120 năm Cầu Long Biên: Tài sản vô giá của người Hà Nội

Chu Văn
Cầu Long Biên đã trở thành một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới vào thời điểm khánh thành và là cây cầu có độ dài thứ hai trên thế giới (sau cầu Brooklyn của nước Mỹ).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
120 năm Cầu Long Biên: Tài sản vô giá của người Hà Nội
Cầu Long Biên - cây cầu có hình dáng giống con rồng bay qua sông Hồng, hình ảnh gắn liền với biểu tượng văn hóa Hà Nội.

Cho đến nay, Hà Nội chưa có công trình nào ghi dấu sâu đậm như cầu Long Biên, cây cầu do người nước ngoài xây dựng, nhưng có sự đóng góp rất nhiều công sức của người Việt Nam.

Đặc biệt, cầu Long Biên đã được Hà Nội hóa, trở thành một biểu tượng, chứng nhân của lịch sử, hết sức thân thiết với người Việt, nhẫn nại, kiên trì, gánh vác... Nó đã trở thành một bộ phận hữu cơ, một thứ tài sản vô giá của Hà Nội.

Cầu Long Biên đẹp ở kiểu dáng, độc đáo ở thiết kế và chất liệu xây dựng

120 năm trước, vào ngày 13/9/1889, toàn quyền Đông Dương đã làm lễ khởi công một cây cầu vắt ngang dòng sông Hồng. Vị trí được chọn để xây cầu đúng ngay vị trí mà chiếc tàu của Pháp nổ súng bắn vào Ô Quan Chưởng và Cửa Bắc trước đó.

Cầu Long Biên được thiết kế theo kiểu có rầm chìa mà công ty Daydé & Pillé áp dụng lần đầu tiên cho cây cầu ở Tobiac (Paris) trên tuyến đường sắt Paris - Orleans của nước Pháp.

Cầu có chiều dài là 1.862m, gồm 19 nhịp dầm thép và đường dẫn xây bằng đá. Giữa cầu có đường ray đơn dành cho tàu hỏa. Hai bên cầu có đường dành cho xe cơ giới và người đi bộ.

Với cấu trúc như vậy, cầu Long Biên đã trở thành một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới thời đó và là cây cầu có độ dài thứ hai trên thế giới (sau cầu Brooklyn của nước Mỹ).

Sau gần 3 năm thi công, ngày 28/2/1902, cầu chính thức được khánh thành và được đặt tên là Paul Doumer. Sau ngày Hà Nội giải phóng, cầu được đổi tên thành cầu Long Biên. Cầu Long Biên đẹp ở kiểu dáng, độc đáo ở thiết kế và chất liệu xây dựng.

Là cây cầu sắt đầu tiên ở Việt Nam và trong quá trình xây dựng có sự đóng góp rất nhiều công sức của lao động Việt Nam. Từ việc xây cầu đã hình thành đội ngũ công nhân Việt Nam tham gia cùng với nhân dân Hà Nội.

Hàng vạn tấn vôi chở từ Huế ra, 30.000 m³ đá và hàng nghìn khối gỗ lim chở từ Thanh Hóa ra, hàng nghìn tấn xi măng chở từ Hải Phòng lên để xây dựng cầu. Hàng vạn đinh tán trên cầu là do người Việt Nam tán, mố cầu xây cách mặt nước hơn 30 m cũng do người Việt Nam lặn xuống bên dưới xây rất vất vả.

Theo KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Kiến trúc sư trưởng thành phố Hà Nội, là một di sản kiến trúc hiện đại khi đó, nhưng cầu Long Biên lại mang đậm bản sắc dân tộc, vì người Pháp đã đưa biểu tượng cây cầu có hình dáng giống con rồng bay qua sông Hồng, hình ảnh ấy gắn liền với biểu tượng văn hóa Hà Nội.

Biểu tượng kiên cường, hiên ngang của người Hà Nội trước bom đạn

Cầu Long Biên được thực dân Pháp xây dựng với ý đồ khai thác thuộc địa lần thứ nhất và phục vụ việc đàn áp các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của người dân. Chính vì vậy mà cây cầu đã được xây dựng bằng rất nhiều xương máu của người Việt Nam.

Và ngày hôm nay, cây cầu còn đứng vững cũng là nhờ vào công sức bảo vệ, giữ gìn của những người Việt Nam yêu nước. Cầu Long Biên đã cùng người dân thủ đô kiên cường, vững vàng trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ. Cầu Long biên là chứng nhân của lịch sử và bản thân cầu cũng lại trở thành lịch sử.

Từ Long Biên để có những ngày Tháng Tám long trời chuyển đất và Hà Nội trở thành Thủ đô thương yêu của cả nước. Từ Long Biên để có những đoàn quân chiến thắng rầm rập tiến về Giải phóng Thủ đô.

Những ngày mùa Thu năm 1954, cầu Long Biên đã chứng kiến những người lính viễn chinh Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội và cũng từ cầu Long Biên, những khẩu pháo ngạo nghễ cùng sông nước quật cổ lũ giặc trời, cùng cả nước đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại đi tới một “Điện Biên Phủ trên không” chấn động địa cầu.

Nhưng cũng trong những năm tháng khói lửa ấy, cầu Long Biên đã bị ném bom 14 lần, đã có 9 nhịp cầu bị đánh gục và 4 trụ bị hư hỏng nặng, nhưng cầu gẫy lại được nối, cầu hỏng lại được sửa ngay để đảm bảo huyết mạch lưu thông.

Hơn 1,8 cây số đường cầu dường như chưa bao giờ bị gián đoạn giao thông, cầu chưa bao giờ ngừng hoạt động, để rồi từng chuyến hàng trọng yếu vẫn theo con đường này vào chi viện cho chiến trường miền Nam ruột thịt.

Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. (Nguồn: hanoi1000.vn)
Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là được coi là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. (Nguồn: hanoi1000.vn)

Gạch nối giữa quá khứ và hiện tại của Thủ đô

Hà Nội của hôm nay hối hả trong dòng chảy của thời đại mới và đã có thêm nhiều cây cầu hiện đại, bề thế, như Thăng Long, Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Nhật Tân.

Vai trò huyết mạch giao thông đã không còn, cầu Long Biên giờ chỉ dành cho người đi xe đạp, xe máy và những đoàn tàu, nhưng cây cầu vẫn không mất đi vị trí vốn có của nó trong lòng người Hà Nội: mỗi sáng, từng đoàn xe chở rau xanh, cây cảnh... vào nội thành, công nhân viên chức đến cơ quan, nhà máy, học sinh, sinh viên đến trường...

Cứ như vậy, hiền lành và chở che, hơn thế kỷ vẫn trung thành nối nhịp sống đôi bờ, cầu Long Biên vẫn góp sức vào cuộc sống của người dân Hà Nội hôm nay.

Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. Cầu Long Biên vẫn đắc địa về mặt giao thông, địa hình và cảnh quan đô thị. Long Biên có nhiều điểm nhìn đẹp từ hai đầu cầu, từ bờ sông, ngay cả trên cầu và dưới sông Hồng.

Ở mỗi góc nhìn, mỗi thời điểm người ta có một cảm nhận khác nhau, cảm xúc khác nhau. Từ bãi giữa sông Hồng, từ phía Chương Dương nhìn cầu Long Biên thật mảnh mai với những thanh giằng rất dài.

Nhưng ở dưới chân cầu, hay đi trên cầu lại thấy sự đồ sộ hùng vĩ với hệ kết cấu thếp tầng tầng lớp lớp. Buổi sáng, Long Biên tấp nập rộn rã niềm vui của một ngày mới. Buổi chiều tối cây cầu như chìm vào nỗi u hoài…

Với nhiều người dân thủ đô đang sống tại Hà Nội hay nước ngoài, cầu Long Biên là một hình ảnh không thể phai nhạt. Có lẽ vì thế mà một họa sĩ Việt kiều Pháp đã đầu tư để thiết kế một festival hoành tráng về cầu Long Biên, đó là Festival “Ký ức cầu Long Biên” được tổ chức vào tháng 10/2009. Từ một nhân chứng lịch sử, cây cầu huyền thoại của Hà thành đã trở thành nhân vật chính của một lễ hội.

Người Hà Nội vẫn nhắc tới sự gắn bó với cầu Long Biên trong từng câu nói và ánh mắt nhìn. 120 năm đã trôi qua, những giá trị của quá khứ như vẫn lắng đọng trên từng nhịp cầu. Đất nước thay đổi, thủ đô thay đổi nhưng giá trị biểu tượng của cầu Long Biên vẫn mãi trường tồn.

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Chiến sự ở Ukraine mới chỉ vài ngày, nhưng đã động chạm đến những vấn đề lớn, quan điểm trái ngược và nhiều hệ lụy, ...

Nga cho nổ tung đường ống khí đốt tại Ukraine, Mỹ nói Trung Quốc chưa giúp Moscow né trừng phạt, tỷ phú Elon Musk hỗ trợ Kiev

Nga cho nổ tung đường ống khí đốt tại Ukraine, Mỹ nói Trung Quốc chưa giúp Moscow né trừng phạt, tỷ phú Elon Musk hỗ trợ Kiev

Ngày 27/2, cơ quan truyền thông đặc biệt và bảo vệ thông tin nhà nước của Ukraine nói rằng các binh sĩ Nga đã cho ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 23/1/2026: Tuổi Thân buôn bán đắt hàng

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 23/1/2026: Tuổi Thân buôn bán đắt hàng

Xem tử vi 23/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 23/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 23/1/2026, Lịch vạn niên ngày 23 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 23/1/2026, Lịch vạn niên ngày 23 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 23/1. Lịch âm hôm nay 23/1/2026? Âm lịch hôm nay 23/1. Lịch vạn niên 23/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
VCB Tablet đoạt giải thưởng công nghệ số uy tín hàng đầu ASEAN

VCB Tablet đoạt giải thưởng công nghệ số uy tín hàng đầu ASEAN

VCB Tablet đoạt Giải Vàng hạng mục Digital innovation (Đổi mới sáng tạo số) tại ASEAN Digital Awards 2026.
Giá vàng hôm nay 23/1/2026 'lao dốc' sau một tuyên bố của ông Trump, động lực cho đợt tăng giá tiếp theo còn chưa xuất hiện?

Giá vàng hôm nay 23/1/2026 'lao dốc' sau một tuyên bố của ông Trump, động lực cho đợt tăng giá tiếp theo còn chưa xuất hiện?

Giá vàng hôm nay 23/1/2026 'lao dốc' sau phát biểu của ông Trump, đợt tăng giá tiếp theo của vàng sẽ tiếp nối?
Hình ảnh bỏ phiếu Bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Hình ảnh bỏ phiếu Bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Đại hội XIV của Đảng tiếp tục làm việc cả ngày để thảo luận và thực hiện các nội dung về công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương ...
Danh sách 200 ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Danh sách 200 ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Chiều 22/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiến hành phiên làm việc tại hội trường, nghe Ban kiểm phiếu báo cáo kết quả bầu ...
3 con giáp “vàng son” năm 2026: Tài lộc dồi dào, cuộc sống khởi sắc

3 con giáp “vàng son” năm 2026: Tài lộc dồi dào, cuộc sống khởi sắc

Năm 2026 được dự báo mang đến nhiều thay đổi tích cực về vận trình, trong đó có những con giáp bất ngờ bước vào giai đoạn thuận lợi cả về tài lộc lẫn cuộc ...
Trải nghiệm Tết Việt-Nhật 2026: Nơi hội tụ văn hóa và tình bạn quốc tế

Trải nghiệm Tết Việt-Nhật 2026: Nơi hội tụ văn hóa và tình bạn quốc tế

Chương trình “Tết Việt-Nhật 2026” với chủ đề “Tân xuân: Gắn kết và giao thoa” được Trường Đại học Việt Nhật tổ chức tại cơ sở Hòa Lạc trong ngày 17/1.
Từ nền tảng văn hóa đến khát vọng phát triển

Từ nền tảng văn hóa đến khát vọng phát triển

Cuốn sách 'Con người Việt Nam vào kỷ nguyên mới' của PGS.TS. Nguyễn Hồng Vinh chạm trúng một vấn đề cốt lõi, có tính thời.
Một hành trình dài cùng Việt Nam

Một hành trình dài cùng Việt Nam

Thomas Bo Pedersen là một trong số ít người nước ngoài có mối gắn bó bền bỉ, sâu sắc với Việt Nam suốt hơn bốn thập kỷ.
Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Sáng 11/1, tại Hà Nội, tác phẩm sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo đã chính thức ra mắt công chúng.
Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Những bộ phim nghệ thuật Việt như Song Lang, Quán Kỳ Nam… dù được ca ngợi về giá trị sáng tạo nhưng lại thường rơi vào tình trạng thất bại doanh thu phòng vé.
Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Trong danh sách những công trình kiến trúc ngoạn mục nhất châu Á vừa được tạp chí Time Out (Anh) công bố, Việt Nam có một đại diện là Nhà hát Lớn Hà Nội.
Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng (tỉnh Lạng Sơn).
Phong Nha - Kẻ Bàng chuẩn bị hồ sơ đề cử Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba

Phong Nha - Kẻ Bàng chuẩn bị hồ sơ đề cử Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba

Ban Quản lí Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Trị) đang tích cực xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO công nhận Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ ba.
Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Khám phá vẻ đẹp và chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam qua trang sách

Cuốn sách "Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới" do PGS.TS. Vũ Trọng Lâm chủ biên là nhịp cầu đưa độc giả khám phá vẻ đẹp và chiều sâu văn hóa ...
Lễ hội Chùa Hương 2026 hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao

Lễ hội Chùa Hương 2026 hướng tới xây dựng một mùa lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, chất lượng cao

Lễ hội du lịch Chùa Hương năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh từng bước hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thiên nhiên thế giới.
Bảo tàng Phở, nơi ký ức bát phở Việt tìm được chốn dừng chân

Bảo tàng Phở, nơi ký ức bát phở Việt tìm được chốn dừng chân

Có những món ăn không chỉ để no lòng, mà còn để nhớ. Với người Việt, Phở là ký ức chung mùi khói bếp sớm mai, tiếng rao quen nơi đầu ngõ, là bát nước ...
Phiên bản di động