Bài 3: Gen Z với hành trình về làng

Hậu trường tác nghiệp của nhóm bạn trẻ làm dự án Nét Việt Nam. (Ảnh NVCC)

Với tình yêu dành cho văn hóa lịch sử, Phạm Thị Hạnh Chi - cô gái trẻ đã cùng nhóm bạn thuộc thế hệ Gen Z lưu giữ những nét đẹp truyền thống qua những trải nghiệm thực tế và chân thật nhất về làng nghề, ẩm thực và di sản Việt.

Từ dự án của mình, họ mong muốn tạo nhịp cầu nối giúp giới trẻ tìm về niềm tự hào dân tộc, hiểu rõ hơn về quá trình hình thành và phát triển của những giá trị văn hóa đó trong nhịp sống hiện đại.

“Văn hóa còn thì dân tộc còn”

Lớn lên từ những câu hát ru à ơi của mẹ và những món ăn mộc mạc như cà muối, rau muống chấm tương..., ký ức đẹp của tuổi thơ cùng cây đa, bến nước, sân đình, lễ hội luôn đi theo nhiều bạn trẻ như Hạnh Chi trên những chặng đường sau này.

Chứng kiến làn sóng Hallyu, những bài hát quốc tế, những bộ phim hành động, khoa học viễn tưởng của Hollywood... đi vào thị trường nội địa và được đông đảo giới trẻ đón nhận, cô gái trẻ luôn trăn trở văn hóa Việt Nam sẽ ở đâu, liệu có bị lãng quên, mai một hay bị bão hòa không?

Thế nhưng, Hạnh Chi cũng nhận ra, mạch nguồn văn hóa vẫn luôn không ngừng chảy trong dòng máu đỏ của mỗi người con Việt Nam.

Cô chia sẻ: “Được nhìn thấy hàng chục nghìn khán giả, nhất là người trẻ hòa ca theo giai điệu truyền thống như Trống cơm, Chiếc khăn Piêu, Dạ cổ hoài lang trong một show giải trí, mạng xã hội của tôi ngập tràn sắc đỏ của Quốc kỳ trong những ngày lễ, tôi càng hiểu rằng giới trẻ và người dân Việt Nam chưa bao giờ xa rời với cội nguồn và họ luôn yêu văn hóa theo cách của riêng mình”.

Đây cũng là động lực giúp Hạnh Chi khát khao góp công sức cho sự phát triển của văn hóa Việt Nam, để những giá trị độc đáo của dân tộc không chỉ được lưu truyền mà còn vươn xa ra thế giới. Câu nói được cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dẫn lại và nhấn mạnh tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc ngày 24/11/2021 “Văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất” đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho nhóm bạn trẻ.

Từ đây, Nét Việt Nam được ấp ủ và ra đời với mục tiêu hướng đến việc giữ gìn và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống thông qua góc nhìn độc đáo của thế hệ Gen Z. Dự án khơi dậy niềm đam mê tìm hiểu lịch sử, yêu mến và tự hào về các giá trị văn hóa đặc sắc của Việt Nam, từ đó thúc đẩy ý thức giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc trong mỗi cá nhân trẻ.

Đặc biệt, thông qua những hoạt động trải nghiệm thực tế, như khám phá làng nghề truyền thống, tìm hiểu hương vị ẩm thực và tiếp cận các di sản văn hóa độc đáo trên khắp ba miền Tổ quốc, nhóm của Hạnh Chi có thể tạo nên một nhịp cầu vững chắc giữa thế hệ trẻ và những giá trị quý báu của cha ông.

Phạm Thị Hạnh Chi – người sáng lập dự án Nét Việt Nam. (Ảnh: NVCC) Dự án Nét Việt Nam gồm 3 series chính: Gen Z về làng - tập trung vào việc khám phá các làng nghề truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một, kết nối văn hóa làng nghề với giới trẻ; Gen Z cùng Hương vị Việt - khám phá lịch sử ẩm thực Việt Nam qua từng vùng miền, tái hiện quy trình chế biến và kể lại câu chuyện văn hóa phía sau mỗi món ăn; Gen Z cùng Di sản Việt - mang đến góc nhìn trẻ trung về nghệ thuật dân gian như chèo, tuồng, múa dân gian và âm nhạc truyền thống.

Hai thế hệ cùng kể một câu chuyện

Làng nghề truyền thống là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa lâu đời cùng với những đôi bàn tay tài hoa của các nghệ nhân. Trong khi đó, Gen Z - những bạn trẻ lớn lên trong thời đại số luôn mang trong mình nhiệt huyết, sức sáng tạo với những ý tưởng độc đáo, bất ngờ.

Hai thế hệ tưởng chừng như xa cách đó đã gặp nhau vì một mục tiêu duy nhất là hướng đến việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Ở đó, những giá trị xưa cũ không chỉ được bảo tồn mà còn được hồi sinh theo cách mới, hiện đại hơn, gần gũi hơn với nhịp sống hôm nay.

Không còn là những câu chuyện cũ, làng nghề giờ đây có thể được tái hiện qua từng khung hình, từng thước phim, qua lăng kính của những bạn trẻ yêu truyền thống. Dù những rào cản đến từ khoảng cách thế hệ về kiến thức, trải nghiệm, sự thấu hiểu và tình yêu đối với làng nghề, nhưng bằng sự nhiệt huyết và chân thành, các bạn trẻ đã tìm được sự đồng cảm và hỗ trợ tích cực của các nghệ nhân trong mỗi thước phim.

Hạnh Chi kể lại: “Khi đến làng ươm tơ Cổ Chất ở Nam Định, chúng tôi thực sự ấn tượng khi thấy từng sợi tơ mỏng manh được kéo lên từ những kén tằm, sáng lấp lánh dưới ánh nắng buổi sáng khi ghi hình và ở làng rất nhiều ngôi nhà cổ có các cụ đang ngồi kéo tơ. Đôi bàn tay mang dấu ấn thời gian của các cụ nhẹ nhàng quay từng sợi tơ mảnh mai, mỏng nhẹ óng ánh trong nắng sớm.

Một kỷ niệm khác là khi được nghe một nghệ nhân ở làng tranh Đông Hồ, Bắc Ninh, nói rằng: Tranh không chỉ để treo, mà là để kể chuyện đời, chúng tôi hiểu rằng mỗi bức tranh, mỗi món đồ đều mang trong mình những câu chuyện của cuộc sống”.

Điều đặc biệt in sâu trong lòng họ là hình ảnh những nghệ nhân luôn âm thầm giữ gìn một phần hồn cốt dân tộc, liên kết giữa quá khứ và hiện tại, là người giữ lửa cho những giá trị văn hóa truyền thống. Không chỉ là cầu nối giữa Gen Z và văn hóa truyền thống, dự án còn mang sứ mệnh lâu dài trong việc thúc đẩy ý thức bảo tồn di sản, phát triển kinh tế địa phương và bảo vệ cảnh quan môi trường.

Bảo tàng sống về tinh hoa văn hóa

Thông qua hàng trăm video dự kiến được thực hiện trong vòng năm năm, Nét Việt Nam được các bạn trẻ kỳ vọng như một bảo tàng sống ghi lại chân thực tinh hoa văn hóa làng nghề từ khắp các vùng miền trên dải đất hình chữ S. Đây thực sự là hành trình khẳng định mạnh mẽ rằng thế hệ trẻ chính là người trực tiếp kế thừa và phát huy di sản quý giá này.

Đặc biệt, với chủ đề Gen Z về làng, khán giả sẽ theo chân những hành trình thực tế đầy ý nghĩa, gặp gỡ các nghệ nhân tài hoa và cảm nhận di sản văn hóa theo cách rất riêng. Từ đó, thế hệ trẻ không chỉ thấu hiểu giá trị truyền thống mà còn tái hiện chúng bằng sự trẻ trung và sáng tạo, đúng tinh thần của một Gen Z đầy bản lĩnh và năng động.

Hậu trường tác nghiệp của nhóm bạn trẻ làm dự án Nét Việt Nam. (Ảnh NVCC)

Để thu hút sự quan tâm của giới trẻ đến với dự án, Hạnh Chi cùng nhóm bạn trẻ không ngừng thay đổi cách thức sản xuất và làm mới nội dung. Từ việc đổi mới kịch bản, lựa chọn nhân vật khách mời phù hợp với thị hiếu, đến việc sử dụng đa dạng loại hình trình bày để khán giả cảm nhận rõ hơn tinh thần tự hào dân tộc qua từng khung hình, kích thích sự tò mò khám phá văn hóa dân tộc.

Hiện tại, những tập đầu tiên của dự án về làng nghề truyền thống đã thu hút hàng nghìn lượt xem trên YouTube và các nền tảng khác nhau. Đây là dấu ấn khởi đầu trên hành trình dài hơi của nhóm bạn trẻ.

Đồng hành với các thành viên dự án với vai trò Đại sứ truyền thông, TikToker Giao Cùn (Ngô Thị Quỳnh Giao) - một Gen Z cá tính, đam mê văn hóa lịch sử tin rằng: “Thông qua cách tiếp cận văn hóa bằng những trải nghiệm thực tế sinh động, gần gũi, không phải những con số, dữ kiện khô khan, chúng tôi có thể cùng nhau tạo nên một nhịp cầu vững chắc giữa thế hệ trẻ và những giá trị truyền thống của cha ông”.

Trong hành trình không dễ dàng để lan tỏa văn hóa dân tộc, những nỗ lực không ngừng của đội ngũ thực hiện dự án phim Nét Việt Nam là minh chứng sống động cho tình yêu quê hương, đất nước của thế hệ trẻ. Niềm vui của họ chỉ đơn giản là nhận được khán giả phản ứng tích cực, đưa văn hóa Việt Nam từ những mảnh đất khác nhau trên dải đất chữ S đến với cộng đồng.

Hạnh Chi chia sẻ: “Chúng tôi chỉ là một trong số những người trẻ Việt Nam đã và đang cố gắng đem chút công sức của mình đóng góp vào công cuộc bảo tồn văn hóa. Tôi vẫn tin bản sắc Việt luôn có trong mỗi người, chỉ chờ cơ hội để trỗi dậy và thể hiện mạnh mẽ hơn, đặc biệt trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.

Đón đọc Bài cuối trong chùm bài "Tìm về giá trị truyền thống": Thế giới trong chiếc điện thoại