52 năm quan hệ Việt Nam-Nhật Bản: Đối tác không thể thay thế vì hòa bình và khát vọng phát triển

Trong cuộc họp báo ngày 19/9 nhân kỷ niệm 52 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Nhật Bản, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đã nêu bật nhiều điểm sáng trong hợp tác giữa hai nước, nhất là trong kỷ nguyên mới của Việt Nam.

Việt Nam-Nhật Bản: Thúc đẩy hợp tác trên tất cả lĩnh vực tương xứng với mối quan hệ tốt đẹp hiện nay Phó Thủ tướng Lê Thành Long tiếp Thống đốc tỉnh Osaka Yoshimura Hirofumi Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long sẽ tham dự Ngày Quốc gia Việt Nam tại EXPO 2025 Osaka, Kansai, thăm làm việc tại Nhật Bản

52 năm quan hệ Việt Nam-Nhật Bản: Đối tác không thể thay thế vì hòa bình và khát vọng phát triển

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì toạ đàm với các doanh nghiệp Nhật Bản ngày 12/8. (Nguồn: VGP)

Giai đoạn hợp tác chặt chẽ nhất

Tháng 11/2023, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ Nhật Bản-Việt Nam đã được nâng cấp lên "Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới". Đại sứ Ito Naoki nhận định quan hệ song phương đang ở giai đoạn hợp tác chặt chẽ nhất từ trước đến nay.

Đại sứ khẳng định lãnh đạo Nhật Bản ủng hộ đối với đường lối cải cách mà Việt Nam đang triển khai trong kỷ nguyên mới, đồng thời cam kết Nhật Bản sẽ tiếp tục hợp tác với tư cách là đối tác không thể thay thế nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển hơn nữa của Việt Nam.

Trên tinh thần đó, Đại sứ Ito Naoki đã nêu bật một số kết quả nổi bật giữa hai nước trong kỷ nguyên mới của Việt Nam. Theo đó, mới chỉ 5 tháng kể từ chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Ishiba (tháng 4/2025), nhưng đã có những lĩnh vực đạt được tiến triển rõ rệt, nhiều lĩnh vực khác hứa hẹn sẽ tiếp tục bứt phá, đặc biệt là khoa học – công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Về trí tuệ nhân tạo, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đang phối hợp với phòng nghiên cứu của GS Yutaka Matsuo (Đại học Tokyo) để đào tạo nhân lực AI cho Việt Nam. Ngày 17/9 vừa qua, GS Matsuo có bài giảng về AI và khởi nghiệp tại ĐH Bách khoa Hà Nội, thu hút 2.000 sinh viên tham dự.

Trong lĩnh vực chuyển đổi xanh, hai nước đang triển khai 15 dự án với tổng vốn đầu tư 20 tỷ USD, bao gồm điện gió ngoài khơi, nhiệt điện khí và năng lượng tái tạo khác. Nhật Bản cũng xem xét cấp khoản vay 300 triệu USD hỗ trợ Việt Nam trong quá trình này.

Ngoài ra, một số dự án hạ tầng chiến lược đã và đang được triển khai, nổi bật là Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá trị giá 200 triệu USD từ nguồn vốn ODA Nhật Bản, tuyến đường sắt đô thị số 2 tại Hà Nội và dự án thành phố thông minh Smart City ở phía bắc thủ đô.

Hợp tác kinh tế – thương mại tiếp tục là được thúc đẩy. Tổng vốn đầu tư lũy kế của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 80 tỷ USD. Năm 2024, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 50 tỷ USD. Theo khảo sát của JETRO, hiện có hơn 2.000 công ty Nhật Bản hoạt động tại Việt Nam, trong đó 60% kỳ vọng mở rộng kinh doanh trong vòng 1- 2 năm tới.

Ngày 12/8, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có cuộc đối thoại với các doanh nghiệp Nhật Bản đang đầu tư tại Việt Nam với kết quả quan trọng là Việt Nam sẽ cho phép các doanh nghiệp có máy móc đã sử dụng hơn 10 năm vẫn được gia hạn giấy phép đầu tư.

Tháng 10 tới, 60 nghiên cứu sinh Việt Nam sẽ bắt đầu khóa đào tạo tiến sĩ tại 5 trường đại học Nhật Bản, hợp tác cùng 5 trường đại học của Việt Nam. Nhật Bản dự kiến sẽ đào tạo 250 tiến sĩ ngành bán dẫn cho Việt Nam đến năm 2030, đóng góp vào mục tiêu của Việt Nam về đào tạo 500 tiến sĩ trong ngành này. Cùng lúc, Đại học Việt-Nhật sẽ mở chương trình đào tạo hệ đại học ngành công nghệ bán dẫn cho 100 sinh viên khóa đầu tiên.

Đại sứ Ito Naoki kết luận rằng những cải cách do Đảng và Chính phủ Việt Nam thúc đẩy đang mở ra cơ hội thuận lợi cho việc phát triển quan hệ đối tác kinh tế Nhật-Việt và thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn nữa giữa các doanh nghiệp hai nước.

Bí thư Trung ương Đảng, Quyền Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki ngày 19/9. (Ảnh: Quang Hòa)

Cùng "viết tiếp câu chuyện hòa bình"

Theo Đại sứ Ito Naoki, Ngoại trưởng Nhật Bản sắp có chuyến thăm Việt Nam và đồng chủ trì Ủy ban hợp tác Nhật-Việt. Đồng thời, phiên họp đầu tiên của cơ chế "2 2" cấp Thứ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng hai nước cũng sẽ được tổ chức tại Tokyo. Thông qua các cuộc đối thoại này, hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng, chuyển giao trang thiết bị, cũng như triển khai hỗ trợ tài chính không hoàn lại (OSA) dành cho Bộ Quốc phòng Việt Nam.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trong cuộc họp báo ngày 19/9. (Ảnh: PH)

"Trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, hai nước sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác nhằm góp phần duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực", Đại sứ Ito Naoki nhấn mạnh.

Ngoài ra, hợp tác trong văn hóa, giao lưu nhân dân và thể thao tiếp tục được chú trọng, góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau.

Đại sứ Ito Naoki cho biết trong năm tới, vở nhạc kịch "Công nữ Anio" tái hiện câu chuyện tình giữa thương nhân Nhật Bản và công nữ Việt Nam sẽ được công diễn tại Yokohama. Trong bóng đá, sự hợp tác giữa Liên đoàn Bóng đá Nhật Bản (JFA) và Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) theo biên bản ghi nhớ (MOU) đang được triển khai, bao gồm cả việc cử huấn luyện viên sang hỗ trợ. Tháng 6 năm sau, câu lạc bộ hàng đầu Nhật Bản Kawasaki Frontale sẽ có chuyến du đấu tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Năm ngoái, có khoảng 710.000 người Nhật Bản sang thăm Việt Nam và 620.000 người Việt Nam sang Nhật Bản. Hai nước đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ tăng số lượng khách du lịch lên con số 1 triệu người mỗi bên, tổng cộng là 2 triệu lượt khách. Hiện có khoảng 630.000 người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản, và Nhật Bản kỳ vọng con số này cũng sẽ đạt cột mốc 1 triệu người.

Đại sứ Ito Naoki cho biết, vừa qua ông đã trực tiếp tham dự hai lễ kỷ niệm lớn của Việt Nam: 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh.

"Tôi cảm nhận rõ niềm tự hào của người dân Việt Nam về những thành tựu đã đạt được và sự tin tưởng vào tương lai đất nước", ông Ito Naoki nói.

Ông cho biết, Nhật Bản sắp có thủ tướng mới sau bầu cử lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do. Dù thủ tướng mới là ai, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam sẽ luôn được coi trọng và thúc đẩy.

"Nhật Bản mong tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam để viết nên câu chuyện hòa bình với giá trị cốt lõi là độc lập – tự do – hạnh phúc", Đại sứ Ito Naoki nhấn mạnh.