ACMECS 7, CLMV 8, WEF – Mekong: "Cuộc gặp gỡ của những người anh em"

Xin Thứ trưởng cho biết mục đích của Việt Nam khi đăng cai các hội nghị lần này?

Mục đích của chúng ta là nhằm tăng cường mối quan hệ và hợp tác với các quốc gia láng giềng rất sát sườn trên các mặt chính trị, an ninh và liên kết kinh tế. Qua sự kiện này, Việt Nam còn thể hiện là một đối tác có trách nhiệm đối với lợi ích của chính mình, của các nước láng giềng thân thiện và với lợi ích của cả ASEAN trong hợp tác Tiểu vùng. Rộng hơn, Việt Nam còn thể hiện là đối tác có trách nhiệm với tất cả các cơ chế mà chúng ta đã tham gia, không chỉ trong khu vực mà còn trên thế giới. Khác với các hội nghị đa phương khác, đây là cuộc gặp giữa những người anh em, bạn bè truyền thống, “hàng xóm sát nhà”, là cơ chế rất quan trọng để tăng cường lòng tin. Các bên hợp tác cùng nhau giải quyết, tháo gỡ các vấn đề cụ thể từ hợp tác phát triển kinh tế, phát triển nguồn nhân lực, du lịch, môi trường, khai thác bền vững nguồn nước sông Mekong, đến tội phạm xuyên quốc gia… Trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều thách thức như hiện nay, các hội nghị này càng khẳng định ý nghĩa to lớn vì mục tiêu chung. Vậy, các đối tác sẽ tới hội nghị với các đề xuất và nội dung cụ thể hay phần nhiều theo tinh thần ngoại giao? Tất cả các bên đều mong muốn Hội nghị không chỉ dừng ở mức những hành vi và gợi ý mang tính ngoại giao. Các hoạt động sẽ ngày càng thiết thực hơn. Tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ là phải tìm cách thúc đẩy hợp tác kinh tế và kết nối hạ tầng, đi đến hiệu quả ngày càng thiết thực. Các nội dung đóng góp và sáng kiến cụ thể của các bên sẽ được ban tổ chức cố gắng cung cấp sớm nhất tới giới truyền thông.

Có ý kiến cho rằng, hiệu quả hợp tác trong CLMV và ACMECS chưa cao, thưa Thứ trưởng?

Tôi nghĩ rằng, tùy theo cách nhìn. Bởi nếu chỉ nhìn hiệu quả bằng cách đếm bao nhiêu dự án, bao nhiêu đầu tư… thì đúng là có nhiều vấn đề về mặt hiệu quả. Nhưng nếu nhìn ở tầm lớn hơn như việc xây dựng lòng tin, về tạo sự hấp dẫn chung đối với tất cả các đối tác bên ngoài, từ chuyện đối phó với những thách thức an ninh phi truyền thống, hay những câu chuyện khác…, đây là một cơ chế rất cần thiết. Chúng ta không thể nóng vội vì tất cả đều có mức độ phát triển gần giống nhau, đối phó với những thách thức cũng gần giống nhau. Thường một tiểu vùng muốn phát triển nhanh thì cần có đầu tàu, hiện chúng ta đang thiếu đầu tàu đó. Vì thế, chúng ta tập hợp lại, bàn bạc để cùng tạo sức hấp dẫn lớn hơn với các đối tác bên ngoài. Với Việt Nam, hợp tác tiểu vùng đã kích thích chúng ta tự vận động, tự phát triển để tự tăng cường năng lực. Đó cũng là tăng cường năng lực của cả tiểu vùng.

Có không ít những khó khăn khách quan tác động đến hợp tác trong CLMV và ACMECS?

Theo tôi, về chủ quan, mức độ quan tâm từ lãnh đạo cấp cao đến doanh nghiệp, công chúng và cả giới truyền thông đối với cơ chế này còn chưa cao. Có thể là do cách tiếp cận, chưa thấy có hiệu quả, hoặc nhìn vấn đề mới chỉ tập trung quá nhiều vào các hiệu quả cụ thể. Vì có những dự án có khi phải rất lâu sau nữa, thậm chí nhiều đời sau, mới có thể thấy được hiệu quả của nó, nên cũng rất khó thuyết phục. Đầu tiên chúng tôi mong muốn có sự quan tâm đầy đủ và rộng hơn của tất cả các cấp, giới truyền thông, người dân và doanh nghiệp. Còn ở các cấp tác nghiệp thì cần nghiên cứu để có được các sáng kiến dù nhỏ thôi nhưng hữu dụng và cụ thể. Nếu chúng ta chỉ nghĩ tới các sáng kiến quá cao xa thì rất dễ bị mất lòng tin, càng làm giảm sự quan tâm. Đây là hai khó khăn lớn nhất trong khối cần phải vượt qua được.

Xin cảm ơn Thứ trưởng!

Minh Anh - Thành Châu (ghi)