tăng cường năng lực bảo hộ công dân, nâng cao trách nhiệm, tinh thần phục vụ trong công tác lãnh sự. Đây là lần đầu tiên Bộ Chính trị giao nhiệm vụ, đặt ra yêu cầu về phương châm thực hiện công tác lãnh sự.

Công tác lãnh sự nói chung và các nghiệp vụ lãnh sự đã được thể chế hóa một cách khá toàn diện trong các văn bản quy phạm pháp luật. Việc công tác lãnh sự được đưa vào văn kiện Đại hội Đảng - văn bản có giá trị định hướng, chiến lược cao nhất của Đảng - đã phản ánh rõ hơn vai trò của công tác lãnh sự, bảo hộ công dân.

Số lượng công việc lớn, đa dạng

Theo các quy định hiện hành, công tác lãnh sự, bảo hộ công dân, bao gồm việc thực hiện các thủ tục hành chính lãnh sự do Bộ Ngoại giao và các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài chịu trách nhiệm giải quyết.

Trong tổng số khoảng 70 thủ tục hành chính mà Bộ Ngoại giao và các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cung cấp, có đến 44 loại thủ tục hành chính là về lãnh sự, phục vụ nhiều nhu cầu khác nhau của gần 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài và hàng triệu công dân Việt Nam xuất cảnh mỗi năm.

Số lượng công việc lãnh sự lớn và đa dạng. Trong năm 2025, Cục Lãnh sự và Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh đã làm thủ tục chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự hơn 859.000 văn bản (tương đương hơn 3.500 văn bản/ngày làm việc) của khoảng 144.000 lượt khách; cấp hơn 12.100 hộ chiếu ngoại giao hoặc hộ chiếu công vụ cho cán bộ, công chức đi công tác nước ngoài.

Ở ngoài nước, năm 2025, Bộ Ngoại giao, các Cơ quan đại diện Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan thực hiện bảo hộ đối với khoảng 13.000 công dân, trong đó hỗ trợ đưa về nước gần 4.300 công dân từ các cơ sở lừa đảo trong khu vực Đông Nam Á. Các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã giải quyết tổng cộng 44.600 hồ sơ hộ tịch cho bà con (gồm thủ tục về khai sinh, kết hôn, khai tử…), chứng thực hơn 10.600 giấy tờ, tài liệu và thực hiện nhiều thủ tục quan trọng khác như cấp hộ chiếu phổ thông cho công dân Việt Nam ở nước ngoài, cấp giấy miễn thị thực cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài và vợ, chồng, con của họ v.v.

Công việc lãnh sự không chỉ nhiều, đa dạng, mà còn có xu hướng gia tăng ngày một nhanh chóng cùng với định hướng hội nhập của Việt Nam, sự mở rộng các mối quan hệ của người dân nước ta với thế giới.

Đơn cử, số lượng giấy tờ mà công dân, tổ chức đề nghị chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự tại Bộ Ngoại giao (Cục Lãnh sự và Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh) tăng rất nhanh, từ sau đại dịch Covid-19 đến nay mỗi năm đều tăng khoảng 10-25%, tính chất và mục đích sử dụng của các giấy tờ này cũng ngày một đa dạng.

Những điều đó cho thấy vai trò của công tác lãnh sự đang ngày càng lớn. Đây cũng chính là thách thức, đòi hỏi nhận thức rõ, nâng cao trách nhiệm và hiệu quả của mảng công việc quan trọng này.

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ
Các công dân Việt Nam hồi hương từ Ukraine làm thủ tục nhập cảnh năm 2022. (Ảnh: Thành Long)

Sứ mệnh phục vụ nhân dân

Đòi hỏi gia tăng đối với công tác lãnh sự là xu thế chung ở nhiều nước trên thế giới. Lĩnh vực lãnh sự sử dụng số lượng nhân sự lớn nhất trong các bộ phận của Bộ Ngoại giao nhiều nước như Hà Lan, Mexico, Nga hay Trung Quốc. Ở Việt Nam, tình hình xuất nhập cảnh của người Việt Nam ra nước ngoài và người nước ngoài vào Việt Nam ngày càng sôi động, các mối quan hệ có yếu tố nước ngoài trong mọi lĩnh vực tăng lên, dẫn đến nhu cầu, đòi hỏi về lãnh sự, bảo hộ công dân ngày càng nhiều, đa dạng.

Một đặc điểm nổi bật của công tác lãnh sự, bảo hộ công dân, nhất là các thủ tục lãnh sự ở nước ngoài là tính “gần dân, sát dân”; là nhiệm vụ không chỉ về đối ngoại, mà còn có cả tính đối nội cao.

Các thủ tục, giấy tờ lãnh sự liên quan đến quyền và lợi ích của người dân, nhất là các công dân đang cư trú ở nước ngoài. Các thủ tục hộ tịch như đăng ký khai sinh, kết hôn… có vai trò thiết yếu, góp phần “định danh pháp lý” cho công dân. Hộ chiếu phổ thông là giấy tờ tùy thân quan trọng nhất đối với công dân Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời kết nối bà con với quê hương thông qua “sợi dây” liên kết là quốc tịch Việt Nam. Qua đó, những giấy tờ lãnh sự góp phần bảo đảm cho bà con có địa vị pháp lý vững chắc, ổn định cuộc sống ở nước ngoài, giữ gìn sự gắn kết và tình cảm hướng về Tổ quốc.

Ở một góc độ khác, công tác lãnh sự là bộ mặt, hình ảnh gần nhất của Nhà nước đối với bà con người Việt Nam ở nước ngoài. Nhiều người dân ở nước ngoài biết đến Nhà nước, Bộ Ngoại giao Việt Nam trước tiên là thông qua các thủ tục lãnh sự.

Giải quyết chu đáo, kịp thời công tác lãnh sự, bảo hộ công dân chính là minh chứng rằng Nhà nước thực sự hành động vì lợi ích của nhân dân và có năng lực đảm đương nghĩa vụ chăm lo cho nhân dân. Qua đó, góp phần củng cố, tăng cường lòng tin vào hình ảnh, uy tín, tính chính danh của Nhà nước, giữ gìn sự gắn kết của bà con ở nước ngoài và tình cảm hướng về Tổ quốc.

Tiếp tục nâng cao hiệu quả

Tại Đại hội lần thứ XIV, Đảng đã xác định đối ngoại là một nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước. Bước vào triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV, với sứ mệnh và những đặc điểm của mình, có lẽ công tác lãnh sự chính là một trong những nhiệm vụ thường xuyên của hoạt động đối ngoại và của ngành ngoại giao.

Công tác lãnh sự ở trong và ngoài nước thường xuyên được Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Ngoại giao chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo. Ngày 23/7/2025, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Ngoại giao đã ban hành Kết luận số 01-KL/ĐUB về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác lãnh sự tại các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, trong đó nêu rõ quan điểm chỉ đạo đổi mới mạnh mẽ, toàn diện công tác lãnh sự, trước hết là đổi mới tư duy, phương thức tổ chức thực hiện, lề lối làm việc; quán triệt sâu sắc, đề cao tinh thần phục vụ; các Cơ quan đại diện và cán bộ lãnh sự phải thực sự là địa chỉ tin cậy của đồng bào ta ở nước ngoài.

Để triển khai các nhiệm vụ về lãnh sự theo đường lối đối ngoại Đại hội XIV, ngày 14/7/2026, Bộ Ngoại giao đã ban hành Chương trình hành động triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW. Chương trình hành động đã chi tiết hóa các nhiệm vụ đặt ra đối với công tác lãnh sự trong thời gian tới, bao gồm: Thúc đẩy đàm phán, ký kết điều ước quốc tế về lãnh sự với các nước; hoàn thiện chính sách và pháp luật cho công tác lãnh sự và bảo hộ công dân, pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài; cập nhật cơ chế, quy trình chuẩn về bảo hộ công dân để giải quyết kịp thời, hiệu quả các tình huống khẩn cấp; đổi mới, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác lãnh sự và bảo hộ công dân; nâng cao tính chuyên nghiệp của công tác lãnh sự, đề cao tính trách nhiệm, kỷ cương, tinh thần phục vụ nhân dân, vì lợi ích quốc gia, dân tộc.

Để triển khai hiệu quả những nhiệm vụ đặt ra, đảm đương được khối lượng công việc nặng nề, không ngừng thay đổi và cả những thách thức mới, đáp ứng được kỳ vọng của nhân dân, các cán bộ lãnh sự cần kế thừa và phát huy những kinh nghiệm, bài học quý của các thế hệ đi trước.

Đó là nâng cao nội lực, tính sẵn sàng trước đòi hỏi của công việc, từ khâu nghiên cứu, xây dựng chính sách, pháp luật cho đến xây dựng nhân sự, đào tạo cán bộ; chủ động, tìm tòi, suy nghĩ và tham mưu hướng phát triển; nhận thức và chuyển động phù hợp với xu thế chung của thời đại.

Việc lần đầu tiên được đề cập trong văn kiện Đại hội Đảng và Nghị quyết của Bộ Chính trị chính là sự ghi nhận vai trò của công tác lãnh sự trong hoạt động đối ngoại và trước nhân dân. Điều này cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao, đòi hỏi phát huy hơn nữa nội lực, tự cường, tính trách nhiệm, tinh thần phục vụ, bản lĩnh, năng lực của thế hệ cán bộ lãnh sự ngày nay và những giai đoạn tiếp theo.

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth (Australia), ngày 7/11 để tham dự Ngày Văn hóa Việt ...

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sihanoukville (Campuchia) chúc mừng 73 năm Ngày thành lập Lực lượng vũ trang Hoàng gia Campuchia

Nhân dịp kỷ niệm 73 năm thành lập Lực lượng vũ trang Hoàng gia Campuchia 9/11, ngày 6/11, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sihanoukville ...

Thúc đẩy hợp tác đầu tư giữa doanh nghiệp Busan (Hàn Quốc) và các địa phương Việt Nam

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Busan (Hàn Quốc) tổ chức tọa đàm kết nối đầu tư giữa hai địa phương Quảng Ninh, Bắc ...

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Thượng Hải: Việt Nam là điểm đến đầu tư thuận lợi cho doanh nghiệp Trung Quốc

Ngày 8/11, tại Thượng Hải, Viện Nghiên cứu Nam bán cầu, Đại học Tài chính và Kinh tế Thượng Hải đã tổ chức Hội thảo ...

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Côn Minh tham dự các hoạt động kết nối thương mại biên giới, hợp tác y dược cổ truyền Việt Nam - Trung Quốc

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Côn Minh Nghiêm Việt Chung tham dự và phát biểu tại Hội nghị Phát triển ngành công nghiệp Đông ...

Đọc thêm

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam và Đoàn tình nguyện viên cao cấp ...
Trưởng Ban tổ chức Trung ương làm việc với Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Vân Nam, Trung Quốc

Trưởng Ban tổ chức Trung ương làm việc với Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Vân Nam, Trung Quốc

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban tổ chức Trung ương làm việc với đồng chí Triệu Nguyệt Hà, Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Vân Nam.
Thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân

Thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân

Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân...
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam và Đoàn tình nguyện viên cao cấp Nhật Bản (JOCVs).
Lan tỏa hương vị phở Việt Nam, gắn kết tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia tại Sihanoukville

Lan tỏa hương vị phở Việt Nam, gắn kết tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia tại Sihanoukville

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Sihanoukville cùng Nhà hàng Special Combo Phở tổ chức sự kiện 'Ngày của Phở', nhân dịp Ngày Văn hóa Việt Nam.
Đại sứ Phạm Bình Đàm làm việc với Bộ trưởng Dầu khí và Tài nguyên Khoáng sản Timor-Leste

Đại sứ Phạm Bình Đàm làm việc với Bộ trưởng Dầu khí và Tài nguyên Khoáng sản Timor-Leste

Ngày 20/11, Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm chào xã giao và làm việc với Bộ trưởng Dầu khí và Tài nguyên Khoáng sản Timor-Leste.
Đại sứ Nguyễn Hoàng Diệu Tâm trình Thư ủy nhiệm lên Tổng thống Cộng hòa Estonia

Đại sứ Nguyễn Hoàng Diệu Tâm trình Thư ủy nhiệm lên Tổng thống Cộng hòa Estonia

Sáng 19/11, Đại sứ Nguyễn Hoàng Diệu Tâm đã trình Thư ủy nhiệm của Chủ tịch nước CHXH Việt Nam lên Tổng thống Cộng hòa Estonia Ülle Madise.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp Tổng Thư ký Tòa trọng tài thường trực quốc tế

Ngày 19/11, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tiếp ông Marcin Czepelak, Tổng Thư ký Toà trọng tài thường trực quốc tế (PCA).
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Đại sứ Lào tại Việt Nam: Đa dạng văn hóa là sức mạnh của Cộng đồng ASEAN

Đại sứ Lào tại Việt Nam: Đa dạng văn hóa là sức mạnh của Cộng đồng ASEAN

Đại sứ Khamphao Ernthavanh kỳ vọng những hương vị truyền thống của Lào sẽ vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc và lan tỏa tinh thần đoàn kết ASEAN.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Qua những hương vị đặc trưng, Argentina mong muốn đưa văn hóa Nam Mỹ đến gần hơn với công chúng Việt Nam, vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và luôn rộng mở giao lưu với thế giới!

Mang trong mình chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng, văn hóa Việt Nam không ngừng được bồi đắp qua quá trình giao lưu, tiếp biến với thế giới.
Phiên bản di động