Việt Nam trong ASEAN: Một đối tác năng động, tích cực, trách nhiệm

TS. Nguyễn Quốc Việt
Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR), Trường Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội
Gia nhập ASEAN vào ngày 28/7/1995 là cột mốc đầu tiên của Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế, tạo đà cho các bước hội nhập sâu rộng hơn vào “sân chơi” khu vực và quốc tế. Kể từ thời điểm đó đến nay, Việt Nam trở thành một đối tác thực sự năng động, tích cực và tham gia có trách nhiệm vào phát triển kinh tế của khu vực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đối tác năng động, tích cực, trách nhiệm
TS. Nguyễn Quốc Việt, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR), Trường Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trong gần 30 năm qua, Việt Nam đã tích cực, chủ động tham gia hội nhập kinh tế và cùng các nước thành viên ASEAN khác xây dựng nền móng quan trọng để Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) chính thức được hình thành vào ngày 31/12/2015.

Trong bức tranh phát triển chung của ASEAN, hợp tác kinh tế luôn là mảng hợp tác sôi động, với nhiều kết quả cụ thể và thiết thực. Việt Nam đã tranh thủ được những cơ hội trong hội nhập kinh tế ASEAN để mở rộng thị trường xuất khẩu, bước đầu tham gia vào chuỗi cung ứng khu vực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải cách chính sách trong nước, thu hút đầu tư, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao phù hợp với yêu cầu hội nhập.

Thời gian qua, Việt Nam luôn tích cực mở rộng liên kết kinh tế trong khối và đạt được những thành tựu rất lớn. Năm 1996, khi mới tham gia Khối thương mại tự do ASEAN (AFTA), thương mại hai chiều của Việt Nam với các nước trong khối mới chỉ đạt khoảng gần 6 tỷ USD. Nhưng đến năm 2023, con số này đã tăng tới hơn 10 lần, trung bình khoảng 60 tỷ USD.

ASEAN cũng là nhân tố giúp Việt Nam có điều kiện thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư với các đối tác quan trọng khác thông qua việc ký kết và thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa ASEAN với các đối tác này.

Hiện nay, trong số 15 FTA mà Việt Nam đã ký kết, có đến tám hiệp định thuộc khuôn khổ hợp tác ASEAN. Đáng chú ý, ASEAN đã cùng năm nước đối tác gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand ký kết Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào năm 2020 - khi Việt Nam giữ cương vị Chủ tịch ASEAN.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng là một trong những quốc gia thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đáng kể từ ngoài cũng như trong khu vực ASEAN. Cụ thể, Singapore hay Malaysia đã đầu tư rất nhiều trong những lĩnh vực chế biến, chế tạo, phát triển cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp và lĩnh vực bất động sản của Việt Nam. Trong khi đó, Thái Lan cũng là một trong những nhà đầu tư tích cực trong lĩnh vực sản xuất gắn kết giữa hàng nông nghiệp, gia dụng và xây dựng.

Trong quá trình gần 10 năm tham gia AEC, có thể thấy rõ, năng lực của các doanh nghiệp Việt Nam được nâng lên để đáp ứng nhu cầu hội nhập kinh tế trong khu vực. Từ đó, góp phần nâng cao năng suất lao động của đất nước.

Việt Nam cũng được hưởng lợi từ việc chuyển dịch nguồn lực lao động chất lượng cao. Đất nước đã đón nhiều chuyên gia, quản lý các doanh nghiệp đến từ các nước trong khu vực ASEAN đến làm việc. Đây là yếu tố góp phần nâng cao vị thế và hình ảnh cũng như năng lực của nền kinh tế nói chung và của cộng đồng doanh nghiệp nói riêng.

Ngược lại, trong gần 30 năm gia nhập “ngôi nhà chung” ASEAN, Việt Nam đã thúc đẩy rất nhiều các hoạt động đầu tư sang các nước ASEAN. Chúng ta chủ yếu đầu tư ở các nước như Lào, Campuchia và cả Myanmar, trong các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ.

Bên cạnh việc đón nhận nguồn nhân lực chất lượng cao, Việt Nam có xu thế xuất khẩu lực lượng lao động sang các quốc gia khu vực. Việc làm ăn, kinh doanh của người Việt Nam ở các nước bạn trở nên thuận lợi và tương đối dễ dàng. Hai bên bù đắp nguồn nhân lực thiếu hụt cho nhau, mở rộng các mối quan hệ hợp tác.

Nhìn lại tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước, có thể thấy, gia nhập ASEAN là một quyết định quan trọng, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình hội nhập của Việt Nam với thế giới. Trước bối cảnh kinh tế thế giới bất định, Việt Nam cần cải thiện nhiều yếu tố để đáp ứng yêu cầu của quá trình hội nhập kinh tế sâu rộng trong ASEAN nói riêng và toàn cầu nói chung như cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, tốc độ điều chỉnh cơ cấu kinh tế…

Hiện tại, vẫn còn nhiều dư địa cho việc tiếp tục thúc đẩy hợp tác kinh tế ASEAN. Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục tranh thủ cơ hội để nâng tầm hợp tác kinh tế, hướng tới thịnh vượng bền vững với “ngôi nhà chung”.

Dành riêng cho ASEAN, của ASEAN và vì người dân ASEAN

Dành riêng cho ASEAN, của ASEAN và vì người dân ASEAN

Trả lời phỏng vấn báo chí trước thềm Diễn đàn Tương lai ASEAN, Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt nhấn mạnh điều tạo nên ...

Diễn đàn hợp tác kinh tế ASEAN-BRICS-Nga trong bối cảnh mới: Vấn đề và triển vọng

Diễn đàn hợp tác kinh tế ASEAN-BRICS-Nga trong bối cảnh mới: Vấn đề và triển vọng

13 bài tham luận của các diễn giả trong và ngoài nước đã đề cập các khía cạnh khác nhau trong mối quan hệ hợp ...

ASEAN cần duy trì những giá trị cốt lõi trong hành trình tới tương lai

ASEAN cần duy trì những giá trị cốt lõi trong hành trình tới tương lai

Đoàn kết và vai trò trung tâm là cách tiếp cận của ASEAN khi giải quyết các vấn đề trong khu vực. Cách tiếp cận ...

Hãy luôn giữ ASEAN là điểm sáng của hòa bình, thịnh vượng

Hãy luôn giữ ASEAN là điểm sáng của hòa bình, thịnh vượng

ASEAN cần nâng cao năng lực, khả năng cạnh tranh và hợp tác để bất kể môi trường nào đều thể làm tốt hơn cho ...

Thanh niên góp phần định hình tương lai ASEAN

Thanh niên góp phần định hình tương lai ASEAN

Hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên - Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2021 sẽ đại diện thanh niên Việt Nam phát biểu tại ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Giá tiêu hôm nay 30/5/2024, bất ngờ tăng mạnh, nhu cầu cao đẩy giá liên tục đi lên, dư địa tăng của hồ tiêu Việt Nam còn đáng kể

Giá tiêu hôm nay 30/5/2024, bất ngờ tăng mạnh, nhu cầu cao đẩy giá liên tục đi lên, dư địa tăng của hồ tiêu Việt Nam còn đáng kể

Giá tiêu hôm nay 30/5/2024 tại thị trường trong nước tăng rất mạnh ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 123.000 - 126.000 đồng/kg.
Giá vàng hôm nay 30/5/2024: Giá vàng SJC tăng nhanh rồi giảm mạnh, NHNN 'tung' cách mới 'trị' chênh lệch giá

Giá vàng hôm nay 30/5/2024: Giá vàng SJC tăng nhanh rồi giảm mạnh, NHNN 'tung' cách mới 'trị' chênh lệch giá

Giá vàng hôm nay 30/5/2024 đồng loạt đi xuống cả ở thị trường thế giới và trong nước.
Tin thế giới 29/5: Đức 'quay xe' theo chân Pháp, Nga phát cảnh báo 'chơi với lửa'; ông Trump trước phán quyết lịch sử

Tin thế giới 29/5: Đức 'quay xe' theo chân Pháp, Nga phát cảnh báo 'chơi với lửa'; ông Trump trước phán quyết lịch sử

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin quốc tế nổi bật trong 24h qua.
Bộ Ngoại giao quyết tâm chuyển đổi số, đẩy mạnh nghiên cứu, triển khai ứng dụng AI trong các hoạt động

Bộ Ngoại giao quyết tâm chuyển đổi số, đẩy mạnh nghiên cứu, triển khai ứng dụng AI trong các hoạt động

Chiều 29/5, toạ đàm với chuyên đề “Ứng dụng AI trong cơ quan, tổ chức tại Việt Nam và kinh nghiệm cho Bộ Ngoại giao” đã diễn ra tại trụ ...
Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt tiếp Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam

Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt tiếp Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam

Chiều 29/5, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt đã tiếp Đại sứ Thái Lan Urawadee Sriphiromya đến chào xã giao.
Bắc Giang: Điểm đến bền vững của dòng vốn đầu tư chất lượng cao

Bắc Giang: Điểm đến bền vững của dòng vốn đầu tư chất lượng cao

Từ một tỉnh nông nghiệp, Bắc Giang đã vươn lên nhóm dẫn đầu thu hút FDI, khẳng định vị trí số 1 về tăng trưởng GRDP.
Giáo dục là chìa khóa để bảo vệ các công ty châu Á khỏi gian lận do AI điều khiển

Giáo dục là chìa khóa để bảo vệ các công ty châu Á khỏi gian lận do AI điều khiển

Tác giả Jeff Kuo - đồng sáng lập và CEO của Gogolook, nhà phát triển phần mềm chống gian lận có trụ sở tại Đài Loan (Trung Quốc) nhận định, lừa đảo dựa trên deepfake ...
Bầu cử tổng thống Iran: Một tháng cho tất cả

Bầu cử tổng thống Iran: Một tháng cho tất cả

Khoảng 20 cái tên đáng tin cậy cho vị trí Tổng thống Iran đã được đề xuất, cuộc tranh cử Tổng thống đang khuấy động chính trường Iran.
Khả năng NATO cho phép Ukraine tấn công lãnh thổ Nga bằng vũ khí phương Tây

Khả năng NATO cho phép Ukraine tấn công lãnh thổ Nga bằng vũ khí phương Tây

Trong phỏng vấn với The Economist ngày 24/5, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho rằng các quy định sử dụng vũ khí phương Tây nên được nới lỏng.
Thượng đỉnh Trung-Nhật Hàn: Bắc Kinh nhấn mạnh những điều 'vững như bàn thạch', Seoul và Tokyo không ngại 'xoáy' vấn đề gai góc

Thượng đỉnh Trung-Nhật Hàn: Bắc Kinh nhấn mạnh những điều 'vững như bàn thạch', Seoul và Tokyo không ngại 'xoáy' vấn đề gai góc

Tại Thượng đỉnh Trung-Nhật-Hàn, Bắc Kinh nhấn mạnh sứ mệnh bảo vệ hòa bình tại khu vực của ba nước là không thay đổi và kêu gọi hợp tác.
Châu Á đang già đi và 'phép màu kinh tế' sẽ sớm kết thúc?

Châu Á đang già đi và 'phép màu kinh tế' sẽ sớm kết thúc?

Châu Á cần coi người già là tài sản phải được nuôi dưỡng thông qua quản lý nguồn nhân lực tốt hơn.
Tìm lời giải cho 'bài toán' quản trị AI ở Đông Nam Á một cách công bằng và bền vững

Tìm lời giải cho 'bài toán' quản trị AI ở Đông Nam Á một cách công bằng và bền vững

Thúc đẩy quản trị trí tuệ nhân tạo (AI), Đông Nam Á cần bảo đảm cho các quốc gia trong khu vực cùng hưởng lợi ích kinh tế từ AI bình đẳng.
Phiên bản di động