20 năm sau khủng hoảng tài chính: Châu Á vẫn cần thận trọng

Tháng 7/1997, châu Á “liêu xiêu” vì khủng hoảng. Tháng 7/2017, châu Á đang ở vị thế vững mạnh, từng bước khẳng định chính mình. Vậy 20 năm trôi qua, chúng ta đã học được những gì?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
20 nam sau khung hoang tai chinh chau a van can than trong Giới cá độ châu Á lũng đoạn bóng đá châu Âu
20 nam sau khung hoang tai chinh chau a van can than trong ASEAN trong chiến lược châu Á mới của Mỹ

Đây là nội dung bài viết của ông Takehiko Nakao - Chủ tịch Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) hôm 4/7.

"Tháng Bảy này đánh dấu tròn 20 năm cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Đây cũng là lúc thích hợp để nhìn lại nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng và những bài học rút ra từ cách các quốc gia bảo vệ nền kinh tế khỏi những cú sốc tương lai, từ đó hướng tới phát triển bền vững" -  ông viết.

20 nam sau khung hoang tai chinh chau a van can than trong
Ông Takehiko Nakao. (Nguồn: EPA).

Nhìn lại lịch sử

Ông Takehiko gợi nhớ lại cuộc khủng hoảng tiền tệ kết hợp với khủng hoảng ngân hàng bắt đầu ở Thái Lan hồi tháng 7/1997 và nhanh chóng lan rộng đến Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia và Philippines. Trong hơn 1 năm, tổng sản phẩm quốc nội của 5 quốc gia trên đã giảm 30%.

Nguồn gốc của cuộc khủng hoảng là do việc mở tài khoản vốn quá sớm, trong khi các hệ thống tài chính và các quy định bên trong các quốc gia chưa sẵn sàng. Ở những nước này, việc cho vay ngắn hạn được “thả” tự do, nhiều hơn cả đầu tư trực tiếp nước ngoài dài hạn.

Các đầu tư theo danh mục đầu tư và các khoản vay ngân hàng từ các nền kinh tế tiên tiến đổ vào châu Á trước khủng hoảng đã gây ra bong bóng giá đồng nội tệ và bất động sản trong nước. Các khoản nợ ngắn hạn lớn của Mỹ tài trợ cho đầu tư dài hạn trong nước không phù hợp với quy trình vận hành và đáo hạn tiền tệ. Khi những điều này được vạch ra rõ ràng, nền kinh tế trở nên không bền vững, dòng vốn đột ngột bị đảo ngược, dẫn đến sự phá giá lớn của các loại tiền tệ và vỡ nợ ngân hàng.

Sau khi cuộc khủng hoảng nổ ra, cộng đồng quốc tế đã nhanh chóng bắt tay vào giải cứu. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và các chính phủ trong khu vực đã đưa ra các gói hỗ trợ thanh khoản và ngân sách ngoại hối. ADB đã cho vay 7,8 tỷ USD trong 2 năm, chủ yếu là thông qua việc giải ngân nhanh các khoản cho vay chính sách dành cho cải cách ngành tài chính và bảo trợ xã hội của Indonesia, Hàn Quốc và Thái Lan.

Nhưng rồi, các nước hồi phục nhanh hơn dự kiến. Sau các biện pháp bình ổn ban đầu, các nhà chức trách tại các quốc gia bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng đã tăng cường chính sách kinh tế vĩ mô một cách hợp lý với những hỗ trợ từ các ngân hàng độc lập và thận trọng về tài chính hơn.

Các nước đã thông qua tỷ giá hối đoái linh hoạt hơn, tăng cường quy chế và quản lý tài chính, thực hiện cải cách cơ cấu. Đồng thời, tiếp nhận các giải pháp thận trọng hơn đối với tự do hóa tài khoản vốn bằng việc sắp xếp phù hợp hơn với điều kiện kinh tế trong nước mình. Cuộc khủng hoảng cũng là động lực thúc đẩy các sáng kiến hợp tác khu vực.

Châu Á không nên tự mãn

Theo ông Takehiko Nakao, ngày nay, châu Á đã có một triển vọng kinh tế mạnh mẽ hơn. Các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á tăng trưởng 6,8 %/năm trong hai thập kỷ qua, nhanh hơn bất kỳ khu vực nào khác. Sự tăng trưởng của khu vực hiện nay phụ thuộc nhiều hơn vào nhu cầu bên trong. Những thành tựu này là lời phủ nhận mạnh mẽ những chỉ trích trong cuộc khủng hoảng rằng, phép lạ tăng trưởng ở châu Á chỉ là "chuyện thần thoại và không bền vững".

20 nam sau khung hoang tai chinh chau a van can than trong
Cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ châu Á bắt nguồn từ Thái Lan, năm 1997. (Nguồn: Philstar).

Ông Nakao  viết: “Tôi tin rằng mô hình phát triển ở châu Á đang chuyển từ mô hình 'ngỗng bay' phổ biến vào những năm 1960 với Nhật Bản là người dẫn đầu, sang mô hình 'bốn con hổ và hơn thế nữa' khi công nghệ ngày càng tiên tiến hơn. Hiện nay là mô hình 'mạng chia sẻ sản xuất', trong đó các quốc gia khác nhau chia sẻ các phần của quy trình sản xuất".

Theo ông, quá trình mới này cho phép các nước đang phát triển hội nhập vào các chuỗi giá trị khu vực cũng như toàn cầu nhanh hơn, qua đó tạo điều kiện chuyển giao kỹ thuật và kỹ năng mở rộng cơ hội tăng trưởng cho những nước đi sau.

“Nhưng châu Á không nên tự mãn”, ông nhận định. Bởi vì, khoảng 330 triệu người dân vẫn sống trong cảnh nghèo đói, và nhiều nền kinh tế đang trải qua giai đoạn bất bình đẳng gia tăng. Cần có thêm các bước đi nhằm giúp các nền kinh tế trở nên linh hoạt hơn và đảm bảo tăng trưởng bền vững và toàn diện, ông khẳng định.

Ông cũng đưa ra các biện pháp ứng phó từ quan điểm của ADB. Thứ nhất, các nước châu Á phải tiếp tục theo đuổi chính sách kinh tế vĩ mô lành mạnh. Họ cần phải có biện pháp để giữ đủ không gian tài chính và khu vực dự trữ quốc tế chống lại các cú sốc trong tương lai. Khu vực đòi hỏi nguồn tài chính lớn hơn từ cải cách thuế và thu thập tốt hơn thông tin về cơ sở hạ tầng tài chính và các nhu cầu của xã hội.

Thứ hai, các nước cần có hệ thống tài chính sâu và rộng hơn. Bên cạnh lĩnh vực ngân hàng phát triển lành mạnh, các nước cần thị trường vốn mạnh, đặc biệt là trái phiếu nội tệ, cả riêng biệt và liên doanh hợp tác. Sáng kiến Thị trường Trái phiếu ASEAN + 3 do ADB tài trợ đã giúp mở rộng các loại trái phiếu nội tệ xuất sắc từ 1.000 tỷ USD năm 2002 lên hơn 10 nghìn tỷ USD vào năm 2016.

Thứ ba, cần phải có các chính sách thận trọng ở cả tầm vĩ mô và vi mô để duy trì sự ổn định tài chính. Các dòng vốn qua biên giới, tăng trưởng tín dụng trong nước và lạm phát giá tài sản cần được theo dõi sát sao. Ngoài ra, cần phải mở rộng tài chính, không chỉ để hỗ trợ công bằng xã hội mà còn giúp tăng trưởng bền vững thông qua tăng cường tiếp cận các dịch vụ tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ và các hộ gia đình.

Thứ tư, khu vực này phải thu hẹp khoảng cách cơ sở hạ tầng mà ADB ước tính sẽ lên tới trên 1,7 nghìn tỷ USD/ năm cho đến năm 2030. Hơn 400 triệu người vẫn thiếu điện và khoảng 300 triệu người không có nước uống an toàn.

Thứ năm, châu Á cũng phải giải quyết các rủi ro về biến đổi khí hậu thông qua các biện pháp giảm nhẹ và thích ứng với nó. Bằng cách sử dụng quy hoạch và công nghệ đô thị thông minh, các thành phố châu Á có thể trở nên linh hoạt và dễ sống hơn.

Thứ sáu, phát triển nguồn nhân lực là nhu cầu cấp thiết để các quốc gia trong khu vực tiến lên và tránh bẫy thu nhập trung bình. Các hệ thống giáo dục phải trang bị cho con người những kỹ năng và kiến thức cần thiết để thích ứng với một môi trường kinh doanh và công nghệ đang phát triển nhanh chóng. Thêm vào đó là sự đầy đủ và tiện ích của các dịch vụ y tế.

Cuối cùng, để giảm bớt rủi ro từ toàn cầu hóa, cần tăng cường hợp tác khu vực trong bối cảnh các cuộc khủng hoảng tài chính ngày càng trở nên phổ biến và tốn kém.

“Châu Á đang ở vị thế mạnh hơn 20 năm trước, nhưng vẫn phải thận trọng”, ông Takehiko Nakao kết luận trong bài viết của mình.

20 nam sau khung hoang tai chinh chau a van can than trong Cảnh báo nguy cơ khủng hoảng tài chính toàn cầu từ hoạt động cho vay rủi ro

Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) vừa khuyến nghị rằng các nhà hoạch định chính sách và thống đốc ngân hàng trung ương các ...

20 nam sau khung hoang tai chinh chau a van can than trong 20 năm sau khủng hoảng tài chính châu Á: Mối lo còn đó

Các quốc gia châu Á đã có những tiến bộ đáng kể trong việc đảm bảo ổn định tài chính khu vực sau cuộc khủng hoảng ...

20 nam sau khung hoang tai chinh chau a van can than trong Biến đổi khí hậu có thể gây ra đợt khủng hoảng tài chính mới

Biến đổi khí hậu có thể châm ngòi cho cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo của thế giới, theo một cựu lãnh đạo Ngân ...

Hạ Nhi (theo ADB, Philstar)

Bài viết cùng chủ đề

Châu Á

Đọc thêm

Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC) đang đứng trước yêu cầu chuyển thành không gian hợp tác kinh tế, logistics và sản xuất có giá trị gia tăng.
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 21/11. Lịch âm 21/11/2026? Âm lịch hôm nay 21/11. Lịch vạn niên 21/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Xem tử vi 21/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành phố khác trên cả nước được cập nhật chi tiết dưới đây.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC) đang đứng trước yêu cầu chuyển thành không gian hợp tác kinh tế, logistics và sản xuất có giá trị gia tăng.
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

Vừa qua, PVEP đã được công bố và vinh danh là Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026.
Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Gần ba thập niên Việt Nam có mặt trong APEC là gần 30 năm vai trò của Việt Nam thay đổi cùng với sự trưởng thành của nền kinh tế...
Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Một câu chuyện về văn hóa đọc đang được viết bằng những điều cụ thể: Không gian gần gũi, dịch vụ phù hợp và quyền tiếp cận tri thức bình đẳng cho mọi người.
Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tháng 11/2026, Tập đoàn Stavian được ghi nhận tại hai chương trình vinh danh uy tín về thương hiệu tuyển dụng và phát triển chuyên môn.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động