Xòe Thái dưới góc nhìn hội nhập

HÀ ANH
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Xòe Thái được Chính phủ đồng ý cho xây dựng Hồ sơ quốc gia trình UNESCO xét duyệt vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại, nhưng việc phát huy giá trị của di sản này trong bối cảnh toàn cầu hóa vẫn là câu chuyện còn bàn luận nhiều...
TIN LIÊN QUAN
xoe thai duoi goc nhin hoi nhap Hơn 100 chuyên gia, nhà nghiên cứu tham dự Hội thảo quốc tế về nghệ thuật Xòe Thái
xoe thai duoi goc nhin hoi nhap Ấn tượng màn đại Xòe Thái khai mạc Lễ hội văn hóa, du lịch Mường Lò 2019
xoe thai duoi goc nhin hoi nhap
Màn xòe Thái tại Yên Bái.

Lần đầu tiên một hội thảo khoa học quốc tế về “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Xòe Thái trong xã hội đương đại” đã được tổ chức tại Hà Nội, thu hút sự tham gia của hơn 100 đại biểu trong và ngoài nước. Đây cũng là cơ hội để các chuyên gia Việt Nam và quốc tế, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý địa phương, các nghệ nhân cùng thảo luận về các khía cạnh lý luận và thực tiễn xung quanh việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Xòe khá cấp thiết hiện nay.

Câu chuyện đi tìm giá trị mới

Có thể nhận thấy sự quan tâm đặc biệt của các chuyên gia, nhà nghiên cứu về những thách thức bảo vệ Xòe Thái trong bối cảnh đương đại và dòng chảy hiện đại hóa, đặc biệt là những cơ hội và thách thức cho di sản này ngay cả khi được UNESCO vinh danh.

"Xòe Thái mang một sắc Thái riêng, mang tính cội rễ. Trong thời kỳ hội nhập và phát triển của đất nước việc bảo tồn, quảng bá Xòe Thái chính là công việc thiết thực bảo lưu, kế thừa và phát huy tính văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc".

Nghệ nhân Lò Văn Biến tại thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái

Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên Phạm Việt Dũng phải thừa nhận rằng, Xòe truyền thống của dân tộc Thái tại địa phương đang có nguy cơ bị mai một rõ. Bên cạnh những điệu Xòe truyền thống, trong sinh hoạt cộng đồng đã xuất hiện và đan xen những điệu nhảy và âm nhạc hiện đại. Thế hệ trẻ khi Xòe đã không thể hiện được động tác nhịp nhàng, tinh tế như những người cao tuổi. Có nhiều điệu Xòe đến nay chỉ còn đọng lại trong trí nhớ của một số người đam mê, am hiểu về nó...

Nêu câu chuyện thực tế tại Hàn Quốc, GS.TS. Hahm Hanhee - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Di sản văn hóa phi vật thể Hàn Quốc cho biết kể từ năm 1960, Hàn Quốc tập trung vào việc bảo vệ các di sản văn hóa đang phải đối mặt với rủi ro lớn về mai một và biến đổi do hiện đại hóa và công nghiệp hóa và Luật Bảo vệ Tài sản Văn hóa (CPPL) được thông qua năm 1962.

Cũng theo ông Hanhee, không ít nghệ nhân và cộng đồng địa phương ở Hàn Quốc rất khao khát được liệt kê trong Danh sách đại diện của UNESCO. Họ tin rằng việc vào Danh sách này là vinh dự nhưng lại không thực sự quan tâm đến những gì Công ước nói về hoặc việc ghi danh thực sự đại diện cho điều gì. Bởi vậy, nhiều di sản văn hóa phi vật thể dần sẽ biến mất hoặc biến thành hình thức và nội dung nghệ thuật khác...

Thực trạng trên không phải là chuyện lạ ở Việt Nam. Về việc phát huy giá trị Xòe, TS. Lê Thị Minh Lý - Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia Nghệ thuật quan tâm đến việc tích hợp nghệ thuật này với hoạt động tại cộng đồng. Tuy nhiên, quan trọng hơn là làm thế nào để Xòe thực sự có sức sống mới, công chúng mới và giá trị mới.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hương - Phó Giám đốc Trung tâm văn hóa tỉnh Điện Biên, hiện nay nghệ thuật Xòe Thái không chỉ riêng của dân tộc Thái mà cần nhân rộng, giới thiệu giao thoa cùng với các dân tộc khác vì múa Xòe có đầy đủ ý nghĩa về sự đoàn kết, tính nhân văn, tính giáo dục rất cao.

Lào là quốc gia có nhiều loại hình di sản gần gũi với Xòe. TS. Souksavatd Bountheng đến từ Học viện Khoa học xã hội Lào chia sẻ, việc gìn giữ Sae Thái cổ truyền ở Lào cũng đang gặp khó, chưa nói đến việc sáng tạo và nâng cấp. Dù có lúc thăng trầm, vũ điệu Sae Thái ở Lào vẫn được quan tâm để lan tỏa sức sống lâu bền hơn.

Tận dụng công nghệ, tại sao không?

Khi bàn về việc bảo vệ di sản múa, GS.TS. So Inhwa, Trung tâm Gugak Quốc gia Hàn Quốc cho biết trước đây, người dân Hàn Quốc rất hiếm khi múa điệu múa truyền thống trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, Chính phủ Hàn Quốc đã nỗ lực hồi sinh, tái lập bản sắc dân tộc Hàn Quốc trong xã hội phương Tây và năm 1951 đã lập Trung tâm Gugak Quốc gia tập hợp các nhạc sĩ và vũ công truyền thống. Cũng để lan tỏa sức sống của múa, nhóm nhạc pop nổi tiếng BTS đã sử dụng điệu múa trống, múa quạt và múa mặt nạ dân gian Hàn Quốc trong các màn trình diễn hiện đại gây ấn tượng mạnh với người hâm mộ trên toàn cầu.

Chia sẻ kinh nghiệm này, TS. Barley Norton, Đại học London (Anh) cũng cho rằng việc sản xuất các tài liệu nghe nhìn là một phần trong quá trình lan tỏa di sản ở nhiều nơi trên thế giới. Qua việc tìm hiểu các clip Xòe Thái trong tháng 9/2019 trên YouTube, TS. Barley Norton cho biết các bài đăng này đã thu hút hàng trăm lượt người xem. Ông khẳng định, trong xã hội đương đại, các phương tiện kỹ thuật số sẽ giúp nhiều người quan tâm đến di sản văn hóa hơn. Bởi vậy, việc bảo tồn và phát huy nên tính đến việc phổ biến nghe nhìn trong môi trường phương tiện truyền thông mới luôn thay đổi như ngày nay.

“Nghệ thuật Xòe Thái là di sản văn hóa phi vật thể tràn đầy sức sống và tương lai có thể góp phần vào bức tranh đại diện của nhân loại. Nghệ thuật này cần được nghiên cứu, vừa bảo tồn vừa tái sáng tạo để tạo ra những giá trị mới gia tăng. Phải làm sao để Xòe Thái hội nhập được với đời sống đương đại, được giới trẻ và công chúng thưởng thức, sử dụng như một sản phẩm văn hóa mới nhưng không bị xói mòn những giá trị cốt lõi tạo thành bản sắc của Xòe Thái”.

TS. Lê Thị Minh Lý, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia

xoe thai duoi goc nhin hoi nhap

Xây dựng Hồ sơ trình UNESCO công nhận xòe Thái là di sản thế giới

Ngày 26/10, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch phối hợp Ủy ban Nhân dân tỉnh Yên Bái tổ chức Hội nghị xây dựng hồ ...

xoe thai duoi goc nhin hoi nhap

Yên Bái chủ trì xây dựng hồ sơ Nghệ thuật Xòe Thái đệ trình UNESCO

Xòe được trình diễn phổ biến trong các sinh hoạt văn hóa của đồng bào Thái. Hiện văn hóa Thái còn giữ được 6 điệu xòe cổ.

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Việt Nam-Trung Quốc: Kế thừa truyền thống, hướng tới tương lai

Việt Nam-Trung Quốc: Kế thừa truyền thống, hướng tới tương lai

Ngày 18/1/1950, Trung Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, mở ra trang sử mới cho mối quan hệ láng giềng hữu nghị Việt Nam-Trung Quốc.
Bị 3 nước châu Âu gây áp lực, Iran phản pháo 'chẳng chịu làm gì', nhắc nhở IAEA đừng nói thừa

Bị 3 nước châu Âu gây áp lực, Iran phản pháo 'chẳng chịu làm gì', nhắc nhở IAEA đừng nói thừa

Ngày 16/1, các nước Pháp, Anh, Đức đã ra tuyên bố chung gây áp lực đòi Iran đảo ngược kế hoạch của nước này nhằm phát triển kim loại uranium.
Xuất khẩu ngày 16-18/1: Lần đầu xế hộp Trung Quốc khan hàng tại Việt Nam; cước phí xuất khẩu cao kỷ lục, doanh nghiệp ‘khóc ròng’

Xuất khẩu ngày 16-18/1: Lần đầu xế hộp Trung Quốc khan hàng tại Việt Nam; cước phí xuất khẩu cao kỷ lục, doanh nghiệp ‘khóc ròng’

Ô tô Trung Quốc thiếu hàng bán tại Việt Nam, cước phí xuất khẩu cao kỷ lục… là những tin chính trong bản tin xuất khẩu ngày 16-18/1.
Giá heo hơi hôm nay 18/1: Tiếp tục tăng nhẹ, miền Bắc cao nhất; lý do sức tiêu thụ giảm mạnh?

Giá heo hơi hôm nay 18/1: Tiếp tục tăng nhẹ, miền Bắc cao nhất; lý do sức tiêu thụ giảm mạnh?

Giá heo hơi hôm nay 18/1 tăng rải rác ở một số tỉnh thành trên toàn quốc, miền Bắc tiếp tục dẫn đầu cả nước.
Iraq giao cho Trung Quốc xây dựng hàng loạt dự án trị giá lên tới 20 tỷ USD

Iraq giao cho Trung Quốc xây dựng hàng loạt dự án trị giá lên tới 20 tỷ USD

Iraq đã giao các dự án xây dựng với tổng giá trị lên đến 20 tỷ USD tại tỉnh miền Nam al-Muthanna cho một hiệp hội các công ty của ...
Chia điểm Liverpool, Man Utd vững ngôi đầu bảng; Jadon Sancho vẫn hướng về Quỷ đỏ; Paul Pogba 'hạ giá' đến Juventus

Chia điểm Liverpool, Man Utd vững ngôi đầu bảng; Jadon Sancho vẫn hướng về Quỷ đỏ; Paul Pogba 'hạ giá' đến Juventus

Man Utd chắc chắn đứng đầu bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh sau vòng 19; Jadon Sancho hướng về Quỷ đỏ, Pogba chia tay cuối mùa giải.
Vừa về tới sân bay, nhân vật đối lập Navalny lập tức bị cảnh sát Nga 'sờ gáy', Mỹ-châu Âu bùng nổ

Vừa về tới sân bay, nhân vật đối lập Navalny lập tức bị cảnh sát Nga 'sờ gáy', Mỹ-châu Âu bùng nổ

Nhân vật chỉ trích Điện Kremlin Alexei Navalny đã bị cảnh sát Nga bắt giữ tại cổng kiểm soát hộ chiếu sau khi trở về từ Đức.
Ảnh ấn tượng tuần (11-17/1): Đồi Capitol ‘căng hơn dây đàn’ trước giờ G, Triều Tiên khoe sức mạnh quân sự và kỷ lục buồn của ông Trump

Ảnh ấn tượng tuần (11-17/1): Đồi Capitol ‘căng hơn dây đàn’ trước giờ G, Triều Tiên khoe sức mạnh quân sự và kỷ lục buồn của ông Trump

Mỹ tăng quân đảm bảo an ninh trước lễ nhậm chức Tổng thống thứ 46, Triều Tiên thể hiện sức mạnh quân sự… là những ảnh ấn tượng trong tuần.
Tin bất động sản hôm nay 18/1: Đất ven đô là ‘gà đẻ trứng vàng’; 4 rủi ro liên quan thị trường năm 2021; thêm siêu dự án tại miền Trung

Tin bất động sản hôm nay 18/1: Đất ven đô là ‘gà đẻ trứng vàng’; 4 rủi ro liên quan thị trường năm 2021; thêm siêu dự án tại miền Trung

Khu Tây Hà Nội là điểm nóng đầu tư; FLC khởi công đại dự án tại Quảng Bình; 4 rủi ro thị trường 2021… là những tin bất động sản ...
Giá vàng hôm nay 18/1: Nỗi sợ hãi len lỏi, vàng 'đánh mất' lòng tin, cơ hội mua vào tuyệt vời?

Giá vàng hôm nay 18/1: Nỗi sợ hãi len lỏi, vàng 'đánh mất' lòng tin, cơ hội mua vào tuyệt vời?

Giá vàng SJC có nhiều phiên tăng giảm mạnh theo xu hướng giá vàng thế giới, nhưng vẫn kết thúc tuần với mức tăng 50.000 - 150.000 đồng/lượng.
Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates (470-399 TCN) được coi là bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp. Ông cũng là sư phụ của Platon.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Seferis Giorgos, nhà thơ trào lưu mới; Solomos Dionysios, nhà thơ lớn đầu tiên của văn học Hy Lạp hiện đại; Varnalis Kostas, theo chính kiến phe tả.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 1)

Kazantzakis Nikos (1883-1957) là một nhà văn sáng tạo ra văn học Hy Lạp hiện đại, là một chính khách tiến bộ và nhà triết học.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)

Văn học cổ La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Văn học cổ đại La Mã thể hiện chủ nghĩa nhân văn, nghĩa là thừa nhận giá trị con người, thiết tha với cuộc sống trần gian.
Ra mắt sách về Đại hội Đảng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Ra mắt sách về Đại hội Đảng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Cuốn sách tập hợp ba bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng về công tác tiến hành Đại hội Đảng bộ các cấp và Đại hội XIII của Đảng...
Nhạc sĩ Phạm Tuyên - 'Cây đại thụ và Cánh én tuổi thơ'

Nhạc sĩ Phạm Tuyên - 'Cây đại thụ và Cánh én tuổi thơ'

Nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 91 của nhạc sĩ Phạm Tuyên, NXB Hội Nhà văn ra mắt cuốn sách 'Nhạc sĩ Phạm Tuyên - Tuyển tập 100 bài hát'.
Chúng tôi ăn rừng – nhật ký sống về lưu trú ở vùng cao nguyên Việt Nam

Chúng tôi ăn rừng – nhật ký sống về lưu trú ở vùng cao nguyên Việt Nam

‘Chúng tôi ăn rừng’ là công trình nghiên cứu dân tộc học mang tính kinh điển của Georges Condominas về những người bán du mục ở vùng cao nguyên Việt Nam.
Hai cuốn sách giải mã ngành công nghiệp giải trí siêu lợi nhuận

Hai cuốn sách giải mã ngành công nghiệp giải trí siêu lợi nhuận

Cuốn sách 'Giải mật Ngoại hạng Anh' và cuốn sách về Disney’s Land sẽ giúp người đọc hiểu hơn về ngành công nghiệp giải trí siêu lợi nhuận.
Sách hay: ‘Bí ẩn của nước’ - sự kỳ diệu của nước sống

Sách hay: ‘Bí ẩn của nước’ - sự kỳ diệu của nước sống

Cuốn sách 'Bí ẩn của nước - sự kỳ diệu của nước sống' giúp ta hiểu vị trí của mình trong tự nhiên, về nước và thiên nhiên để cải thiện chất lượng sống.
Hoài niệm mứt Tết - Cuốn sách thú vị dành cho những người phụ nữ yêu nữ công gia chánh

Hoài niệm mứt Tết - Cuốn sách thú vị dành cho những người phụ nữ yêu nữ công gia chánh

'Hoài niệm mứt Tết' – cuốn sách giới thiệu đến quý độc giả cách thực hiện những món mứt truyền thống cho ngày Tết của gia đình Việt Nam.
Phiên bản di động