120 năm Cầu Long Biên: Tài sản vô giá của người Hà Nội

Chu Văn
Cầu Long Biên đã trở thành một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới vào thời điểm khánh thành và là cây cầu có độ dài thứ hai trên thế giới (sau cầu Brooklyn của nước Mỹ).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
120 năm Cầu Long Biên: Tài sản vô giá của người Hà Nội
Cầu Long Biên - cây cầu có hình dáng giống con rồng bay qua sông Hồng, hình ảnh gắn liền với biểu tượng văn hóa Hà Nội.

Cho đến nay, Hà Nội chưa có công trình nào ghi dấu sâu đậm như cầu Long Biên, cây cầu do người nước ngoài xây dựng, nhưng có sự đóng góp rất nhiều công sức của người Việt Nam.

Đặc biệt, cầu Long Biên đã được Hà Nội hóa, trở thành một biểu tượng, chứng nhân của lịch sử, hết sức thân thiết với người Việt, nhẫn nại, kiên trì, gánh vác... Nó đã trở thành một bộ phận hữu cơ, một thứ tài sản vô giá của Hà Nội.

Cầu Long Biên đẹp ở kiểu dáng, độc đáo ở thiết kế và chất liệu xây dựng

120 năm trước, vào ngày 13/9/1889, toàn quyền Đông Dương đã làm lễ khởi công một cây cầu vắt ngang dòng sông Hồng. Vị trí được chọn để xây cầu đúng ngay vị trí mà chiếc tàu của Pháp nổ súng bắn vào Ô Quan Chưởng và Cửa Bắc trước đó.

Cầu Long Biên được thiết kế theo kiểu có rầm chìa mà công ty Daydé & Pillé áp dụng lần đầu tiên cho cây cầu ở Tobiac (Paris) trên tuyến đường sắt Paris - Orleans của nước Pháp.

Cầu có chiều dài là 1.862m, gồm 19 nhịp dầm thép và đường dẫn xây bằng đá. Giữa cầu có đường ray đơn dành cho tàu hỏa. Hai bên cầu có đường dành cho xe cơ giới và người đi bộ.

Với cấu trúc như vậy, cầu Long Biên đã trở thành một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới thời đó và là cây cầu có độ dài thứ hai trên thế giới (sau cầu Brooklyn của nước Mỹ).

Sau gần 3 năm thi công, ngày 28/2/1902, cầu chính thức được khánh thành và được đặt tên là Paul Doumer. Sau ngày Hà Nội giải phóng, cầu được đổi tên thành cầu Long Biên. Cầu Long Biên đẹp ở kiểu dáng, độc đáo ở thiết kế và chất liệu xây dựng.

Là cây cầu sắt đầu tiên ở Việt Nam và trong quá trình xây dựng có sự đóng góp rất nhiều công sức của lao động Việt Nam. Từ việc xây cầu đã hình thành đội ngũ công nhân Việt Nam tham gia cùng với nhân dân Hà Nội.

Hàng vạn tấn vôi chở từ Huế ra, 30.000 m³ đá và hàng nghìn khối gỗ lim chở từ Thanh Hóa ra, hàng nghìn tấn xi măng chở từ Hải Phòng lên để xây dựng cầu. Hàng vạn đinh tán trên cầu là do người Việt Nam tán, mố cầu xây cách mặt nước hơn 30 m cũng do người Việt Nam lặn xuống bên dưới xây rất vất vả.

Theo KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Kiến trúc sư trưởng thành phố Hà Nội, là một di sản kiến trúc hiện đại khi đó, nhưng cầu Long Biên lại mang đậm bản sắc dân tộc, vì người Pháp đã đưa biểu tượng cây cầu có hình dáng giống con rồng bay qua sông Hồng, hình ảnh ấy gắn liền với biểu tượng văn hóa Hà Nội.

Biểu tượng kiên cường, hiên ngang của người Hà Nội trước bom đạn

Cầu Long Biên được thực dân Pháp xây dựng với ý đồ khai thác thuộc địa lần thứ nhất và phục vụ việc đàn áp các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của người dân. Chính vì vậy mà cây cầu đã được xây dựng bằng rất nhiều xương máu của người Việt Nam.

Và ngày hôm nay, cây cầu còn đứng vững cũng là nhờ vào công sức bảo vệ, giữ gìn của những người Việt Nam yêu nước. Cầu Long Biên đã cùng người dân thủ đô kiên cường, vững vàng trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ. Cầu Long biên là chứng nhân của lịch sử và bản thân cầu cũng lại trở thành lịch sử.

Từ Long Biên để có những ngày Tháng Tám long trời chuyển đất và Hà Nội trở thành Thủ đô thương yêu của cả nước. Từ Long Biên để có những đoàn quân chiến thắng rầm rập tiến về Giải phóng Thủ đô.

Những ngày mùa Thu năm 1954, cầu Long Biên đã chứng kiến những người lính viễn chinh Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội và cũng từ cầu Long Biên, những khẩu pháo ngạo nghễ cùng sông nước quật cổ lũ giặc trời, cùng cả nước đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại đi tới một “Điện Biên Phủ trên không” chấn động địa cầu.

Nhưng cũng trong những năm tháng khói lửa ấy, cầu Long Biên đã bị ném bom 14 lần, đã có 9 nhịp cầu bị đánh gục và 4 trụ bị hư hỏng nặng, nhưng cầu gẫy lại được nối, cầu hỏng lại được sửa ngay để đảm bảo huyết mạch lưu thông.

Hơn 1,8 cây số đường cầu dường như chưa bao giờ bị gián đoạn giao thông, cầu chưa bao giờ ngừng hoạt động, để rồi từng chuyến hàng trọng yếu vẫn theo con đường này vào chi viện cho chiến trường miền Nam ruột thịt.

Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. (Nguồn: hanoi1000.vn)
Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là được coi là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. (Nguồn: hanoi1000.vn)

Gạch nối giữa quá khứ và hiện tại của Thủ đô

Hà Nội của hôm nay hối hả trong dòng chảy của thời đại mới và đã có thêm nhiều cây cầu hiện đại, bề thế, như Thăng Long, Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Nhật Tân.

Vai trò huyết mạch giao thông đã không còn, cầu Long Biên giờ chỉ dành cho người đi xe đạp, xe máy và những đoàn tàu, nhưng cây cầu vẫn không mất đi vị trí vốn có của nó trong lòng người Hà Nội: mỗi sáng, từng đoàn xe chở rau xanh, cây cảnh... vào nội thành, công nhân viên chức đến cơ quan, nhà máy, học sinh, sinh viên đến trường...

Cứ như vậy, hiền lành và chở che, hơn thế kỷ vẫn trung thành nối nhịp sống đôi bờ, cầu Long Biên vẫn góp sức vào cuộc sống của người dân Hà Nội hôm nay.

Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. Cầu Long Biên vẫn đắc địa về mặt giao thông, địa hình và cảnh quan đô thị. Long Biên có nhiều điểm nhìn đẹp từ hai đầu cầu, từ bờ sông, ngay cả trên cầu và dưới sông Hồng.

Ở mỗi góc nhìn, mỗi thời điểm người ta có một cảm nhận khác nhau, cảm xúc khác nhau. Từ bãi giữa sông Hồng, từ phía Chương Dương nhìn cầu Long Biên thật mảnh mai với những thanh giằng rất dài.

Nhưng ở dưới chân cầu, hay đi trên cầu lại thấy sự đồ sộ hùng vĩ với hệ kết cấu thếp tầng tầng lớp lớp. Buổi sáng, Long Biên tấp nập rộn rã niềm vui của một ngày mới. Buổi chiều tối cây cầu như chìm vào nỗi u hoài…

Với nhiều người dân thủ đô đang sống tại Hà Nội hay nước ngoài, cầu Long Biên là một hình ảnh không thể phai nhạt. Có lẽ vì thế mà một họa sĩ Việt kiều Pháp đã đầu tư để thiết kế một festival hoành tráng về cầu Long Biên, đó là Festival “Ký ức cầu Long Biên” được tổ chức vào tháng 10/2009. Từ một nhân chứng lịch sử, cây cầu huyền thoại của Hà thành đã trở thành nhân vật chính của một lễ hội.

Người Hà Nội vẫn nhắc tới sự gắn bó với cầu Long Biên trong từng câu nói và ánh mắt nhìn. 120 năm đã trôi qua, những giá trị của quá khứ như vẫn lắng đọng trên từng nhịp cầu. Đất nước thay đổi, thủ đô thay đổi nhưng giá trị biểu tượng của cầu Long Biên vẫn mãi trường tồn.

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Chiến sự ở Ukraine mới chỉ vài ngày, nhưng đã động chạm đến những vấn đề lớn, quan điểm trái ngược và nhiều hệ lụy, ...

Nga cho nổ tung đường ống khí đốt tại Ukraine, Mỹ nói Trung Quốc chưa giúp Moscow né trừng phạt, tỷ phú Elon Musk hỗ trợ Kiev

Nga cho nổ tung đường ống khí đốt tại Ukraine, Mỹ nói Trung Quốc chưa giúp Moscow né trừng phạt, tỷ phú Elon Musk hỗ trợ Kiev

Ngày 27/2, cơ quan truyền thông đặc biệt và bảo vệ thông tin nhà nước của Ukraine nói rằng các binh sĩ Nga đã cho ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng tiếp Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng đã tiếp Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Jennifer Wicks nhân dịp Đại sứ bắt đầu nhiệm kỳ công tác tại Việt ...
Kinh tế Hà Nội 6 tháng cuối năm 2026: Lấy công nghiệp chế biến, chế tạo làm động lực tăng trưởng chủ đạo

Kinh tế Hà Nội 6 tháng cuối năm 2026: Lấy công nghiệp chế biến, chế tạo làm động lực tăng trưởng chủ đạo

Sở Công Thương TP. Hà Nội xây dựng kịch bản tăng trưởng cho 6 tháng cuối năm 2026 với mục tiêu GRDP cả năm đạt 11%, xuất khẩu tăng 12%.
Ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand

Ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand

Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand đã chính thức ra mắt với sự tham dự đại diện các nhóm cộng đồng người Việt trên khắp New Zealand.
50 năm quan hệ Mỹ-ASEAN: Ngoại trưởng Marco Rubio phác thảo chương trình hợp tác mới với Đông Nam Á

50 năm quan hệ Mỹ-ASEAN: Ngoại trưởng Marco Rubio phác thảo chương trình hợp tác mới với Đông Nam Á

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định, Washington sẽ mở rộng hợp tác với ASEAN trên nhiều lĩnh vực, từ an ninh đến kinh tế và công nghệ.
Bốc thăm ASIAD 2026: Olympic Việt Nam gặp Uzbekistan, tuyển nữ chạm trán chủ nhà Nhật Bản

Bốc thăm ASIAD 2026: Olympic Việt Nam gặp Uzbekistan, tuyển nữ chạm trán chủ nhà Nhật Bản

Lễ bốc thăm chia bảng môn bóng đá nam và nữ tại Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (ASIAD 2026) đã xác định các đối thủ của ...
Đoàn học sinh, sinh viên Việt Nam tham dự Cuộc thi Khoa học quốc tế WICO lần thứ 15 đến thăm Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Busan (Hàn Quốc)

Đoàn học sinh, sinh viên Việt Nam tham dự Cuộc thi Khoa học quốc tế WICO lần thứ 15 đến thăm Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Busan (Hàn Quốc)

Cuộc thi Khoa học quốc tế World Invention Creativity Olympic 15 diễn ra tại Hàn Quốc, quy tụ gần 400 đội đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.
Hanoi Grapevine’s Finest mùa 7 vinh danh các gương mặt nghệ thuật đương đại tiêu biểu

Hanoi Grapevine’s Finest mùa 7 vinh danh các gương mặt nghệ thuật đương đại tiêu biểu

Giải thưởng Hanoi Grapevine’s Finest mùa thứ 7 tiếp tục ghi nhận những cá nhân, tổ chức và dự án có nhiều đóng góp cho đời sống nghệ thuật đương đại Việt Nam.
Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Sân khấu thực cảnh: Sứ giả của những vùng đất

Những chương trình thực cảnh liên tiếp ra đời trong vài năm gần đây cho thấy một tín hiệu đáng mừng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Nâng cao vai trò Việt Nam trong hợp tác văn hóa - xã hội ASEAN

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịvừa ban hành Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN tại Việt Nam.
Lãnh địa của kỷ nguyên số

Lãnh địa của kỷ nguyên số

Cuốn sách ‘Chủ nghĩa phong kiến công nghệ’ của Yanis Varoufakis đặt ra câu hỏi lớn về quyền lực, tự do và tương lai của con người trong kỷ nguyên số.
Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh ra mắt tiểu thuyết ‘Thép dưới cỏ’

Nhà thơ Hữu Thỉnh vừa ra mắt độc giả tiểu thuyết đầu tay có tên ‘Thép dưới cỏ’ viết về sự kiện Tà Mây - Làng Vây của binh chủng Tăng - Thiết giáp.
Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Ẩm thực gây ấn tượng đặc biệt tại Festival văn hoá 'Rực rỡ Việt Nam'

Sự kiện Festival văn hoá "Rực rỡ Việt Nam" diễn ra từ 26-28/6 tại Czech thu hút sự tham gia của đông đảo cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế.
Phát hiện mới góp thêm cứ liệu về thành cổ Châu Sa

Phát hiện mới góp thêm cứ liệu về thành cổ Châu Sa

Đợt khai quật khẩn cấp tại di tích thành cổ Châu Sa (xã Tịnh Khê, tỉnh Quảng Ngãi) vừa phát lộ thêm 3 lò nung ngói có niên đại khoảng thế kỷ II-III.
Ủy ban Di sản thế giới thông qua tầm nhìn chỉnh trang, tôn tạo trục trung tâm của Hoàng thành Thăng Long

Ủy ban Di sản thế giới thông qua tầm nhìn chỉnh trang, tôn tạo trục trung tâm của Hoàng thành Thăng Long

Chủ tịch Ủy ban Di sản thế giới gõ búa chính thức thông qua 'Tầm nhìn về việc chỉnh trang, tôn tạo trục trung tâm của Hoàng thành Thăng Long'.
Làng nghề Hà Nội giữ hồn trong kỷ nguyên công nghiệp văn hóa

Làng nghề Hà Nội giữ hồn trong kỷ nguyên công nghiệp văn hóa

Các làng nghề Hà Nội không chỉ lưu giữ tinh hoa nghề truyền thống mà còn góp phần tạo nên bản sắc văn hóa của Thủ đô.
Những cung đường marathon kết nối di sản Hà Nội với thế giới

Những cung đường marathon kết nối di sản Hà Nội với thế giới

Giải Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 đẩy mạnh các sáng kiến bền vững, lan tỏa tinh thần thể thao gắn với bảo tồn di sản và trách nhiệm xã hội.
300 năm ngày sinh danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn: Hưng Yên tôn vinh di sản thời đại, khẳng định tầm vóc văn hoá

300 năm ngày sinh danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn: Hưng Yên tôn vinh di sản thời đại, khẳng định tầm vóc văn hoá

Đây là nội dung được UBND tỉnh Hưng Yên khẳng định tại buổi họp báo, công bố toàn diện chuỗi các hoạt động kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý ...
Phát hiện quan trọng góp phần làm sáng tỏ thêm về nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại

Phát hiện quan trọng góp phần làm sáng tỏ thêm về nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại

Tấm bia đá quý hiếm có niên đại khoảng 2.600 năm vừa được phát hiện sẽ góp phần làm sáng tỏ lịch sử của nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại.
Phiên bản di động