ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

Ths. Hoàng Thanh Tâm,
Viện Nghiên cứu Chiến lược, Học viện Ngoại giao
Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu ngày càng trở nên gay gắt, ASEAN đang nỗ lực biến áp lực từ khủng hoảng thành động lực thúc đẩy liên kết năng lượng khu vực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Các Bộ trưởng kinh tế của ASEAN dự Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 32 (AEM) tại khách sạn Shangri-La The Fort ở thành phố Taguig vào ngày 13/3. (Ảnh: PNA)
Các Bộ trưởng kinh tế của ASEAN dự Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 32 (AEM) tại khách sạn Shangri-La The Fort ở thành phố Taguig (Philippines) ngày 13/3. (Nguồn: PNA)

Ngày 24/3, Chủ tịch Thượng viện Philippines Francis Escudero chính thức lên tiếng kêu gọi chính phủ tận dụng các hội nghị trong khuôn khổ ASEAN để thúc đẩy hoàn tất Thỏa thuận An ninh Dầu mỏ ASEAN (APSA), hướng tới xây dựng cơ chế chia sẻ nhiên liệu trong nội khối để ứng phó kịp thời khi một thành viên rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Sáng kiến này được thúc đẩy trong bối cảnh giá dầu và nguồn cung toàn cầu tiếp tục biến động mạnh do những bất ổn kéo dài từ cuộc khủng hoảng Trung Đông, đặc biệt là các nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz - huyết mạch vận chuyển phần lớn dầu thô và LNG nhập khẩu vào Đông Nam Á.

Về bản chất, APSA là khuôn khổ an ninh dầu mỏ khu vực, cho phép các nước ASEAN cung cấp dầu mỏ hoặc sản phẩm dầu mỏ cho một thành viên đang ở trong tình trạng "thiếu hụt nghiêm trọng" - được định nghĩa là thiếu ít nhất 10% nhu cầu nội địa bình thường trong tối thiểu 30 ngày liên tục do khủng hoảng.

Với các biện pháp ứng phó khẩn cấp được nêu trong dự thảo, quy trình được tiến hành như sau: Thứ nhất, nước thành viên gặp khó khăn gửi thông báo khẩn cấp lên Ban thư ký Hội đồng Dầu khí ASEAN; thứ hai, các thành viên còn lại nỗ lực cung cấp lượng nhiên liệu tương đương 10% nhu cầu bình thường của nước đó, với điều kiện và giá cả được thương lượng trong tinh thần hỗ trợ, không trục lợi, song vẫn dựa trên cơ sở tự nguyện và thương mại. APSA đặt nền móng cho tấm lưới an toàn về nguồn cung mang tính tập thể, có khả năng giảm thiểu sự gián đoạn trong những thời điểm căng thẳng.

Ông Escudero nhấn mạnh rằng việc Manila đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm nay có "vị trí then chốt" để dẫn dắt nỗ lực tăng cường an ninh năng lượng khu vực. Ông lập luận rằng một cơ chế chia sẻ nhiên liệu tương tự các cơ chế dự trữ và hoán chuyển dầu trong khuôn khổ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) sẽ mang lại cho ASEAN hai lợi thế chiến lược căn bản: Một là khả năng ổn định nguồn cung và hạn chế gián đoạn kinh tế trong các giai đoạn khủng hoảng; hai là nâng cao vị thế tập thể của khu vực trong việc ứng phó với những biến động địa chính trị mà từng quốc gia đơn lẻ không thể tự mình xử lý.

Theo Manila, các quốc gia có thế mạnh sản xuất dầu trong ASEAN gồm Brunei, Indonesia và Malaysia sẽ là những trụ cột cung ứng nhiên liệu khẩn cấp khi APSA được kích hoạt, bổ sung cho các biện pháp ứng phó trong nước như tiết giảm nhu cầu, chuyển đổi nhiên liệu, chia sẻ thông tin và bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, phần lớn xuất khẩu dầu khí của các nước này đã gắn với các hợp đồng thương mại dài hạn, do đó, APSA dựa trên cơ chế tự nguyện đóng vai trò như tấm lưới an toàn về nguồn cung và kênh phối hợp chính sách, chứ không phải công cụ kiểm soát giá nhiên liệu trong khu vực. Hiệu quả thực tế vì thế sẽ phụ thuộc không nhỏ vào ý chí của từng thành viên tại từng thời điểm cụ thể.

Động thái của Philippines phản ánh nỗ lực của ASEAN trong việc bảo đảm an ninh năng lượng chung, thay vì chỉ trông đợi vào chính sách năng lượng đơn lẻ của từng quốc gia, nhất là khi khu vực vẫn nhập khẩu phần lớn dầu mỏ từ Trung Đông. Nếu được hoàn tất và vận hành hiệu quả, APSA có thể trở thành một lớp bảo đảm chiến lược quan trọng bên cạnh các sáng kiến ổn định tài chính ASEAN+3, góp phần nâng cao khả năng chống chịu của khu vực trước những bất ổn địa chính trị trong tương lai.

ASEAN họp đặc biệt về tình hình Trung Đông, kêu gọi kiềm chế và thúc đẩy giải pháp hòa bình

Ngày 13/3, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã tiến hành cuộc họp đặc biệt theo hình thức trực tuyến nhằm trao đổi về những ...

Thương hiệu cà phê Đông Nam Á tìm đường ra biển lớn

Trong khi các “ông lớn” toàn cầu như Starbucks hay Luckin Coffee tăng tốc mở rộng tại Đông Nam Á, nhiều thương hiệu cà phê ...

Liên kết thương mại Việt Nam-ASEAN ngày càng chặt chẽ

Với chủ trương tăng cường hợp tác nhiều mặt trong nội khối ASEAN, thương mại giữa Việt Nam và các đối tác trong cùng khu ...

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang tiếp Đại sứ Anh Iain Frew, trao đổi thúc đẩy hợp tác ASEAN - Anh

Chiều 24/3, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam đã tiếp Đại sứ Vương ...

Thắt chặt hơn nữa mối quan hệ Ba Lan-ASEAN, tăng cường khả năng phục hồi chiến lược trước những thách thức toàn cầu

Ngày 23/3, Hội thảo “Đối thoại Ba Lan-ASEAN: Cộng đồng lợi ích và phát triển an toàn” đã diễn ra tại Hạ viện Ba Lan.

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 17/4/2026: Tuổi Dậu thu nhập tăng nhanh

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 17/4/2026: Tuổi Dậu thu nhập tăng nhanh

Xem tử vi 17/4 - tử vi 12 con giáp hôm nay 17/4/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 17/4/2026: Thiên Bình tình cảm nở hoa

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 17/4/2026: Thiên Bình tình cảm nở hoa

Tử vi hôm nay 17/4/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 17/4/2026, Lịch vạn niên ngày 17 tháng 4 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 17/4/2026, Lịch vạn niên ngày 17 tháng 4 năm 2026

Lịch âm 17/4. Lịch âm hôm nay 17/4/2026? Âm lịch hôm nay 17/4. Lịch vạn niên 17/4/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
PVEP thực hiện bước đi chiến lược trong phát triển nguồn nhân lực

PVEP thực hiện bước đi chiến lược trong phát triển nguồn nhân lực

Chương trình ‘Nhân viên tài năng’ của PVEP năm 2026 tiếp tục khẳng định định hướng nhất quán trong việc đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Mai Tri Thức: Chàng dược sĩ miền Tây đem tiếng cười qua những video triệu view

Mai Tri Thức: Chàng dược sĩ miền Tây đem tiếng cười qua những video triệu view

Tốt nghiệp ngành dược năm 2019, Mai Trí Thức, mở tiệm thuốc tại quận Tân Phú (TP.HCM). Từ những trải nghiệm đời thường nơi quầy thuốc, anh bất ngờ được ...
Việt Nam - Điểm đến của hành trình, điểm dừng của trái tim

Việt Nam - Điểm đến của hành trình, điểm dừng của trái tim

Không chỉ là điểm đến du lịch hay nơi làm việc, Việt Nam đang dần trở thành “ngôi nhà thứ hai” của nhiều người nước ngoài.
Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét về các hoạt động quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Bắc Kinh

Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét về các hoạt động quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Bắc Kinh

Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét về các hoạt động hội đàm, hội kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các nhà lãnh đạo Trung Quốc.
EAF: Việt Nam cần gắn các chính sách hỗ trợ nông dân với việc sản xuất lúa gạo phát thải thấp

EAF: Việt Nam cần gắn các chính sách hỗ trợ nông dân với việc sản xuất lúa gạo phát thải thấp

Việt Nam cần gắn các chính sách hỗ trợ nông dân với việc sản xuất lúa gạo phát thải thấp để có thể thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
IMF: Xung đột tại Trung Đông đã trở thành biến số của kinh tế toàn cầu

IMF: Xung đột tại Trung Đông đã trở thành biến số của kinh tế toàn cầu

IMF nhận định, triển vọng kinh tế toàn cầu đang ngày càng trở nên bất định trước những diễn biến địa chính trị khó lường tại Trung Đông.
Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz: Vì sao và sẽ diễn ra như thế nào?

Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz: Vì sao và sẽ diễn ra như thế nào?

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc phong tỏa các cảng của Iran tại eo biển Hormuz đang làm gia tăng bất ổn trên thị trường toàn cầu.
Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét, tích cực về chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Báo chí Trung Quốc đưa tin đậm nét, tích cực về chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Ngày 14/4, một số tờ báo lớn của Trung Quốc đã đưa tin đậm nét về chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Xung đột Iran phơi bày thực tế phũ phàng mà châu Âu phải đối mặt

Xung đột Iran phơi bày thực tế phũ phàng mà châu Âu phải đối mặt

Cuộc xung đột tại Iran đã trở thành một bước ngoặt quan trọng đối với an ninh châu Âu.
Phiên bản di động