Bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 (AEF 2026), Báo Thế giới và Việt Nam đã trao đổi với các chuyên gia quốc tế về những ưu tiên trong phát triển công nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy ứng dụng AI.
Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu kết nối chính sách với nhu cầu thực tiễn, đồng thời tăng cường phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý để tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Tăng giá trị nội địa, củng cố năng lực doanh nghiệp Việt
 |
| Ông Kyriakos Triantafyllidis, Trưởng phòng Tăng trưởng và Chiến lược tại Trung tâm Sản xuất tiên tiến và Chuỗi cung ứng của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF), nhấn mạnh yêu cầu nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất và năng lực của doanh nghiệp Việt Nam. (Ảnh: Thành Long) |
Ông Kyriakos Triantafyllidis, Trưởng phòng Tăng trưởng và Chiến lược tại Trung tâm Sản xuất tiên tiến và Chuỗi cung ứng thuộc Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF), cho rằng, sản xuất và lắp ráp đã đóng góp quan trọng vào thành công kinh tế của Việt Nam trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, để tiến lên các nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị, Việt Nam cần mở rộng sang những hoạt động có giá trị gia tăng lớn hơn, đặc biệt là kỹ thuật và thiết kế sản phẩm.
Theo đại diện WEF, quá trình chuyển đổi này đòi hỏi sự hình thành của một hệ sinh thái sản xuất có sự tham gia của các tập đoàn đa quốc gia, nhà cung ứng trong nước và chính phủ.
Trong đó, chính sách phù hợp cần tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực và tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị cao.
Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), ông Kyriakos Triantafyllidis nhấn mạnh tầm quan trọng của phát triển kỹ năng và xây dựng nền tảng năng lực cần thiết để đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn đa quốc gia.
Theo chuyên gia, doanh nghiệp cần bắt đầu bằng việc xác định đúng vấn đề và thách thức cần giải quyết, thay vì chạy theo công nghệ với kỳ vọng công nghệ sẽ tự động mang lại hiệu quả.
Bên cạnh năng lực nội tại, khả năng cung cấp thông tin minh bạch về hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng cũng có ý nghĩa quan trọng.
Khi các tập đoàn đa quốc gia có thể nắm bắt rõ hơn hoạt động của nhà cung ứng, thông qua dữ liệu và khả năng truy xuất nguồn gốc, cơ hội kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với chuỗi cung ứng quốc tế sẽ được cải thiện.
Về hợp tác giữa WEF và Việt Nam, chuyên gia cho biết, hai bên đã phối hợp chặt chẽ trong khoảng ba năm qua, đặc biệt thông qua Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại Việt Nam (C4IR Việt Nam).
Trong đó, sáng kiến V-Smart hỗ trợ sản xuất thông minh được triển khai thí điểm với 70 doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhằm đánh giá mức độ trưởng thành số, năng lực phát triển nhân tài và xác định những khoảng trống cần khắc phục.
Phát triển kỹ năng lao động phải gắn với nhu cầu thị trường
 |
| Ông Felix Weidenkaff, Chuyên gia Chính sách việc làm và Thị trường lao động tại Văn phòng Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam, đề cập yêu cầu gắn phát triển kỹ năng lao động với nhu cầu thực tế của thị trường. (Ảnh: Thành Long) |
Ông Felix Weidenkaff, chuyên gia Chính sách việc làm và Thị trường lao động tại Văn phòng Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam, nhận định, tăng trưởng kinh tế ấn tượng trong nhiều thập niên qua đã mở ra những cơ hội việc làm và hướng phát triển mới cho người lao động cũng như doanh nghiệp Việt Nam.
Tuy nhiên, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, toàn cầu hóa và già hóa dân số đang đặt ra những yêu cầu mới đối với thị trường lao động.
Trước bối cảnh đó, chuyên gia xác định ba định hướng quan trọng đối với phát triển kỹ năng trong thời gian tới.
Thứ nhất, Việt Nam cần củng cố hệ thống chính sách hiện có, trong đó ưu tiên nâng cao hiệu quả thực thi các quy định về giáo dục nghề nghiệp và việc làm. Vị chuyên gia này cũng đề cập việc triển khai hiệu quả các cơ chế như quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp.
Thứ hai, phát triển kỹ năng cần dựa sát hơn vào nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Theo đại diện ILO, cần tăng cường kết nối giữa người sử dụng lao động, người lao động, cơ sở đào tạo và các ngành kinh tế, đồng thời thiết lập cơ chế phản hồi thường xuyên và hệ thống thông tin thị trường lao động. Các cơ quan hoặc hội đồng kỹ năng ngành có thể tạo điều kiện để các lĩnh vực như điện tử, dệt may cùng xác định các kỹ năng và vị trí việc làm cần thiết trong một, hai hoặc ba năm tới.
Thứ ba, cần giúp thế hệ lao động trẻ nhận diện rõ hơn những cơ hội nghề nghiệp đang hình thành từ chuyển đổi số và tăng trưởng xanh. Theo ông Felix Weidenkaff, cơ sở giáo dục và đào tạo có vai trò quan trọng trong cung cấp thông tin để người trẻ hiểu rõ các công việc số và việc làm xanh trên thị trường, từ đó chuẩn bị kỹ năng phù hợp với nhu cầu tương lai.
Xây dựng chính sách AI linh hoạt
 |
| Ông Benjamin Chiao, Chủ tịch Viện Eurasia kiêm Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp trí tuệ nhân tạo Thâm Quyến, chia sẻ góc nhìn về chính sách AI và thúc đẩy ứng dụng công nghệ tại Việt Nam. (Ảnh: Thành Long) |
Ông Benjamin Chiao, Chủ tịch Viện Eurasia kiêm Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp trí tuệ nhân tạo Thâm Quyến (Trung Quốc), đánh giá Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể trong lĩnh vực AI.
Để khai thác hiệu quả tiềm năng của công nghệ này đối với tăng trưởng kinh tế, Việt Nam cần xây dựng chính sách phù hợp, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho hợp tác quốc tế.
Theo Chủ tịch Viện Eurasia, Việt Nam không nhất thiết phải tự phát triển những mô hình AI tiên tiến nhất, mà nên tập trung xây dựng một môi trường đáng tin cậy, an toàn và có khả năng hợp tác với nhiều đối tác.
Ông Benjamin Chiao cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của cách tiếp cận trung lập về công nghệ, cho phép Việt Nam hợp tác với nhiều nền tảng và hệ thống khác nhau.
Bên cạnh định hướng chính sách, chuyên gia này lưu ý AI đòi hỏi nguồn điện lớn, đặc biệt để vận hành các trung tâm dữ liệu.
Vì vậy, Việt Nam cần có chính sách phù hợp nhằm thu hút đầu tư vào hạ tầng điện, đồng thời cân đối nhu cầu năng lượng giữa sản xuất công nghiệp và phát triển AI.
Về thúc đẩy ứng dụng AI trong doanh nghiệp, ông Benjamin Chiao cho rằng, chính phủ giữ vai trò quan trọng trong cung cấp hạ tầng và các điều kiện nền tảng phục vụ lợi ích chung.
Tuy nhiên, không phải mọi năng lực AI đều cần được xây dựng thành hạ tầng công cộng.
Thay vào đó, Chủ tịch Viện Eurasia đề cập kinh nghiệm của Trung Quốc trong triển khai các chương trình phiếu hỗ trợ, nhằm khuyến khích cá nhân và doanh nghiệp nhỏ sử dụng dịch vụ AI.
Theo giải thích của ông Benjamin Chiao, token là đơn vị đo lượng dữ liệu được xử lý hoặc sử dụng khi làm việc với các mô hình AI.
Thông qua cơ chế phiếu hỗ trợ, người dùng có thể chủ động lựa chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu, qua đó thúc đẩy cạnh tranh giữa các nhà cung cấp.
Theo chuyên gia Viện Eurasia, cách thiết kế chính sách này có thể giúp nguồn hỗ trợ của chính phủ được sử dụng hiệu quả hơn, đồng thời khuyến khích cá nhân và doanh nghiệp chủ động lựa chọn giải pháp AI phù hợp.
| AEF 2026: Chuyên gia nước ngoài chỉ rõ hai yêu cầu để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, Việt Nam cần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao hiệu quả điều ... |
| AEF 2026: Doanh nghiệp nước ngoài gợi mở hướng phát triển mới cho Việt Nam Dịch chuyển chuỗi cung ứng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phát triển công nghệ sinh học đang mở ra những hướng hợp ... |
| AEF 2026: Việt Nam cần học hỏi từ thành công, đúc rút từ thất bại trong ứng dụng AI Để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hiệu quả, Việt Nam cần đẩy mạnh hợp tác giữa đại học, doanh nghiệp và cơ quan ... |
| Chính thức khai mạc Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026: Gửi đi thông điệp Việt Nam sẵn sàng hợp tác để cùng phát triển Sáng 28/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, phiên khai mạc và phiên toàn thể cấp cao với chủ đề "Tinh ... |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Tương lai thuộc về các quốc gia biết kết nối nguồn lực, khơi dậy sáng tạo và hợp tác hiệu quả vì lợi ích chung Sáng 28/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự và phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc Diễn đàn Kinh tế mùa ... |
