120 năm Cầu Long Biên: Tài sản vô giá của người Hà Nội

Chu Văn
Cầu Long Biên đã trở thành một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới vào thời điểm khánh thành và là cây cầu có độ dài thứ hai trên thế giới (sau cầu Brooklyn của nước Mỹ).
Theo dõi Baoquocte.vn trên
120 năm Cầu Long Biên: Tài sản vô giá của người Hà Nội
Cầu Long Biên - cây cầu có hình dáng giống con rồng bay qua sông Hồng, hình ảnh gắn liền với biểu tượng văn hóa Hà Nội.

Cho đến nay, Hà Nội chưa có công trình nào ghi dấu sâu đậm như cầu Long Biên, cây cầu do người nước ngoài xây dựng, nhưng có sự đóng góp rất nhiều công sức của người Việt Nam.

Đặc biệt, cầu Long Biên đã được Hà Nội hóa, trở thành một biểu tượng, chứng nhân của lịch sử, hết sức thân thiết với người Việt, nhẫn nại, kiên trì, gánh vác... Nó đã trở thành một bộ phận hữu cơ, một thứ tài sản vô giá của Hà Nội.

Cầu Long Biên đẹp ở kiểu dáng, độc đáo ở thiết kế và chất liệu xây dựng

120 năm trước, vào ngày 13/9/1889, toàn quyền Đông Dương đã làm lễ khởi công một cây cầu vắt ngang dòng sông Hồng. Vị trí được chọn để xây cầu đúng ngay vị trí mà chiếc tàu của Pháp nổ súng bắn vào Ô Quan Chưởng và Cửa Bắc trước đó.

Cầu Long Biên được thiết kế theo kiểu có rầm chìa mà công ty Daydé & Pillé áp dụng lần đầu tiên cho cây cầu ở Tobiac (Paris) trên tuyến đường sắt Paris - Orleans của nước Pháp.

Cầu có chiều dài là 1.862m, gồm 19 nhịp dầm thép và đường dẫn xây bằng đá. Giữa cầu có đường ray đơn dành cho tàu hỏa. Hai bên cầu có đường dành cho xe cơ giới và người đi bộ.

Với cấu trúc như vậy, cầu Long Biên đã trở thành một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới thời đó và là cây cầu có độ dài thứ hai trên thế giới (sau cầu Brooklyn của nước Mỹ).

Sau gần 3 năm thi công, ngày 28/2/1902, cầu chính thức được khánh thành và được đặt tên là Paul Doumer. Sau ngày Hà Nội giải phóng, cầu được đổi tên thành cầu Long Biên. Cầu Long Biên đẹp ở kiểu dáng, độc đáo ở thiết kế và chất liệu xây dựng.

Là cây cầu sắt đầu tiên ở Việt Nam và trong quá trình xây dựng có sự đóng góp rất nhiều công sức của lao động Việt Nam. Từ việc xây cầu đã hình thành đội ngũ công nhân Việt Nam tham gia cùng với nhân dân Hà Nội.

Hàng vạn tấn vôi chở từ Huế ra, 30.000 m³ đá và hàng nghìn khối gỗ lim chở từ Thanh Hóa ra, hàng nghìn tấn xi măng chở từ Hải Phòng lên để xây dựng cầu. Hàng vạn đinh tán trên cầu là do người Việt Nam tán, mố cầu xây cách mặt nước hơn 30 m cũng do người Việt Nam lặn xuống bên dưới xây rất vất vả.

Theo KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Kiến trúc sư trưởng thành phố Hà Nội, là một di sản kiến trúc hiện đại khi đó, nhưng cầu Long Biên lại mang đậm bản sắc dân tộc, vì người Pháp đã đưa biểu tượng cây cầu có hình dáng giống con rồng bay qua sông Hồng, hình ảnh ấy gắn liền với biểu tượng văn hóa Hà Nội.

Biểu tượng kiên cường, hiên ngang của người Hà Nội trước bom đạn

Cầu Long Biên được thực dân Pháp xây dựng với ý đồ khai thác thuộc địa lần thứ nhất và phục vụ việc đàn áp các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của người dân. Chính vì vậy mà cây cầu đã được xây dựng bằng rất nhiều xương máu của người Việt Nam.

Và ngày hôm nay, cây cầu còn đứng vững cũng là nhờ vào công sức bảo vệ, giữ gìn của những người Việt Nam yêu nước. Cầu Long Biên đã cùng người dân thủ đô kiên cường, vững vàng trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ. Cầu Long biên là chứng nhân của lịch sử và bản thân cầu cũng lại trở thành lịch sử.

Từ Long Biên để có những ngày Tháng Tám long trời chuyển đất và Hà Nội trở thành Thủ đô thương yêu của cả nước. Từ Long Biên để có những đoàn quân chiến thắng rầm rập tiến về Giải phóng Thủ đô.

Những ngày mùa Thu năm 1954, cầu Long Biên đã chứng kiến những người lính viễn chinh Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội và cũng từ cầu Long Biên, những khẩu pháo ngạo nghễ cùng sông nước quật cổ lũ giặc trời, cùng cả nước đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại đi tới một “Điện Biên Phủ trên không” chấn động địa cầu.

Nhưng cũng trong những năm tháng khói lửa ấy, cầu Long Biên đã bị ném bom 14 lần, đã có 9 nhịp cầu bị đánh gục và 4 trụ bị hư hỏng nặng, nhưng cầu gẫy lại được nối, cầu hỏng lại được sửa ngay để đảm bảo huyết mạch lưu thông.

Hơn 1,8 cây số đường cầu dường như chưa bao giờ bị gián đoạn giao thông, cầu chưa bao giờ ngừng hoạt động, để rồi từng chuyến hàng trọng yếu vẫn theo con đường này vào chi viện cho chiến trường miền Nam ruột thịt.

Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. (Nguồn: hanoi1000.vn)
Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là được coi là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. (Nguồn: hanoi1000.vn)

Gạch nối giữa quá khứ và hiện tại của Thủ đô

Hà Nội của hôm nay hối hả trong dòng chảy của thời đại mới và đã có thêm nhiều cây cầu hiện đại, bề thế, như Thăng Long, Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Nhật Tân.

Vai trò huyết mạch giao thông đã không còn, cầu Long Biên giờ chỉ dành cho người đi xe đạp, xe máy và những đoàn tàu, nhưng cây cầu vẫn không mất đi vị trí vốn có của nó trong lòng người Hà Nội: mỗi sáng, từng đoàn xe chở rau xanh, cây cảnh... vào nội thành, công nhân viên chức đến cơ quan, nhà máy, học sinh, sinh viên đến trường...

Cứ như vậy, hiền lành và chở che, hơn thế kỷ vẫn trung thành nối nhịp sống đôi bờ, cầu Long Biên vẫn góp sức vào cuộc sống của người dân Hà Nội hôm nay.

Cho tới giờ, cầu Long Biên vẫn là cây cầu đẹp nhất Hà Nội. Cầu Long Biên vẫn đắc địa về mặt giao thông, địa hình và cảnh quan đô thị. Long Biên có nhiều điểm nhìn đẹp từ hai đầu cầu, từ bờ sông, ngay cả trên cầu và dưới sông Hồng.

Ở mỗi góc nhìn, mỗi thời điểm người ta có một cảm nhận khác nhau, cảm xúc khác nhau. Từ bãi giữa sông Hồng, từ phía Chương Dương nhìn cầu Long Biên thật mảnh mai với những thanh giằng rất dài.

Nhưng ở dưới chân cầu, hay đi trên cầu lại thấy sự đồ sộ hùng vĩ với hệ kết cấu thếp tầng tầng lớp lớp. Buổi sáng, Long Biên tấp nập rộn rã niềm vui của một ngày mới. Buổi chiều tối cây cầu như chìm vào nỗi u hoài…

Với nhiều người dân thủ đô đang sống tại Hà Nội hay nước ngoài, cầu Long Biên là một hình ảnh không thể phai nhạt. Có lẽ vì thế mà một họa sĩ Việt kiều Pháp đã đầu tư để thiết kế một festival hoành tráng về cầu Long Biên, đó là Festival “Ký ức cầu Long Biên” được tổ chức vào tháng 10/2009. Từ một nhân chứng lịch sử, cây cầu huyền thoại của Hà thành đã trở thành nhân vật chính của một lễ hội.

Người Hà Nội vẫn nhắc tới sự gắn bó với cầu Long Biên trong từng câu nói và ánh mắt nhìn. 120 năm đã trôi qua, những giá trị của quá khứ như vẫn lắng đọng trên từng nhịp cầu. Đất nước thay đổi, thủ đô thay đổi nhưng giá trị biểu tượng của cầu Long Biên vẫn mãi trường tồn.

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Chiến sự ở Ukraine mới chỉ vài ngày, nhưng đã động chạm đến những vấn đề lớn, quan điểm trái ngược và nhiều hệ lụy, ...

Nga cho nổ tung đường ống khí đốt tại Ukraine, Mỹ nói Trung Quốc chưa giúp Moscow né trừng phạt, tỷ phú Elon Musk hỗ trợ Kiev

Nga cho nổ tung đường ống khí đốt tại Ukraine, Mỹ nói Trung Quốc chưa giúp Moscow né trừng phạt, tỷ phú Elon Musk hỗ trợ Kiev

Ngày 27/2, cơ quan truyền thông đặc biệt và bảo vệ thông tin nhà nước của Ukraine nói rằng các binh sĩ Nga đã cho ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Bộ đội Biên phòng lan tỏa phong trào “Tết trồng cây” trên hai tuyến biên giới

Bộ đội Biên phòng lan tỏa phong trào “Tết trồng cây” trên hai tuyến biên giới

Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Bính Ngọ 2026.
Đặc phái viên Mỹ bật mí về khả năng sớm có thượng đỉnh Nga-Ukraine

Đặc phái viên Mỹ bật mí về khả năng sớm có thượng đỉnh Nga-Ukraine

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cho rằng sẽ có tin tốt về việc chấm dứt xung đột Ukraine trong những tuần tới.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính: Phải bắt tay ngay vào làm việc từ ngày đầu sau Tết

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính: Phải bắt tay ngay vào làm việc từ ngày đầu sau Tết

Chiều 22/2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ đánh giá tình hình Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 và triển khai ...
Khơi dậy tinh thần quật cường từ hào khí Hai Bà Trưng

Khơi dậy tinh thần quật cường từ hào khí Hai Bà Trưng

Lễ kỷ niệm 1.986 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng và khai mạc Lễ hội đền Hai Bà Trưng năm 2026 đã diễn ra trang trọng, thành kính, thu hút ...
Lào tiến hành bầu cử đại biểu Quốc hội khóa X và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh khóa V

Lào tiến hành bầu cử đại biểu Quốc hội khóa X và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh khóa V

Ngày 22/2, bầu cử đại biểu Quốc hội Lào khóa X và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp tỉnh khóa V đã đồng loạt diễn ra trên phạm ...
Việt Nam lần đầu tổ chức gian hàng quốc gia tại APAIE 2026

Việt Nam lần đầu tổ chức gian hàng quốc gia tại APAIE 2026

Từ ngày 23-27/2, đoàn Việt Nam với 17 cơ sở giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì sẽ tham dự Hội nghị và Triển lãm Giáo ...
Rộn ràng nhịp vó phương Đông

Rộn ràng nhịp vó phương Đông

Mỗi độ Xuân về, hình ảnh con ngựa trở lại trong ký ức văn hóa phương Đông như biểu tượng của sự vận động, bền bỉ và khát vọng vươn xa.
Bộ sách 'Vui học tiếng Việt': Thêm một nhịp cầu gìn giữ tiếng mẹ đẻ nơi xa xứ

Bộ sách 'Vui học tiếng Việt': Thêm một nhịp cầu gìn giữ tiếng mẹ đẻ nơi xa xứ

Bộ sách Vui học tiếng Việt – tài liệu học tập mới hướng tới trẻ em và người học tiếng Việt ở nước ngoài, góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa Việt Nam.
Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Chương trình chiếu phim Tết 2026 nhằm mang điện ảnh Pháp đến gần hơn với khán giả Việt thông qua hình thức xem phim trực tuyến.
Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

“Đây là những đứa con của tôi”, thiền sư Ajahn Brahm nói như vậy tại đường sách TP. Hồ Chí Minh chiều 4/2, khiến cả khán đài lặng đi trong một khoảnh khắc.
Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới là dấu mốc tư duy có ý nghĩa đặc biệt.
Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Nghệ sĩ múa nổi tiếng Dương Lệ Bình bày tỏ niềm hạnh phúc khi được đưa vũ kịch “Khổng Tước” đến với khán giả Việt Nam, khẳng định đây là một mối lương duyên.
Khơi dậy tinh thần quật cường từ hào khí Hai Bà Trưng

Khơi dậy tinh thần quật cường từ hào khí Hai Bà Trưng

Lễ kỷ niệm 1.986 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng và khai mạc Lễ hội đền Hai Bà Trưng năm 2026 đã diễn ra trang trọng, thành kính, thu hút đông đảo nhân dân.
Lễ hội Gióng đền Sóc năm 2026: Lần đầu tiên có tour đêm và chương trình nghệ thuật

Lễ hội Gióng đền Sóc năm 2026: Lần đầu tiên có tour đêm và chương trình nghệ thuật

Lễ hội Gióng đền Sóc là sự kiện văn hóa, tín ngưỡng tôn vinh, quảng bá, giới thiệu giá trị Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại.
Hát Xoan - Âm vang mùa Xuân nơi đất phát tích Vua Hùng

Hát Xoan - Âm vang mùa Xuân nơi đất phát tích Vua Hùng

Khám phá Hát Xoan Phú Thọ, di sản truyền thống UNESCO, gắn liền với tín ngưỡng Vua Hùng và đời sống cộng đồng đất Tổ Việt Nam.
'Bảo tàng Truyện Kiều' độc nhất vô nhị ở Việt Nam

'Bảo tàng Truyện Kiều' độc nhất vô nhị ở Việt Nam

CSO Gallery (229 Cửa Đại, phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng) lại được giới nghiên cứu và người yêu văn chương gọi là “bảo tàng Truyện Kiều”.
Hương vị Tết muôn sắc của các dân tộc Việt Nam

Hương vị Tết muôn sắc của các dân tộc Việt Nam

Tết Nguyên đán từ lâu là dịp lễ thiêng liêng trong đời sống tinh thần người Việt. Tuy nhiên, ở các bản làng vùng cao, Tây Nguyên hay Nam Bộ.
Khám phá những làng cổ bình yên ven Hà Nội dịp Tết Nguyên đán

Khám phá những làng cổ bình yên ven Hà Nội dịp Tết Nguyên đán

Những ngôi làng cổ ven Hà Nội, với vẻ đẹp 'ngủ quên' giữa nhịp sống hiện đại, trở thành điểm đến lý tưởng cho du khách tìm kiếm không gian yên bình, hoài niệm.
Phiên bản di động