Bài toán cân bằng cuộc chiến chống biến đổi khí hậu với an ninh lương thực

Thanh Trà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Biến đổi khí hậu và mối đe dọa an ninh lương thực đang ngày càng hiện hữu nhưng sự khác biệt về điều kiện giữa các nước giàu và nghèo làm cho mục tiêu phát triển bền vững gặp nhiều trở ngại.
Giải quyết vấn đề an ninh lương thực đang ngày càng được nhiều quốc gia quan tâm. (Nguồn: foodnavigator)
Giải quyết vấn đề an ninh lương thực đang ngày càng được nhiều quốc gia quan tâm. (Nguồn: foodnavigator)

Trang mạng của Câu lạc bộ chính trị Valdai số ra mới đây có bài viết cho biết, cuộc chiến chống biến đổi khí hậu không nên tách rời với chiến lược an ninh lương thực toàn cầu. Nếu không, sản xuất lương thực thế giới, trước hết là ở các nước đang phát triển, sẽ trở thành “con tin” của cuộc chiến biến đổi khí hậu.

Thách thức hiện hữu

Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức cấp bách. Tháng 8/2021, báo cáo của Nhóm chuyên gia Liên chính phủ về biến đổi khí hậu ghi nhận mức tăng nhiệt độ Trái ít nhất là 20 C.

Vì vậy, Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (COP26) tại Glasgow vào tháng 11/2021 khiến dư luận đặc biệt quan tâm.

Nhưng không phải kỳ vọng nào cũng sẽ được đáp ứng.

Lĩnh vực nông nghiệp toàn cầu ngày càng trở nên thiếu bền vững do biến đổi khí hậu và hạn chế về tài nguyên đất và nước.

Trong số những thách thức cấp bách nhất là xu hướng sa mạc hóa và hạn hán, có thể gây ra nạn đói trên diện rộng và mất an ninh lương thực ở toàn bộ các quốc gia. Điều này sẽ kéo theo sự gia tăng các dòng người di cư và khả năng xảy ra các cuộc khủng hoảng nhân đạo.

Mực nước biển dâng cao có thể dẫn đến lũ lụt hoặc làm biến mất các vùng đất thấp ven biển được sử dụng trong lĩnh vực nông nghiệp. Điều này cũng sẽ làm cho mối đe dọa về nạn đói, mất an ninh lương thực và dòng người di cư gia tăng.

Trong các cuộc thảo luận mang tính chính trị hoá về hậu quả của biến đổi khí hậu đối với các vùng ôn đới của Trái đất, vẫn có những dự báo lạc quan. Người ta cho rằng sau khi ấm lên, những vùng này sẽ có khí hậu ấm áp và ôn hòa.

Đáp trả các lập luận này là những cảnh báo về sự tan băng của lớp băng vĩnh cửu và sự xuất hiện của các đợt mưa bất thường.

Rủi ro an ninh lương thực

Tại Hội nghị Glasgow, các quyết định về nhiều vấn đề cấp bách được đưa ra. Một trong số đó liên quan đến sáng kiến giảm phát thải khí metan.

Với sự gia tăng dự kiến của dòng khí metan trong bầu khí quyển do sự tan chảy của lớp băng vĩnh cửu (và khí metan góp phần vào sự nóng lên toàn cầu nhiều hơn so với khí carbon dioxide) thì việc quan tâm đến giảm lượng khí thải do con người gây ra ngày càng được chú ý. Tuy nhiên, chương trình đầy tham vọng này khiến an ninh lương thực lại gặp rủi ro.

Chăn nuôi làm sản sinh một lượng khí metan đáng kể được thải vào khí quyển. Điều này là nguyên nhân khiến một số quốc gia áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với việc tiêu thụ thịt và sữa bò, tương tự như thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá và rượu.

Ngày càng có nhiều ý kiến kêu gọi từ bỏ tiêu dùng các sản phẩm thịt và giảm sản xuất chăn nuôi. Nhưng nếu ở các nước phát triển, lời kêu gọi về môi trường này có thể được lắng nghe, thì đối với các nước nghèo nhất thế giới, việc giảm sản lượng chăn nuôi sẽ dẫn đến nguy cơ nạn đói gia tăng. Hệ quả của việc này là sự gia tăng của các vấn đề xã hội và di cư.

Một sáng kiến khác đã nhận được sự ủng hộ ở Glasgow là giảm thiểu và trong tương lai gần là chấm dứt nạn phá rừng. Tuy nhiên, có thể thấy sự khác biệt lợi ích giữa các quốc gia giàu và nghèo.

Ở các nước đang phát triển, ngoài việc khai thác gỗ thương mại, rừng còn được chủ động chặt để làm nhiên liệu cho nhu cầu của người dân và nhằm mở rộng sản xuất nông nghiệp, để lấy đất canh tác. Do đó, cuộc chiến chống biến đổi khí hậu và cuộc chiến vì an ninh lương thực toàn cầu có thể mâu thuẫn với nhau.

Do sự mất cân bằng toàn cầu của mức độ giàu có trên thế giới, giải pháp cho những vấn đề này chỉ có thể thực hiện theo một cách - đó là khoản tiền “bồi thường” từ các quốc gia giàu cho các nước đang phát triển.

Tuy nhiên, hội nghị ở Glasgow khẳng định rằng, các nước giàu không vội trả khoản tiền hàng trăm tỷ cho các nước nghèo.

Rõ ràng, ngay cả số tiền khổng lồ này cũng sẽ không đủ để trả cho những thiệt hại của các nước đang phát triển trên thế giới trong trường hợp tuân thủ sáng kiến về metan và rừng, và khoản bồi thường này sẽ phải được tăng lên một cách thường xuyên.

Chung tay vì sự phát triển bền vững

Theo Báo cáo “Dự báo lương thực” của Tổ chức nông lương Liên hợp quốc (FAO) vào tháng 11/2021, giá lương thực bắt đầu tăng mạnh từ cuối năm 2020.

Dịch Covid-19 và sự gián đoạn của chuỗi cung ứng là nguyên nhân dẫn đến sự tăng giá này. Nhưng biến đổi khí hậu có thể làm cho mức tăng giá này kéo dài trong trung hạn.

Biến đổi khí hậu sẽ làm tăng chi phí tài nguyên cho sản xuất lương thực, chủ yếu là nước và năng lượng.

Biến đổi khí hậu làm tăng thêm áp lực lên giá cả lương thực. Giá lương thực cao dẫn đến việc các quốc gia tăng thêm các biện pháp bảo hộ nhằm bảo vệ thị trường.

Các nước xuất khẩu có thể hạn chế xuất khẩu để đảm bảo dự trữ lương thực cho thị trường nội địa nhằm ngăn chặn giá tăng cao quá mức. Điều này đẩy giá lương thực toàn cầu tăng cao và làm gia tăng tình trạng mất an ninh lương thực.

Hậu quả của biến đổi khí hậu có thể làm dấy lên câu hỏi chính trị về việc liệu các biện pháp bảo hộ của một quốc gia riêng lẻ trong thương mại lương thực có thể chấp nhận được hay không, nếu chúng làm suy yếu sự ổn định của thị trường toàn cầu. Điều này có thể dẫn đến việc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với nhà nước đó.

Làm thế nào để hạn chế tăng giá lương thực toàn cầu và giảm bớt các biện pháp bảo hộ, hạn chế xuất khẩu lương thực.

Trước hết, cần phải tích cực sử dụng và thực hiện các thông lệ và công nghệ tốt nhất trên thế giới sẽ đảm bảo sản xuất lương thực không làm trầm trọng thêm tình trạng biến đổi khí hậu. Đương nhiên, điều này sẽ đòi hỏi sự đoàn kết ở mức độ cao của các nước giàu đối với các nước nghèo.

Xây dựng chuỗi giá trị không phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu

Xây dựng chuỗi giá trị không phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu

Ngày 25/5, tại TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Hội thảo “Chuỗi giá trị không phát thải khí nhà kính” nhằm khẳng định cam ...

Kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu: Cần hành động ngay và khẩn trương

Kinh tế đại dương bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu: Cần hành động ngay và khẩn trương

Trong hai ngày 12 và 13/5 tại Hà Nội, các cơ quan liên quan của Việt Nam (Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì) ...

Bài viết cùng chủ đề

Biến đổi khí hậu

Đọc thêm

Hầu hết giáo viên mầm non ngoài công lập không có thu nhập từ 3 tháng trở lên

Hầu hết giáo viên mầm non ngoài công lập không có thu nhập từ 3 tháng trở lên

Baoquocte.vn. Trên 100.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên trong cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập không có thu nhập từ 3 tháng trở lên.
Lịch âm 13/8, xem âm lịch hôm nay Thứ 7 ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 13/8/2022

Lịch âm 13/8, xem âm lịch hôm nay Thứ 7 ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 13/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/8. âm lịch hôm nay 13/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 13 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
XSBD 12/8, kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 12/8/2022. KQXSBD thứ 6

XSBD 12/8, kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 12/8/2022. KQXSBD thứ 6

Baoquocte.vn. XSBD 12/8. Trực tiếp xổ số Bình Dương hôm nay - XSBD 12/8/2022. xo so binh duong. KQXSBD
XSVL 12/8, kết quả xổ số Vĩnh Long hôm nay 12/8/2022. KQXSVL thứ 6

XSVL 12/8, kết quả xổ số Vĩnh Long hôm nay 12/8/2022. KQXSVL thứ 6

Baoquocte.vn. XSVL 12/8. Trực tiếp xổ số Vĩnh Long hôm nay - XSVL 12/8/2022. xo so vinh long. KQXSVL.
Vietlott 12/8, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 12/8/2022. xổ số Mega 645

Vietlott 12/8, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 12/8/2022. xổ số Mega 645

Baoquocte.vn. Vietlott 12/8. xổ số Vietlott Mega 12/8. Trực tiếp xổ số Vietlott hôm nay 12/8/2022 nhanh nhất và chính xác nhất. Vietlott Mega 645 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 13/8/2022: Tuổi Tỵ vận tài chính ổn định

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 13/8/2022: Tuổi Tỵ vận tài chính ổn định

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 13/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
XSTV 12/8, kết quả xổ số Trà Vinh hôm nay 12/8/2022. KQXSTV thứ 6

XSTV 12/8, kết quả xổ số Trà Vinh hôm nay 12/8/2022. KQXSTV thứ 6

Baoquocte.vn. XSTV 12/8. Trực tiếp xổ số Trà Vinh hôm nay - XSTV 12/8/2022. xo so tra vinh. KQXSTV.
Những nạn nhân 'da cam' không khuất phục trước số phận

Những nạn nhân 'da cam' không khuất phục trước số phận

Baoquocte.vn. Nỗi đau mang tên 'da cam' vẫn hiển hiện trong đời sống, nhưng nhiều nạn nhân không khuất phục số phận. Họ vươn lên để sống cuộc đời có ý ...
Những thành tích nổi bật của 6 ứng cử viên Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022

Những thành tích nổi bật của 6 ứng cử viên Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022

Baoquocte.vn. Mai Phương, Thùy Linh, Phương Nhi... được nhiều khán giả dự đoán giành vương miện Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022 trong chung kết ở Quy Nhơn.
Lạm phát 'nóng bỏng tay' tại Argentina, CPI tăng 46,2% từ đầu năm

Lạm phát 'nóng bỏng tay' tại Argentina, CPI tăng 46,2% từ đầu năm

Baoquocte.vn. Tỷ lệ lạm phát tại Argentina trong tháng 7/2022 đã tăng 7,4% so với tháng trước đó.
Hầu hết giáo viên mầm non ngoài công lập không có thu nhập từ 3 tháng trở lên

Hầu hết giáo viên mầm non ngoài công lập không có thu nhập từ 3 tháng trở lên

Baoquocte.vn. Trên 100.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên trong cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập không có thu nhập từ 3 tháng trở lên.
Giáo viên khó khăn vì dịch Covid-19 được hỗ trợ mức cao nhất bao nhiêu?

Giáo viên khó khăn vì dịch Covid-19 được hỗ trợ mức cao nhất bao nhiêu?

Baoquocte.vn. Giáo viên mầm non, tiểu học trường tư gặp khó khăn do Covid-19 được hỗ trợ từ 2,2 - 3,7 triệu đồng tùy đối tượng.
Học viện Phụ nữ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên giảng đường an toàn

Học viện Phụ nữ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên giảng đường an toàn

Baoquocte.vn. Luôn đặt sức khỏe hô hấp của cán bộ, giảng viên, nhân sự và các em sinh viên ở vị trí trung tâm, vừa qua, Học viện Phụ nữ Việt Nam đã lựa chọn tập ...
Kiểm định đầu vào công chức từ 2024 có gì mới?

Kiểm định đầu vào công chức từ 2024 có gì mới?

Baoquocte.vn. Theo dự thảo, Bộ Nội vụ đề xuất việc kiểm định chất lượng đầu vào công chức được thực hiện bằng hình thức thi trắc nghiệm trên máy vi tính.
Nhiều bạn trẻ giỏi chuyên môn nhưng thất bại ở thị trường quốc tế, vì đâu?

Nhiều bạn trẻ giỏi chuyên môn nhưng thất bại ở thị trường quốc tế, vì đâu?

Baoquocte.vn. Nhiều bạn trẻ rất giỏi về chuyên môn, có thái độ làm việc cầu tiến nhưng lại thất bại khi muốn vươn ra thử sức ở thị trường quốc tế.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Vừa qua, nghệ sĩ có nhiều ứng xử không đẹp, phản văn hóa

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Vừa qua, nghệ sĩ có nhiều ứng xử không đẹp, phản văn hóa

Baoquocte.vn. Bạo lực học đường hiện nay rất nhức nhối; đồng thời nghệ sĩ vừa qua có rất nhiều ứng xử không đẹp, phản văn hóa.
Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.400 ca mắc mới, hơn 6.400 người khỏi bệnh, không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 11/8: Gần 2.400 ca mắc mới, hơn 6.400 người khỏi bệnh, không có trường hợp tử vong

Baoquocte.vn. Theo bản tin phòng chống dịch ngày 11/8 của Bộ Y tế, có 2.367 ca Covid-19 mới, số ca khỏi gấp gần 3 lần số mắc mới, không có ca nào tử vong.
Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 10/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.010 ca mới, gần 5.300 bệnh nhân khỏi và 1 trường hợp tử vong tại Tây Ninh.
Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 9/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.340 ca mới; hơn 9.500 bệnh nhân khỏi và tiếp tục không có F0 tử vong.
Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 8/8 của Bộ Y tế cho biết có 1.705 ca mới, gần 9.300 ca khỏi và tiếp tục không có bệnh nhân tử vong.
Tiêm vaccine ngừa Covid-19 an toàn và quan trọng đối với trẻ em

Tiêm vaccine ngừa Covid-19 an toàn và quan trọng đối với trẻ em

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu từ Australia đã hoàn thành nghiên cứu về nguy cơ viêm cơ tim liên quan đến tiêm vaccine ngừa Covid-19 ở thanh thiếu niên.
Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Baoquocte.vn. Đến nay, Nga đã ghi nhận tổng cộng hơn 18,7 triệu ca Covid-19 trên cả nước kể từ đầu đại dịch.
Phiên bản di động