An ninh lương thực ASEAN: Bài toán khó nhưng có nhiều cách giải

Phương Vy
An ninh lương thực đang là vấn đề nan giải đối với ASEAN. Hợp tác với các đối tác như EU hay Nhật Bản là các hướng đi cần phải thúc đẩy để tìm ra giải pháp toàn diện cho lĩnh vực trọng yếu này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
An ninh lương thực ASEAN: Bài toán khó nhưng có nhiều cách giải
Ngành nông nghiệp của ASEAN đang phải đối mặt với nhiều vấn đề, đặc biệt là thiếu hụt nguồn lao động. (Nguồn: Aectourismthai)

Các mối đe dọa rập rình

Trong những năm gần đây, các nước ASEAN phải đối mặt với các vấn đề an ninh lương thực. Cuộc khủng hoảng kép gây ra bởi đại dịch Covid-19 và xung đột Nga-Ukraine đã ảnh hưởng đến dòng người lao động di cư - những người hoạt động trong ngành nông nghiệp, làm gián đoạn chuỗi cung ứng lương thực và hạn chế sản lượng lúa mì và phân bón trên toàn cầu.

Các quốc gia thành viên ASEAN ưu tiên việc duy trì các chuỗi cung ứng lương thực mở và khả dụng. Tuy nhiên, việc giải quyết các mối đe dọa đang rình rập khác đối với an ninh lương thực cũng quan trọng không kém.

Biến đổi khí hậu đã và đang gây ảnh hưởng tới sản xuất lương thực do nhiệt độ và lưu lượng mưa dao động. Quá trình đô thị hoá ngày một tăng gây ra sự sụt giảm tương ứng trong lực lượng người làm nông, khi mà nhóm nông dân hiện tại già đi và ít người trẻ quan tâm đến việc thế chỗ họ.

Với những thách thức được đưa ra, việc nghiên cứu và phát triển nông nghiệp (R&D) phải là một yếu tố cốt lõi trong bất kỳ chính sánh an ninh lương thực quốc gia nào. Việc tập trung nghiên cứu khí hậu là cần thiết để phát triển các giống cây trồng có thể chống chịu khí hậu ngày một bất ổn và các sự kiện thời tiết cực đoan.

Việc kết hợp công nghệ vào lĩnh vực nông nghiệp giúp tối ưu sản xuất. Các công nghệ có thể đa dạng từ kỹ thuật công nghệ mức thấp, như phủ luống trồng, xây dựng vi lưu, tới các phát minh tiên tiến bao gồm việc sử dụng phương tiện bay không người lái và cảm ứng. Hiện đại hóa lĩnh vực nông nghiệp sẽ thay đổi định kiến tiêu cực của người trẻ rằng ngành này là “lấm bẩn, nguy hiểm và khó khăn”.

Tuy nhiên, các quốc gia ASEAN đều phải chịu sự sụt giảm trong nghiên cứu nông nghiệp. Năm 2020, báo cáo của Viện nghiên cứu chính sách lương thực quốc tế (IFPRI) nhấn mạnh rằng các quốc gia ASEAN không chỉ đầu tư ít vào việc nghiên cứu và phát triển nông nghiệp, mà chi tiêu của họ cho nghiên cứu và phát triển nông nghiệp như một phần của tổng sản phẩm quốc nội nông nghiệp đã giảm dần trong giai đoạn 2000-2017. Ngành nông nghiệp cũng chủ yếu bao gồm các hộ sản xuất nhỏ vốn không thể đầu tư mạnh tay vào nghiên cứu và phát triển.

TIN LIÊN QUAN
ASEAN-EU tái khẳng định thúc đẩy hợp tác sâu rộng và thực chất trên nhiều lĩnh vực

Nhật Bản hay EU-đều hợp tác cùng thắng

Hiện tại, các nỗ lực nghiên cứu và phát triển nông nghiệp của ASEAN chủ yếu bị giới hạn trong trao đổi kiến thức giữa các quốc gia thành viên. Tuy nhiên, ASEAN vẫn sẵn sàng hợp tác với các đối tác bên ngoài nhằm mở rộng quy mô kết hợp các nỗ lực nghiên cứu và chính sách của các quốc gia thành viên. Ví dụ, việc ASEAN hợp tác với Nhật Bản trong lĩnh vực giám sát sức khỏe cộng đồng đã diễn ra thành công.

Tin liên quan
Nhận diện các vấn đề nhân quyền của ASEAN năm 2023 Nhận diện các vấn đề nhân quyền của ASEAN năm 2023

Một sáng kiến tương tự cũng nên được triển khai nhằm kết hợp và củng cố các nỗ lực nghiên cứu và phát triển nông nghiệp tại Đông Nam Á. Liên minh châu Âu (EU) là một đối tác thân thiết. EU đã đầu tư nguồn vốn vào cơ sở an ninh lương thực ở ASEAN do Indonesia, Việt Nam và Malaysia là các nguồn cung chính cho việc nhập khẩu nông sản của EU.

Một sáng kiến tiềm năng giữa EU và ASEAN có thể chia ra làm 2 đề xuất. Đề xuất đầu tiên là EU tài trợ và chia sẻ chuyên môn kỹ thuật nhằm thành lập Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông nghiệp ASEAN (ACARD). Mục tiêu chính của ACARD sẽ là đào tạo các nhà nghiên cứu chuyên về công nghệ nông nghiệp và giúp bố trí việc nghiên cứu và phát triển nông sản khu vực.

ACARD cần xây dựng dựa trên những nỗ lực trao đổi tri thức khu vực hiện có. Trung tâm có thể giám sát tình hình và tiến độ của các tổ chức tương tự để đóng góp vào các nỗ lực an ninh lương thực, và nghiên cứu và phát triển nông sản.

Điều này sẽ bao gồm làm việc với Ban dự trữ an ninh lương thực ASEAN, Hệ thống thông tin an ninh lương thực ASEAN, các cơ sở đào tạo và các tổ chức nghiên cứu tư nhân. Bằng việc đứng ở vị trí trung tâm của mạng lưới nghiên cứu và phát triển nông sản khu vực, ACARD sẽ được trang bị để thúc đẩy phối hợp nghiên cứu và phát triển liên ngành, phát hiện khả năng trùng lặp trong nghiên cứu trên khắp các tổ chức khác nhau và xác định khoảng trống trong nghiên cứu.

ACARD cũng có thể đóng vai trò là trung tâm đào tạo các nhà nghiên cứu ASEAN chuyên về công nghệ nông sản. Tổng cục tài nguyên bền vững của EU thuộc Trung tâm nghiên cứu chung, cùng với các cơ sở đào tạo, ví dụ như trường Đại học Hohenheim của Đức và Đại học và nghiên cứu Wageningen ở Hà Lan, có thể thường xuyên hợp tác với ACARD. Điều này có thể thúc đẩy việc trao đổi kinh nghiệm giữa 2 khu vực.

Đề xuất thứ hai là EU hỗ trợ việc tài trợ và chia sẻ chuyên môn nhằm mở rộng mạng lưới chuyên đề nông nghiệp trên khắp ASEAN. Những mạng lưới chuyên đề này, được mô phỏng theo Hiệp hội đối tác đổi mới châu Âu về năng suất nông nghiệp và tính bền vững, sẽ thúc đẩy sự tương tác giữa các nhân tố quan trọng trong ngành công nghiệp nông sản - bao gồm nông dân, nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và các công ty nông nghiệp tư nhân. Mạng lưới chống chịu với biến đổi khí hậu ASEAN, nơi tập trung vào nông nghiệp thông minh với khí hậu, là một ví dụ.

Mạng lưới chuyên đề cũng nên tập trung vào đa dạng sinh học và quản lý đất trồng, nước và chất thải. Những mạng lưới này nên thúc đẩy các sáng kiến trồng trọt kỹ thuật thấp và trình bày những phát hiện đó trong một dạng thức có thể tiếp cận được cho các người tiêu dùng cuối như các hộ nông dân nhỏ.

Khoảng trống trong các nỗ lực nghiên cứu và phát triển nông nghiệp của ASEAN mang đến cho EU cơ hội để mở rộng hợp tác trong khuôn khổ quan hệ đối tác EU-ASEAN xoay quanh tăng trưởng xanh và xây dựng năng lực. EU có thể học hỏi từ những kinh nghiệm chung của các hộ nông dân nhỏ, trong khi ASEAN có thể đón nhận sự hỗ trợ để phát triển năng lực nghiên cứu và củng cố giáo dục nông dân. Cả EU và ASEAN sẽ được lợi từ một nền an ninh lương thực vững chắc hơn ở ASEAN.

Việt Nam dự Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN+3 lần thứ 22

Việt Nam dự Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN+3 lần thứ 22

Trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2023, Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN+3 (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc) lần thứ ...

Tăng cường lan tỏa hình ảnh du lịch ASEAN tại Nga

Tăng cường lan tỏa hình ảnh du lịch ASEAN tại Nga

Cơ quan du lịch các nước ASEAN và phía Nga sẽ tiếp tục làm việc nhằm thúc đẩy thực hiện Kế hoạch Công tác và ...

Du lịch Việt Nam chiến thắng nhiều hạng mục tại Giải thưởng Du lịch ASEAN 2023

Du lịch Việt Nam chiến thắng nhiều hạng mục tại Giải thưởng Du lịch ASEAN 2023

Chiều 5/2, Lễ trao Giải thưởng Du lịch ASEAN 2023 đã được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN 2023 tại Indonesia.

Phu nhân Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan tiếp nhận vai trò Chủ tịch Câu lạc bộ Nữ ngoại giao ASEAN

Phu nhân Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan tiếp nhận vai trò Chủ tịch Câu lạc bộ Nữ ngoại giao ASEAN

Câu lạc bộ Nữ ngoại giao ASEAN tại Hà Lan được thành lập với mục đích giữ gìn và phát huy tinh thần đoàn kết ...

Biển Đông: Indonesia nhấn mạnh cách tiếp cận mới để sớm có COC, chuyên gia nhận định Mỹ 'không thể rời mắt' khỏi khu vực

Biển Đông: Indonesia nhấn mạnh cách tiếp cận mới để sớm có COC, chuyên gia nhận định Mỹ 'không thể rời mắt' khỏi khu vực

Một bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông khả thi và phù hợp với luật pháp quốc tế hứa hẹn sẽ sớm đạt được, ...

(theo East Asia Forum)

Bài viết cùng chủ đề

ASEAN

Đọc thêm

Dần rời bỏ kịch bản quân sự với Iran, Mỹ 'lệch pha' với đồng minh Israel

Dần rời bỏ kịch bản quân sự với Iran, Mỹ 'lệch pha' với đồng minh Israel

Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Ali Larijani nhận định, Mỹ có vẻ như đang dần rời bỏ kịch bản quân sự đối với Tehran.
Hoa hậu nhí Phùng Hiểu Anh tỏa sáng với chuỗi hoạt động ý nghĩa

Hoa hậu nhí Phùng Hiểu Anh tỏa sáng với chuỗi hoạt động ý nghĩa

Cuối năm 2025 ghi dấu một chặng đường rực rỡ và đầy thăng hoa của Hoa hậu nhí Phùng Hiểu Anh- Gương mặt nghệ thuật triển vọng đang ngày càng ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 12/2/2026, Lịch vạn niên ngày 12 tháng 2 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 12/2/2026, Lịch vạn niên ngày 12 tháng 2 năm 2026

Lịch âm 12/2. Lịch âm hôm nay 12/2/2026? Âm lịch hôm nay 12/2. Lịch vạn niên 12/2/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Lãnh đạo Việt Nam gửi thư thăm hỏi về tình hình lũ lụt kéo dài gây thiệt hại nặng nề tại Mozambique

Lãnh đạo Việt Nam gửi thư thăm hỏi về tình hình lũ lụt kéo dài gây thiệt hại nặng nề tại Mozambique

Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường đã gửi thư tới Lãnh đạo Cộng hòa Mozambique về tình hình lũ lụt kéo dài gây thiệt hại nặng ...
Giá vàng hôm nay 12/2/2026 tăng chậm, quá trình tái thiết lập vị thế đầu tư, 'giải mã' những đợt giảm giá mạnh nhất

Giá vàng hôm nay 12/2/2026 tăng chậm, quá trình tái thiết lập vị thế đầu tư, 'giải mã' những đợt giảm giá mạnh nhất

Giá vàng hôm nay 12/2/2026 tăng chậm, tái thiết lập vị thế đầu tư, 'giải mã' những đợt giảm giá mạnh nhất.
Phát động cuộc thi ảnh, video 'Tết hạnh phúc'

Phát động cuộc thi ảnh, video 'Tết hạnh phúc'

Cuộc thi ảnh, video 'Tết hạnh phúc' hướng tới tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của Tết cổ truyền, từ không khí đón xuân, phong tục, đời ...
Kinh tế Ấn Độ: Nhìn lại năm 2025 và hướng tới triển vọng năm 2026

Kinh tế Ấn Độ: Nhìn lại năm 2025 và hướng tới triển vọng năm 2026

Giáo sư Sambit Bhattacharyya tại Đại học Sussex đăng bài viết trên East Asia Forum với tựa đề 'Kinh tế Ấn Độ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026'.
Khai mở tiềm năng thương mại Ấn Độ-Australia

Khai mở tiềm năng thương mại Ấn Độ-Australia

The Interpreter (Australia) ngày 10/2 đăng bài phân tích về quan hệ thương mại giữa Australia và Ấn Độ với nội dung chính như sau:
WSJ: Kinh tế Mỹ năm 2025 giống như chiếc 'tàu lượn siêu tốc'

WSJ: Kinh tế Mỹ năm 2025 giống như chiếc 'tàu lượn siêu tốc'

Tờ Wall Street Journal mới đây đã đăng bài viết nhận định về nền kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump năm 2025.
'Công cụ tự chủ chiến lược' mới của các quốc gia tầm trung và nhỏ

'Công cụ tự chủ chiến lược' mới của các quốc gia tầm trung và nhỏ

Ngoại giao mạng không còn là lĩnh vực chuyên biệt dành riêng cho các cường quốc mà trở thành một yêu cầu chiến lược với các nước nhỏ và tầm trung.
Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Ngày 6/2, truyền thông Campuchia đã đăng tải nhiều bài viết thông tin về chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư Tô Lâm tới xứ sở hoa champa.
Korea Herald: Trung Quốc trở thành 'chất xúc tác' cho ngành chip bán dẫn Hàn Quốc

Korea Herald: Trung Quốc trở thành 'chất xúc tác' cho ngành chip bán dẫn Hàn Quốc

Theo nhận định của trang Korea Herald, Trung Quốc chính là 'chất xúc tác' để ngành chip bán dẫn Hàn Quốc có bước tiến xa hơn.
Phiên bản di động