Xu hướng sản xuất tại chỗ lên ngôi, Trung Quốc hết thời là 'công xưởng thế giới'

Nga Đỗ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Cyrille Coutansais, tác giả cuốn La (re)localisation du Monde đã đưa ra kết luận này sau khi nghiên cứu về hiện tượng tái dịch chuyển các hoạt động kinh tế toàn cầu.

Trong cuốn sách vừa ra mắt vào tháng 5/2021, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hàng hải (CESM) Cyrille Coutansais, chuyên gia về kinh tế hàng hải, giảng dạy tại trường Khoa học Chính trị Paris-Sciences Po, đã ghi nhận hai điểm then chốt.

Làn sóng ngầm rút vốn khỏi Trung Quốc

Trước hết, hiện tượng tái chuyển dịch các hoạt động công nghiệp từ Trung Quốc được ghi nhận từ đầu những năm 2000. Đợt sóng ngầm này đã dâng cao vào quãng thời gian 2012-2013, khi xung đột tranh chấp chủ quyền biển đảo giữa Bắc Kinh và Tokyo bùng phát.

Kế tiếp là chính sách của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump từ 2017 nhằm kêu gọi và khuyến khích các thương hiệu Mỹ “quay lại quê hương” để tạo việc làm “trên đất Mỹ cho người Mỹ”.

Xu hướng sản xuất tại chỗ lên ngôi, Trung Quốc hết thời là 'công xưởng thế giới'
Theo chuyên gia kinh tế hàng hải, việc đưa các công xưởng trở về nguyên quán hay chuyển từ thị trường to lớn là Trung Quốc đến một nơi khác đã trở thành điều cấp bách, do thái độ của người tiêu dùng. (Nguồn: Getty)

Riêng tại Pháp, từ năm 2012, dưới thời Tổng thống François Hollande, Bộ trưởng đặc trách Công nghiệp Arnaud Montebourg đã đưa ra khẩu hiệu “Made in France” (Sản xuất tại Pháp).

Từ đó tới nay, thương hiệu trang sức Pháp nổi tiếng Mauboussin đã chia tay với châu Á, đưa về châu Âu toàn bộ các hoạt động của mình, trong đó có 70% các sản phẩm làm ra được thực hiện trên đất Pháp.

Một ví dụ tiêu biểu khác là hãng xe Solex của Pháp hồi năm 1988 đã đóng cửa nhà máy tại Saint Quentin - vùng Aisne thuộc miền Đông Bắc nước Pháp để định cư tại Quảng Đông và tận dụng nguồn nhân công rẻ Trung Quốc.

Gần 30 năm sau, cũng tập đoàn nổi tiếng này với những chiếc xe đạp đã trở về Pháp và mở nhà máy ở Saint Lo, nhưng những chiếc xe đạp cổ điển được thay thế bằng xe đạp điện.

Nhà máy ở Saint Lo vùng Manche (Tây Bắc nước Pháp) đã tuyển dụng 55 công nhân, sản xuất ba kiểu xe Solex khác nhau. Năm 2016, doanh thu của tập đoàn lên tới 11 triệu Euro.

Đại dịch Covid-19 chỉ là yếu tố gần và rõ rệt nhất, thôi thúc các nước công nghiệp phát triển và đẩy mạnh chiến lược “hồi hương” một số hoạt động công nghiệp, hoặc đi tìm những bãi đáp mới, tránh để tất cả trứng vào “một giỏ” là Trung Quốc.

Điểm nổi bật thứ hai là việc “tái dịch chuyển” các hoạt động kinh tế cả trong lĩnh vực công nghiệp lẫn và dịch vụ không chỉ là một khẩu hiệu suông.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hàng hải Pháp Cyrille Coutansais giải thích: “Giờ đây có thể tính đến khả năng tái dịch chuyển các cơ sở trở lại về các nước công nghiệp phát triển nhờ những phát minh, công nghệ mới.

Những công nghệ mới này đã bước vào giai đoạn chín muồi, hoạt động có hiệu quả. Ở đây tôi muốn nói đến công nghệ robot, đến trí thông minh nhân tạo càng lúc càng tiến bộ và tinh vi, hay đến máy in 3 chiều”.

Hiện tại vẫn còn một số lĩnh vực các nước chậm phát triển chiếm lợi thế, bởi vì công nghệ robot chưa thay thế được hết tất cả công việc của công nhân trong mọi ngành nghề. Điển hình là trong ngành dệt may.

Tuy nhiên, đối với những ngành công nghiệp như xe hơi hay máy bay, phụ tùng sản xuất tại châu Âu hay tại một nước chậm phát triển, giá cả không có nhiều sự khác biệt.

Xu hướng sản xuất, tiêu thụ tại chỗ gia tăng

Theo quan điểm của chuyên gia kinh tế hàng hải Cyrille Coutansais, việc đưa các công xưởng trở về nguyên quán hay chuyển từ thị trường to lớn là Trung Quốc đến một nơi khác đã trở thành điều cấp bách, do thái độ của người tiêu dùng.

Chuyên gia này nói: “Internet đã làm thay đổi toàn bộ cung cách của người tiêu dùng. Người tiêu dùng có rất nhiều thông tin về mặt hàng mà họ muốn mua vào, ví dụ như sản phẩm được sản xuất từ đâu, món hàng đó có tôn trọng các chuẩn mực về lao động, về an toàn, môi trường hay không…

Tại châu Âu, những đòi hỏi về các tiêu chí này ngày càng cao. Do đó, mua hàng giá rẻ không nhất thiết là một ưu tiên đối với tất cả mọi người.

Điểm thứ hai, người ta có thể mua hàng ở bất kỳ nơi nào trên thế giới và thời gian giao hàng càng lúc càng được thu hẹp lại. Nói một cách dễ hiểu, khi đặt mua hàng, không mấy ai còn kiên nhẫn đợi chờ.

Điều đó có nghĩa là nếu khách hàng phải đợi quá lâu thì họ sẽ chuyển sang một nhà cung cấp khác. Do vậy, tốt hơn hết là sản xuất tại chỗ để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của khách hàng”.

Tác giả cuốn La (re)localisation du Monde sử dụng mô hình nền “kinh tế lego” để giải thích thêm vì sao Trung Quốc không còn hấp dẫn như 10, 15 năm về trước, khi mà nhờ các phương tiện vận chuyển đường biển, nước này đã trở thành "xưởng lắp ráp" của thế giới.

Cụ thể, mô hình đó từng rất có lợi. Chẳng hạn như đặt mua một số phụ tùng của Trung Quốc, số khác của Brazil hay Hàn Quốc rồi chở tất cả về Trung Quốc để lắp ráp vì nơi đây có nhân công rẻ. Nhờ thế mà Trung Quốc mới được mệnh danh là "công xưởng của thế giới".

Tin liên quan
Đông Nam Á có thể thay thế Trung Quốc trở thành Đông Nam Á có thể thay thế Trung Quốc trở thành 'công xưởng thế giới'?

Thế rồi những thành phẩm đó sẽ được đóng thùng, xuất khẩu ra khắp 5 châu. Nhưng giờ đây, nhân công tại nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới không còn rẻ nữa để tiếp tục thu hút các hãng nước ngoài mở thêm chi nhánh tại đây.

Thêm vào đó, Trung Quốc nói riêng và châu Á nói chung ngày nay đã tập trung quá nhiều vào một số lĩnh vực, mà tiêu biểu nhất là ngành công nghệ chip điện tử. Hơn một chục năm trước, người ta còn thấy một vài tập đoàn của châu Âu, Mỹ, nhưng giờ đây, cả thế giới chỉ trông cậy vào môt vài đại tập đoàn như TSMC của vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc), hay Samsung của Hàn Quốc.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đang đánh mất "lá bài chủ" quan trọng nhất để thu hút đầu tư nước ngoài. Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hàng hải của Pháp khẳng định: “Thời kỳ Trung Quốc là công xưởng của thế giới đã chấm dứt”.

Ông nói tiếp: “Từ vài năm trở lại đây, Trung Quốc đã không còn là 'công xưởng' thế giới. Khá nhiều lĩnh vực giảm bớt hoạt động tại nước này để phát triển ở những nơi khác. Ví dụ trong ngành dệt may, điểm đến giờ đây là Bangladesh hay Pakistan chứ người ta không còn tiếp tục mở thêm nhà máy tại Trung Quốc nữa”.

Bên cạnh đó, từ sau căng thẳng giữa Nhật Bản và Trung Quốc về tranh chấp chủ quyền biển đảo, Tokyo đã mạnh mẽ khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp di dời cơ sở sang Việt Nam, Ấn Độ… Các quốc gia này có nhân công rẻ hơn, đồng thời Tokyo cũng bớt lệ thuộc vào Bắc Kinh.

Hiện tượng này có trở nên rõ rệt hơn nữa sau đại dịch Covid-19 hay không? Theo chuyên gia Coutansais, thế giới đang có khuynh hướng “sản xuất nơi nào để phục vụ thị trường nơi đó”.

Các nhà máy ở châu Á để phục vụ người tiêu thụ châu Á, các hãng xưởng ở Mỹ để đáp ứng nhu cầu của thị trường của châu Mỹ, trong khi nhà máy tại châu Âu, xung quanh Địa Trung Hải thì phục vụ khách hàng của châu Âu.

Trong bối cảnh này, việc đưa các nhà máy đến gần với người tiêu dùng là xu hướng chung”.

TIN LIÊN QUAN
Hội tụ lợi thế, Việt Nam có tiềm năng trở thành một công xưởng của thế giới
Bất chấp lệnh cấm của ông Trump, công ty Mỹ vẫn muốn 'bắt tay' với Trung Quốc
Trung Quốc hắt hơi, cả thế giới bắt đầu cảm lạnh
Thâm Quyến – Từ làng chài cổ đến công xưởng của thế giới
(theo RFI)

Đọc thêm

Tóc Tiên hát tặng bệnh nhân nhiễm Covid-19 trong bộ đồ bảo hộ kín mít

Tóc Tiên hát tặng bệnh nhân nhiễm Covid-19 trong bộ đồ bảo hộ kín mít

Baoquocte.vn. Trong bộ đồ bảo hộ kín mít, Tóc Tiên và nhiều nghệ sĩ hát tặng các bệnh nhân nhiễm Covid-19 tại bệnh viện dã chiến gây xúc động.
Truyền thông Đức: Berlin cáo buộc một phụ nữ làm gián điệp cho Trung Quốc

Truyền thông Đức: Berlin cáo buộc một phụ nữ làm gián điệp cho Trung Quốc

Baoquocte.vn. Các công tố viên Đức cáo buộc Klara K., một phụ nữ mang hai quốc tịch Đức và Italy, tội hoạt động gián điệp cho Trung Quốc trong nhiều năm.
Mỹ lên kế hoạch cho phép người nước ngoài đã tiêm vaccine Covid-19 đầy đủ nhập cảnh

Mỹ lên kế hoạch cho phép người nước ngoài đã tiêm vaccine Covid-19 đầy đủ nhập cảnh

Baoquocte.vn. Ngày 4/8, Mỹ cho biết sẽ bắt đầu cho phép những người nước ngoài đã tiêm vaccine Covid-19 đầy đủ được nhập cảnh vào nước này.
Thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam 'hút khách'

Thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam 'hút khách'

Baoquocte.vn. Thị trường tài chính tiêu dùng tại Việt Nam thời gian qua vẫn chưa hết nóng và thị trường vẫn còn nhiều dư địa để các công ty nhỏ 'chen ...
Nữ ca sĩ Rihanna gia nhập câu lạc bộ tỷ phú với khối tài sản 1,7 tỷ USD

Nữ ca sĩ Rihanna gia nhập câu lạc bộ tỷ phú với khối tài sản 1,7 tỷ USD

Baoquocte.vn. Ngày 4/8, tạp chí Forbes đưa tin, Rihanna đã chính thức gia nhập câu lạc bộ tỷ phú với giá trị tài sản lên tới 1,7 tỷ USD.
Thực hư Đại sứ Nhật Bản tại Australia bị cáo buộc 'nói xấu' Trung Quốc

Thực hư Đại sứ Nhật Bản tại Australia bị cáo buộc 'nói xấu' Trung Quốc

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Trung Quốc tại Australia đã công khai chỉ trích Đại sứ Nhật Bản Shingo Yamagami, vì cho rằng ông này đã 'nói xấu' về Trung Quốc.
Hàng ngàn binh sĩ Mỹ và Indonesia tiến vào cuộc tập trận 'khủng' phòng thủ biển đảo

Hàng ngàn binh sĩ Mỹ và Indonesia tiến vào cuộc tập trận 'khủng' phòng thủ biển đảo

Baoquocte.vn. Hàng nghìn quân nhân Indonesia và Mỹ tham gia các hoạt động tập trận chung có quy mô lớn nhất trong lịch sử hợp tác của hai nước kéo dài ...
Hội đồng Bảo an họp định kỳ để nghe báo cáo của Ban Thư ký LHQ về vấn đề vũ khí hoá học tại Syria

Hội đồng Bảo an họp định kỳ để nghe báo cáo của Ban Thư ký LHQ về vấn đề vũ khí hoá học tại Syria

Baoquocte.vn. Phát biểu tại cuộc họp, Đại sứ Đặng Đình Quý khẳng định lập trường của Việt Nam trong việc lên án hành vi sử dụng vũ khí hoá học.
Lộ thông tin chính phủ Venezuela chuẩn bị 'thương lượng sòng phẳng' với phe đối lập

Lộ thông tin chính phủ Venezuela chuẩn bị 'thương lượng sòng phẳng' với phe đối lập

Baoquocte.vn. Dự kiến, chính phủ Venezuela và phe đối lập sẽ khởi động cuộc đối thoại tìm kiếm giải pháp cho khủng hoảng tại nước này từ ngày 13/8 ở Mexico.
Giao hữu Ngoại hạng Anh: Tottenham cầm hòa Chelsea, sao trẻ Leicester gãy chân kinh hoàng

Giao hữu Ngoại hạng Anh: Tottenham cầm hòa Chelsea, sao trẻ Leicester gãy chân kinh hoàng

Baoquocte.vn. Ở trận giao hữu tại Ngoại hạng Anh trước mùa giải mới, Chelsea cầm hòa Tottenham 2-2 đáng tiếc; pha bóng thô bạo, sao trẻ Leicester gãy chân.
Nếu nhiều chợ đầu mối, siêu thị đóng cửa vì F0, kịch bản cung ứng cho Hà Nội sẽ ra sao?

Nếu nhiều chợ đầu mối, siêu thị đóng cửa vì F0, kịch bản cung ứng cho Hà Nội sẽ ra sao?

Baoquocte.vn. Sở Công Thương Hà Nội vừa có thông tin về việc đảm bảo nguồn cung và điều phối hàng hóa phục vụ người dân trong bối cảnh Hà Nội thực hiện giãn cách xã hội.
Giá tiêu hôm nay 5/8: Tiếp tục giảm, thấp nhất 72.000đ/kg; giá tiêu đen Việt Nam xuất khẩu giảm

Giá tiêu hôm nay 5/8: Tiếp tục giảm, thấp nhất 72.000đ/kg; giá tiêu đen Việt Nam xuất khẩu giảm

Baoquocte.vn. Tính đến 0h15 ngày 5/8, giá tiêu giao ngay tại sàn Kochi - Ấn Độ ở mức 41.400 Rupee/tạ (cao nhất), 41.300 Rupee/tạ (thấp nhất).
Giá cà phê hôm nay 5/8: Giới đầu cơ tăng mua, giá lại xuống, lượng tồn kho sẽ quyết định thị trường

Giá cà phê hôm nay 5/8: Giới đầu cơ tăng mua, giá lại xuống, lượng tồn kho sẽ quyết định thị trường

Baoquocte.vn. Hiện tượng giá cà phê lên xuống mạnh bỏ qua phần nào các tính toán kỹ thuật được cho là đều đã nằm trong tính toán của các nhà kinh doanh.
Giá cao su hôm nay 5/8: Sàn Trung Quốc tăng giá, Covid-19 vẫn là tác nhân lớn nhất ảnh hưởng đến ngành cao su

Giá cao su hôm nay 5/8: Sàn Trung Quốc tăng giá, Covid-19 vẫn là tác nhân lớn nhất ảnh hưởng đến ngành cao su

Baoquocte.vn. Giá cao su hôm nay (5/8) ghi nhận sàn giao dịch Trung Quốc quay đầu tăng giá trở lại, trong khi đó, sàn Nhật Bản điều chỉnh trái chiều.
7 tháng đầu năm, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng ấn tượng

7 tháng đầu năm, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng ấn tượng

Baoquocte.vn. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông nghiệp, 7 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng nông, lâm, thủy sản cả nước ước đạt trên 53,2 tỷ USD.
Vẽ lại bức tranh lợi thế so sánh của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu

Vẽ lại bức tranh lợi thế so sánh của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu

Baoquocte.vn. Cơ hội cho nền kinh tế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu sẽ chỉ đến nếu các lợi thế, điểm yếu được nhìn nhận trong bối cảnh mới.
Bất động sản mới nhất: Sau sốt đất Hà Nội, cắt lỗ ở đâu; chủ khách sạn bán tháo; doanh nghiệp địa ốc vẫn lãi khủng

Bất động sản mới nhất: Sau sốt đất Hà Nội, cắt lỗ ở đâu; chủ khách sạn bán tháo; doanh nghiệp địa ốc vẫn lãi khủng

Baoquocte.vn. Sau sốt đất, nhà đầu tư đẩy hàng cắt lỗ; chủ khách sạn bán tháo; doanh nghiệp địa ốc lãi khủng giữa đại dịch… là tin bất động sản mới nhất.
Đầu tư bất động sản châu Á-Thái Bình Dương tăng trưởng mạnh

Đầu tư bất động sản châu Á-Thái Bình Dương tăng trưởng mạnh

Baoquocte.vn. Bất chấp cả khu vực châu Á-Thái Bình Dương bị ảnh hưởng từ đại dịch Covid -19, thị trường đầu tư bất động sản của khu vực này vẫn tăng trưởng mạnh.
Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội tăng giá; doanh nghiệp gọi vốn bằng trái phiếu lãi cao; hồ sơ công chứng thế chấp sổ đỏ cần những gì?

Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội tăng giá; doanh nghiệp gọi vốn bằng trái phiếu lãi cao; hồ sơ công chứng thế chấp sổ đỏ cần những gì?

Baoquocte.vn. Chung cư Hà Nội vẫn tăng giá; doanh nghiệp địa ốc tích cực gọi vốn bằng trái phiếu… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Địa ốc cho thuê điêu đứng, khách sạn đại hạ giá vẫn ế ẩm; Hà Nội tổng kiểm định chung cư cũ

Bất động sản mới nhất: Địa ốc cho thuê điêu đứng, khách sạn đại hạ giá vẫn ế ẩm; Hà Nội tổng kiểm định chung cư cũ

Baoquocte.vn. Địa ốc cho thuê dù giảm giá vẫn khó chồng khó; ồ ạt rao bán khách sạn nhưng vẫn không có giao dịch,… là những tin bất động sản mới nhất.
Tòa nhà xanh - xu hướng chọn lựa mới của doanh nghiệp

Tòa nhà xanh - xu hướng chọn lựa mới của doanh nghiệp

Baoquocte.vn. Mặc dù phần lớn các doanh nghiệp đang ở trong tòa nhà xanh phải trả mức phí cao hơn 7-10%, điều đó không làm giảm nhu cầu của doanh nghiệp.
Bất động sản mới nhất: Giá biệt thự tại Hà Nội gây sốc; mặt bằng bán lẻ TP. Hồ Chí Minh ế ẩm, điều cần biết về tiền đền bù thu hồi đất

Bất động sản mới nhất: Giá biệt thự tại Hà Nội gây sốc; mặt bằng bán lẻ TP. Hồ Chí Minh ế ẩm, điều cần biết về tiền đền bù thu hồi đất

Baoquocte.vn. Giá biệt thự Hà Nội gây sốc; mặt bằng bán lẻ TPHCM ế ẩmdo Covid-19, điều cần biết về tiền đền bù thu hồi đất… là tin bất động sản mới nhất.
Thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam 'hút khách'

Thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam 'hút khách'

Baoquocte.vn. Thị trường tài chính tiêu dùng tại Việt Nam thời gian qua vẫn chưa hết nóng và thị trường vẫn còn nhiều dư địa để các công ty nhỏ 'chen chân'.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 5/8 - Đỉnh ngắn hạn 1.430 điểm ?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 5/8 - Đỉnh ngắn hạn 1.430 điểm ?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Nhiều ngân hàng tiếp tục miễn, giảm nhiều loại phí dịch vụ

Nhiều ngân hàng tiếp tục miễn, giảm nhiều loại phí dịch vụ

Baoquocte.vn. Một số ngân hàng đã công bố tiếp tục giảm nhiều loại phí dịch vụ nhằm hỗ trợ khách hàng trong bối cảnh dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp.
Thị trường chứng khoán ngày 4/8 - Rung lắc tại vùng kháng cự

Thị trường chứng khoán ngày 4/8 - Rung lắc tại vùng kháng cự

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Cảnh báo 6 chiêu thức lừa đảo, chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng phổ biến hiện nay

Cảnh báo 6 chiêu thức lừa đảo, chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng phổ biến hiện nay

Baoquocte.vn. Dưới đây là 6 chiêu thức lừa đảo, chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng thường được kẻ gian áp dụng.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 4/8 - Cân nhắc chốt lời?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 4/8 - Cân nhắc chốt lời?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Phiên bản di động