ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

Ths. Hoàng Thanh Tâm,
Viện Nghiên cứu Chiến lược, Học viện Ngoại giao
Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu ngày càng trở nên gay gắt, ASEAN đang nỗ lực biến áp lực từ khủng hoảng thành động lực thúc đẩy liên kết năng lượng khu vực.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Các Bộ trưởng kinh tế của ASEAN dự Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 32 (AEM) tại khách sạn Shangri-La The Fort ở thành phố Taguig vào ngày 13/3. (Ảnh: PNA)
Các Bộ trưởng kinh tế của ASEAN dự Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 32 (AEM) tại khách sạn Shangri-La The Fort ở thành phố Taguig (Philippines) ngày 13/3. (Nguồn: PNA)

Ngày 24/3, Chủ tịch Thượng viện Philippines Francis Escudero chính thức lên tiếng kêu gọi chính phủ tận dụng các hội nghị trong khuôn khổ ASEAN để thúc đẩy hoàn tất Thỏa thuận An ninh Dầu mỏ ASEAN (APSA), hướng tới xây dựng cơ chế chia sẻ nhiên liệu trong nội khối để ứng phó kịp thời khi một thành viên rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Sáng kiến này được thúc đẩy trong bối cảnh giá dầu và nguồn cung toàn cầu tiếp tục biến động mạnh do những bất ổn kéo dài từ cuộc khủng hoảng Trung Đông, đặc biệt là các nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz - huyết mạch vận chuyển phần lớn dầu thô và LNG nhập khẩu vào Đông Nam Á.

Về bản chất, APSA là khuôn khổ an ninh dầu mỏ khu vực, cho phép các nước ASEAN cung cấp dầu mỏ hoặc sản phẩm dầu mỏ cho một thành viên đang ở trong tình trạng "thiếu hụt nghiêm trọng" - được định nghĩa là thiếu ít nhất 10% nhu cầu nội địa bình thường trong tối thiểu 30 ngày liên tục do khủng hoảng.

Với các biện pháp ứng phó khẩn cấp được nêu trong dự thảo, quy trình được tiến hành như sau: Thứ nhất, nước thành viên gặp khó khăn gửi thông báo khẩn cấp lên Ban thư ký Hội đồng Dầu khí ASEAN; thứ hai, các thành viên còn lại nỗ lực cung cấp lượng nhiên liệu tương đương 10% nhu cầu bình thường của nước đó, với điều kiện và giá cả được thương lượng trong tinh thần hỗ trợ, không trục lợi, song vẫn dựa trên cơ sở tự nguyện và thương mại. APSA đặt nền móng cho tấm lưới an toàn về nguồn cung mang tính tập thể, có khả năng giảm thiểu sự gián đoạn trong những thời điểm căng thẳng.

Ông Escudero nhấn mạnh rằng việc Manila đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm nay có "vị trí then chốt" để dẫn dắt nỗ lực tăng cường an ninh năng lượng khu vực. Ông lập luận rằng một cơ chế chia sẻ nhiên liệu tương tự các cơ chế dự trữ và hoán chuyển dầu trong khuôn khổ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) sẽ mang lại cho ASEAN hai lợi thế chiến lược căn bản: Một là khả năng ổn định nguồn cung và hạn chế gián đoạn kinh tế trong các giai đoạn khủng hoảng; hai là nâng cao vị thế tập thể của khu vực trong việc ứng phó với những biến động địa chính trị mà từng quốc gia đơn lẻ không thể tự mình xử lý.

Theo Manila, các quốc gia có thế mạnh sản xuất dầu trong ASEAN gồm Brunei, Indonesia và Malaysia sẽ là những trụ cột cung ứng nhiên liệu khẩn cấp khi APSA được kích hoạt, bổ sung cho các biện pháp ứng phó trong nước như tiết giảm nhu cầu, chuyển đổi nhiên liệu, chia sẻ thông tin và bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, phần lớn xuất khẩu dầu khí của các nước này đã gắn với các hợp đồng thương mại dài hạn, do đó, APSA dựa trên cơ chế tự nguyện đóng vai trò như tấm lưới an toàn về nguồn cung và kênh phối hợp chính sách, chứ không phải công cụ kiểm soát giá nhiên liệu trong khu vực. Hiệu quả thực tế vì thế sẽ phụ thuộc không nhỏ vào ý chí của từng thành viên tại từng thời điểm cụ thể.

Động thái của Philippines phản ánh nỗ lực của ASEAN trong việc bảo đảm an ninh năng lượng chung, thay vì chỉ trông đợi vào chính sách năng lượng đơn lẻ của từng quốc gia, nhất là khi khu vực vẫn nhập khẩu phần lớn dầu mỏ từ Trung Đông. Nếu được hoàn tất và vận hành hiệu quả, APSA có thể trở thành một lớp bảo đảm chiến lược quan trọng bên cạnh các sáng kiến ổn định tài chính ASEAN+3, góp phần nâng cao khả năng chống chịu của khu vực trước những bất ổn địa chính trị trong tương lai.

ASEAN họp đặc biệt về tình hình Trung Đông, kêu gọi kiềm chế và thúc đẩy giải pháp hòa bình

Ngày 13/3, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã tiến hành cuộc họp đặc biệt theo hình thức trực tuyến nhằm trao đổi về những ...

Thương hiệu cà phê Đông Nam Á tìm đường ra biển lớn

Trong khi các “ông lớn” toàn cầu như Starbucks hay Luckin Coffee tăng tốc mở rộng tại Đông Nam Á, nhiều thương hiệu cà phê ...

Liên kết thương mại Việt Nam-ASEAN ngày càng chặt chẽ

Với chủ trương tăng cường hợp tác nhiều mặt trong nội khối ASEAN, thương mại giữa Việt Nam và các đối tác trong cùng khu ...

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang tiếp Đại sứ Anh Iain Frew, trao đổi thúc đẩy hợp tác ASEAN - Anh

Chiều 24/3, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam đã tiếp Đại sứ Vương ...

Thắt chặt hơn nữa mối quan hệ Ba Lan-ASEAN, tăng cường khả năng phục hồi chiến lược trước những thách thức toàn cầu

Ngày 23/3, Hội thảo “Đối thoại Ba Lan-ASEAN: Cộng đồng lợi ích và phát triển an toàn” đã diễn ra tại Hạ viện Ba Lan.

Đọc thêm

Mercedes-Maybach S-Class 2026 trình làng với loạt công nghệ mới

Mercedes-Maybach S-Class 2026 trình làng với loạt công nghệ mới

Mercedes-Benz vừa ra mắt bản nâng cấp cho mẫu sedan siêu sang Mercedes-Maybach S-Class, bổ sung nhiều công nghệ và tiện nghi.
Nhận định, dự đoán trận đấu Việt Nam vs Bangladesh: Phép thử cho dàn sao nhập tịch và những nhân tố mới

Nhận định, dự đoán trận đấu Việt Nam vs Bangladesh: Phép thử cho dàn sao nhập tịch và những nhân tố mới

Nhận định trận đấu Việt Nam vs Bangladesh, diễn ra lúc 19h ngày 26/3, trên sân vận động Hàng Đẫy, Hà Nội.
Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 27/3/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 27/3/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 27/3/2026.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 27/3/2026: Xử Nữ tài chính khởi sắc rõ rệt

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 27/3/2026: Xử Nữ tài chính khởi sắc rõ rệt

Tử vi hôm nay 27/3/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 27/3 và sáng 28/3: Lịch thi đấu giao hữu - Thụy Sỹ vs Đức, Anh vs Uruguay, Tây Ban Nha vs Serbia

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 27/3 và sáng 28/3: Lịch thi đấu giao hữu - Thụy Sỹ vs Đức, Anh vs Uruguay, Tây Ban Nha vs Serbia

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 27/3 và sáng 28/3: Lịch thi đấu giao hữu đội tuyển - Thụy Sỹ vs Đức, Anh vs Uruguay, Tây Ban Nha vs ...
Cận cảnh sedan điện Mazda 6e ra mắt tại Thái Lan, giá từ 942 triệu đồng

Cận cảnh sedan điện Mazda 6e ra mắt tại Thái Lan, giá từ 942 triệu đồng

Mẫu sedan điện Mazda 6e sử dụng một mô-tơ điện đặt phía sau, kết hợp bộ pin LFP dung lượng 77,9 kWh, cho khả năng di chuyển tối đa khoảng ...
Thấy gì từ vai trò của quyền lực mềm trong việc nâng tầm ảnh hưởng của Hàn Quốc?

Thấy gì từ vai trò của quyền lực mềm trong việc nâng tầm ảnh hưởng của Hàn Quốc?

Trang East Asia Forum đã có bài viết đánh giá về quyền lực mềm của Hàn Quốc với nội dung chính như sau:
Ireland đi trên dây với ‘bài toán ba lá’ trong thập kỷ tới

Ireland đi trên dây với ‘bài toán ba lá’ trong thập kỷ tới

Theo CEPA, Ireland hiện đang đối mặt với ba thách thức lớn trong bối cảnh địa chính trị và công nghệ toàn cầu thay đổi nhanh chóng.
Tác động từ đề xuất bán ra thị trường 412 triệu thùng dầu dự trữ?

Tác động từ đề xuất bán ra thị trường 412 triệu thùng dầu dự trữ?

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đề xuất giải phóng lượng dự trữ dầu chiến lược lớn nhất trong lịch sử, nhưng có thể vẫn chưa đủ để thay thế lượng dầu đang bị ...
Truyền thông Anh ca ngợi vẻ đẹp và sự hiếu khách của Việt Nam

Truyền thông Anh ca ngợi vẻ đẹp và sự hiếu khách của Việt Nam

Truyền thông Anh thời gian gần đây đã có nhiều bài viết ca ngợi vẻ đẹp và sự hiếu khách của Việt Nam.
Giá phân bón tăng vọt, nông dân Mỹ thêm gánh nặng trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông

Giá phân bón tăng vọt, nông dân Mỹ thêm gánh nặng trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông

Áp lực ngày càng lớn đối với ngành nông nghiệp Mỹ có thể kéo theo đà tăng giá mạnh hơn tại các siêu thị.
Hội nghị thượng đỉnh 'Africa Forward': Cơ hội để Pháp thúc đẩy chương trình nghị sự tại châu Phi

Hội nghị thượng đỉnh 'Africa Forward': Cơ hội để Pháp thúc đẩy chương trình nghị sự tại châu Phi

Pháp khởi xướng một nền tảng đối thoại tại thủ đô Nairobi (Kenya) mang tên Hội nghị thượng đỉnh “Africa Forward” vào tháng 5/2026.
Phiên bản di động