![]() |
| Phiên chợ Tây Bắc trong show diễn mới ra mắt “Đỉnh thiêng du ký” tại Khu du lịch Sun World Fansipan Legend Sa Pa. (Nguồn: đaibieunhandan) |
Sức hút từ những điều bình dị
Du lịch không chỉ được đo bằng quy mô dự án, lượng khách hay tổng vốn đầu tư, mà còn ở khả năng gìn giữ di sản, tạo sinh kế và mang lại lợi ích thực chất cho cộng đồng địa phương. Đây là yêu cầu cần được đặt ở vị trí trung tâm khi xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Một điểm đến hấp dẫn không chỉ bắt đầu từ những công trình đồ sộ hay tổ hợp du lịch có tổng mức đầu tư lớn. Đôi khi, sức hút của một vùng đất lại đến từ những điều bình dị như một nếp nhà sàn, phiên chợ vùng cao, nghề thủ công được truyền qua nhiều thế hệ, món ăn mang hương vị riêng hay những câu chuyện văn hóa được người dân lưu giữ trong đời sống thường ngày.
Những giá trị ấy đang trở thành nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái và du lịch làng nghề. Nếu được tổ chức và khai thác hợp lý, một khu vườn, cánh đồng, không gian sinh hoạt văn hóa hay nghề thủ công truyền thống đều có thể trở thành sản phẩm du lịch.
Hình ảnh du khách tự tay làm sản phẩm làng nghề, xuống đồng cày cấy, gặt lúa cùng nông dân hay trải nghiệm sinh hoạt tại các homestay đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho loại hình du lịch này. Không chỉ mang đến những trải nghiệm chân thực, du lịch cộng đồng còn tạo sự kết nối giữa con người, văn hóa và những vùng đất khác nhau. Tuy nhiên, để những giá trị sẵn có ấy trở thành nguồn lực phát triển, cần có chính sách đủ sức để khơi thông.
Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam đã đề cập chính sách hỗ trợ các dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái và du lịch làng nghề truyền thống quy mô vừa và nhỏ. Nội dung hỗ trợ tập trung vào hạ tầng thiết yếu, đào tạo kỹ năng quản lý, kinh doanh, bảo vệ môi trường, bảo tồn giá trị văn hóa, phát triển sản phẩm, chuyển đổi số, quảng bá và kết nối thị trường.
Đây là hướng tiếp cận cần thiết, bởi nếu thiếu hạ tầng, kỹ năng tổ chức và khả năng tiếp cận thị trường, nhiều tiềm năng du lịch ở cơ sở khó chuyển hóa thành sản phẩm có sức cạnh tranh. Vấn đề quan trọng là chính sách phải đến được đúng đối tượng, nhất là những cộng đồng đang trực tiếp gìn giữ tài nguyên văn hóa và cảnh quan địa phương.
Trong một chia sẻ, đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) cho rằng, việc xác định đối tượng thụ hưởng chính sách không nên chỉ căn cứ vào quy mô vốn đầu tư mà cần xem xét toàn diện tính chất, hiệu quả và giá trị mà dự án mang lại. Một dự án có quy mô lớn chưa chắc tạo ra sức hấp dẫn du lịch tương xứng nếu thiếu sản phẩm đặc sắc và khả năng kết nối với các giá trị văn hóa, thiên nhiên bản địa.
Theo đại biểu Nguyễn Văn Huy, cần quan tâm hơn đến du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, sinh thái và làng nghề truyền thống; tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh và người dân địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch. Các chính sách hỗ trợ cần chú trọng đầu tư hạ tầng thiết yếu, đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng quản trị, quảng bá và kết nối thị trường, qua đó giúp người dân thực sự được hưởng lợi từ hoạt động du lịch.
![]() |
| “Phiên chợ lá” trên đỉnh núi Bà Đen, nơi du khách dùng lá bồ đề thay tiền mặt để trải nghiệm ẩm thực địa phương. (Ảnh: Ánh Dương) |
Để chính sách phát triển du lịch đi vào cuộc sống
Phát triển du lịch dựa trên văn hóa và tài nguyên bản địa luôn đặt ra yêu cầu khai thác đi đôi với bảo tồn. Một làng nghề có thể đón nhiều khách hơn nhờ hoạt động trải nghiệm nhưng điều quan trọng không chỉ là số lượng sản phẩm bán ra mà còn là khả năng duy trì nghề truyền thống, truyền lại kỹ năng cho thế hệ trẻ. Một bản làng có thể trở thành điểm đến hấp dẫn nhưng sức hút ấy khó bền vững nếu không gian văn hóa, cảnh quan và sinh hoạt cộng đồng bị biến đổi quá mức.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị nghiên cứu chính sách ưu đãi “đậm nét hơn” đối với những dự án có giá trị khai thác và hiệu quả đầu tư cao như du lịch cộng đồng, du lịch gắn với di sản văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và chăm sóc sức khỏe.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đây là những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, nhiều việc làm bền vững, đặc biệt không làm mất tài nguyên. Vì vậy, chính sách ưu đãi cần quan tâm hơn đến các dự án gắn với bảo tồn, phát huy di sản và giá trị văn hóa, lịch sử, thay vì chỉ chú trọng quy mô vốn đầu tư. Định hướng này cho thấy cần thay đổi cách nhìn về hiệu quả của một dự án du lịch. Giá trị của dự án không chỉ nằm ở khả năng thu hút vốn hay lượng khách mà còn ở những đóng góp cho địa phương. Đó là, di sản được bảo tồn, nghề truyền thống có thêm cơ hội phát triển, người dân có việc làm và các giá trị văn hóa được tiếp nối.
Một trong những thách thức đối với du lịch cộng đồng hiện nay là khả năng tiếp cận nguồn lực. Dự thảo Nghị quyết giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định chính sách hỗ trợ, trong khi điều kiện ngân sách giữa các địa phương còn khác nhau. Những nơi có tiềm năng du lịch nhưng nguồn lực hạn chế có thể gặp khó khăn trong triển khai. Bên cạnh đó, nếu không có tiêu chí cụ thể để xác định thế nào là dự án du lịch cộng đồng, điều kiện nào để được hưởng hỗ trợ, thì các mô hình nhỏ do người dân, hợp tác xã và tổ nhóm cộng đồng khởi xướng sẽ khó tiếp cận.
Vì vậy, cần làm rõ tiêu chí, điều kiện thụ hưởng, đồng thời nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp với đặc điểm từng loại hình du lịch. Ở góc độ rộng hơn, hiệu quả của các cơ chế đặc thù phát triển du lịch không chỉ phụ thuộc vào mức độ ưu đãi mà còn nằm ở tính khả thi và khả năng kiểm soát. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát kỹ từng nội dung của dự thảo Nghị quyết, bảo đảm các chính sách thực sự cần thiết, có cơ sở và khả thi. Việc ưu đãi phải gắn với hiệu quả thực tế, tránh tình trạng đầu tư không tương xứng cho hoạt động du lịch nhưng vẫn được hưởng chính sách.
Thước đo quan trọng nhất của chính sách phát triển du lịch không chỉ là số lượng dự án được triển khai, lượng khách hay tổng doanh thu. Đó còn là số việc làm được tạo ra, thu nhập của người dân được cải thiện, những giá trị văn hóa được gìn giữ và tài nguyên được sử dụng có trách nhiệm. Như nhấn mạnh của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại phiên thảo luận tổ, phát triển du lịch không chỉ hướng tới những trung tâm lớn mà cần khai thác hiệu quả tiềm năng của các địa phương, gắn du lịch với nông nghiệp, sinh thái, văn hóa và bản sắc bản địa.
Để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, cần những dự án có khả năng tạo động lực tăng trưởng, nhưng cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng. Bởi sức hấp dẫn lâu dài của một điểm đến không chỉ nằm ở những gì được xây dựng mới, mà còn ở những giá trị vốn có được gìn giữ, làm giàu và trao truyền qua các thế hệ.
| Ngày 7/11, nhấn mạnh dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW mang tính chất bao trùm, sâu sắc, toàn diện và có trọng tâm, trọng điểm, với mục tiêu đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế của đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. |
|
| Đại biểu Quốc hội: Bảo đảm tính minh bạch và công bằng trong trưng mua, trưng dụng tài sản Thảo luận về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), các đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định ... |
|
| Quốc hội thảo luận giải pháp ngăn chặn thông đồng và bỏ cọc trong đấu giá tài sản Chiều nay, Quốc hội đã thảo luận các giải pháp kiểm soát chặt chẽ quá trình đấu giá tài sản, nhằm ngăn chặn hành vi ... |
|
| Đại biểu Quốc hội: Xử phạt vi phạm hành chính cần kịp thời, đúng tính chất hành vi Thảo luận về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị quy định thời hiệu ... |
|
| Hôm nay 5/11, Quốc hội thảo luận nhiều dự án luật và nghị quyết quan trọng Hôm nay, Quốc hội tiếp tục phiên làm việc với nhiều dự án luật và nghị quyết quan trọng, bao gồm Chương trình mục tiêu ... |

