Bảo vệ dữ liệu cá nhân thời 4.0

HOÀNG TRUNG HIẾU
Trang web Genesis Market – “chợ đen trực tuyến” rao bán hàng triệu thông tin cá nhân bị đánh sập, hôm 4/4, thông qua “chiến dịch quái vật cookies” của lực lượng cảnh sát đa quốc gia.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Các nhân viên điều tra bắt giữ những người sử dụng trang web đen Genesis Market. (Nguồn: NCA)
Các nhân viên điều tra bắt giữ những người sử dụng trang web đen Genesis Market. (Nguồn: NCA)

Theo Reuters, chiến dịch do Cục điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và cảnh sát Hà Lan dẫn đầu với sự tham gia của các cơ quan thực thi pháp luật thuộc 18 nước, bao gồm cả Cơ quan tội phạm quốc gia Anh (NCA).

Công cụ lừa đảo

Theo cảnh sát, trang web chứa 80 triệu thông tin cá nhân của khoảng 2 triệu người. Trong đó có cả dữ liệu thông tin tài khoản ngân hàng, Facebook, Amazon, PayPal và Netflix được rao bán cùng với dấu vân tay kỹ thuật số từ thiết bị của các nạn nhân. Các thông tin này cho phép tội phạm vượt qua các hệ thống an ninh trực tuyến bằng cách giả mạo làm người khác.

Sau hơn 200 cuộc điều tra, khoảng 120 người sử dụng trang web này trên khắp thế giới đã bị bắt. NCA ước tính ở Anh có hàng trăm người sử dụng dịch vụ từ trang web này, và hàng chục nghìn người Anh đã trở thành mục tiêu của tội phạm.

Ông Will Lyne, người đứng đầu bộ phận tình báo mạng của NCA, cho biết: “Genesis Market là một trong những thị trường tội phạm hàng đầu trên thế giới, cung cấp công cụ cho các vụ lừa đảo, phạm pháp trực tuyến bởi chúng tạo điều kiện cho việc tiếp cận nạn nhân”.

Bằng các công cụ tìm kiếm Internet thông thường, người ta có thể dễ dàng tiếp cận trang web này, thậm chí còn được hướng dẫn chi tiết, từng bước về cách mua các thông tin bị đánh cắp, cũng như cách sử dụng chúng để lừa đảo. Tùy thuộc vào loại thông tin, giá rao bán rẻ nhất từ 70 cent Mỹ (4 ngàn VNĐ) và có thể lên đến vài trăm USD.

Theo Giám đốc Trung tâm Tội phạm kinh tế Anh, Rob Jones, bất kỳ ai sử dụng Genesis Market đều có thể dễ dàng phạm tội. Ông nói: “Người ta không cần phải đi gặp ai đó, không cần phải tìm kiếm trong một diễn đàn nào, chỉ cần đăng nhập, trả tiền là có ngay công cụ để phạm tội”.

Ngoài giả mạo danh tính, “chợ” này cũng tạo điều kiện cho việc “bắt cóc dữ liệu”. Đó là trường hợp tin tặc chặn quyền truy cập dữ liệu và yêu cầu khổ chủ trả một khoản tiền nhất định thì mới trả lại dữ liệu đó), hay hoạt động tráo đổi sim (chiếm đoạt số điện thoại di động) và đánh cắp mã nguồn từ các doanh nghiệp.

Trong chiến dịch, các nhà điều tra của NCA hiện đã thiết lập các công cụ từ chối truy cập vào “chợ”, sau đó, đánh sập các máy chủ của bọn tội phạm bằng cách làm tràn ngập các yêu cầu. Họ đã sử dụng cách làm tương tự khi xử lý các trang web lừa đảo.

Biểu ngữ được đính trên trang web của Genesis Market hiện cho biết các tên miền thuộc về tổ chức lừa đảo này đã bị FBI tịch thu. Logo của cảnh sát châu Âu, Canada và Australia được đưa lên trên trang web, cùng với logo của công ty an ninh mạng Qintel.

Bảo vệ bằng luật

Hiện nay, trên thế giới, vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân được Mỹ, Đức, Pháp, các quốc gia Liên minh châu Âu, Nhật Bản… rất coi trọng. Hơn 80 quốc gia đã ban hành văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Ở khu vực Đông Nam Á, ngoại trừ Singapore, hầu hết các quốc gia còn lại, bao gồm Việt Nam, đều chưa có đạo luật riêng về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Tuy vậy, vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân được quy định rải rác trong các văn bản quy phạm pháp luật với mức độ khác nhau ở Hiến pháp, Luật, Nghị định và Thông tư.

Tại Singapore, Nghị viện nước này thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày 15/10/2012. Luật này công nhận quyền của các cá nhân trong việc bảo vệ các dữ liệu của chính họ. Bên cạnh đó, một số văn bản pháp luật chuyên ngành của Singapore quy định vấn đề này như: Luật An ninh mạng và máy tính, Luật Bí mật công vụ, Luật Giao dịch điện tử, Luật Ngân hàng, Luật Viễn thông, Luật Thống kê…

Theo đó, cá nhân bị thiệt hại bởi hành vi vi phạm bí mật dữ liệu cá nhân có thể khởi kiện theo trình tự tố tụng dân sự để được yêu cầu bồi thường. Tùy thuộc vào mức độ, cá nhân vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 2.000-100.000 SGD hoặc/và phạt tù không quá 12 tháng, trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị phạt tù lên tới ba năm.

Tại Indonesia, tuy chưa xây dựng cơ chế chuyên biệt về bảo vệ bí mật dữ liệu cá nhân, nhưng Luật nước này quy định, các hành vi cố ý vi phạm quyền bí mật đời tư, ngoài việc bị phạt tiền tối đa đến 600 triệu Rupiah, người vi phạm còn có thể bị phạt tù lên đến sáu năm.

Bộ luật Hình sự Indonesia quy định, truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm quyền con người, trong đó có các quyền bí mật dữ liệu cá nhân được thể hiện qua quy định tại Điều 28G Hiến pháp Indonesia.

Bài toán quản lý

Tình trạng lộ lọt, đánh cắp, mua bán dữ liệu cá nhân diễn ra phổ biến ở hầu hết các nước trên thế giới không ngoại trừ Việt Nam. Theo thống kê từ Bộ Công an, dữ liệu cá nhân của hai phần ba dân số Việt Nam đang được lưu trữ, thu thập và chia sẻ trên không gian mạng với nhiều hình thức, mức độ khác nhau. Nguồn dữ liệu cá nhân bị khai thác rất đa dạng, bao gồm: thông tin cá nhân, tổ chức trên toàn quốc đã sử dụng dịch vụ điện lực; thông tin về phụ huynh, học sinh tại các trường trên cả nước; thông tin khách hàng của các ngân hàng... Nhiều dữ liệu thông tin người dùng bị khai thác khi sử dụng dịch vụ viễn thông, thuê bao điện thoại; thông tin khách hàng tại các dự án bất động sản; khách mua hàng điện máy; thông tin của khách hàng đầu tư tài chính, chứng khoán, khách hàng spa, nha khoa, thẩm mỹ viện...

Ngày càng có nhiều chủ thể thu thập, phân tích dữ liệu cá nhân vì những mục đích khác nhau. Thực tế này đặt ra cho Chính phủ bài toán phải quản lý sao cho hiệu quả, bảo đảm xử lý được các hành vi vi phạm pháp luật về thông tin cá nhân; đồng thời, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, các quy định của pháp luật Việt Nam cũng như pháp luật quốc tế.

Do đó, việc nghiên cứu pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân của các quốc gia trên thế giới là rất cần thiết.

Việc tham khảo cách làm của các quốc gia khác, nghiên cứu, xây dựng và ban hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân nhằm tạo cơ chế hữu hiệu thực hiện quyền bất khả xâm phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân đã được quy định tại Điều 21 và 22 Hiến pháp Việt Nam năm 2013.

Theo một số chuyên gia pháp lý, để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, Việt Nam cần thành lập Ủy ban quốc gia về bảo vệ dữ liệu cá nhân với chức năng tham mưu, tư vấn cho Chính phủ, tổ chức, cá nhân; nâng cao nhận thức thông qua các hoạt động giáo dục, nghiên cứu; giám sát thực hiện pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân; điều tra xử lý hành vi có dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân…

Công nghệ nhận dạng khuôn mặt Clearview hỗ trợ cảnh sát Mỹ

Công nghệ nhận dạng khuôn mặt Clearview hỗ trợ cảnh sát Mỹ

Công ty nhận diện khuôn mặt Clearview đã thực hiện gần một triệu lượt tìm kiếm cho lực lượng cảnh sát Mỹ, một đại diện ...

Vụ rò rỉ tài liệu mật: Mỹ thừa nhận nguy cơ nghiêm trọng, Ukraine nói chẳng ảnh hưởng quan hệ, Nga 'ấm ức' nói về căn bệnh đổ lỗi

Vụ rò rỉ tài liệu mật: Mỹ thừa nhận nguy cơ nghiêm trọng, Ukraine nói chẳng ảnh hưởng quan hệ, Nga 'ấm ức' nói về căn bệnh đổ lỗi

Ngày 10/4, Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ về các vấn đề xã hội Chris Meagher cho biết, vụ rò rỉ các tài liệu ...

Triều Tiên đã sẵn sàng trở thành cường quốc không gian, tài liệu mật bị rò rỉ của Mỹ nói gì về tên lửa của Bình Nhưỡng?

Triều Tiên đã sẵn sàng trở thành cường quốc không gian, tài liệu mật bị rò rỉ của Mỹ nói gì về tên lửa của Bình Nhưỡng?

Ngày 12/4, Triều Tiên tuyên bố sẽ theo đuổi thêm nhiều dự án phát triển không gian, trong bối cảnh có thông tin về khả ...

Vụ rò rỉ tài liệu mật: Mỹ tuyên bố quyết 'lật từng tảng đá' để tìm cho ra kẻ đứng sau, Anh phát cảnh báo tới người đọc

Vụ rò rỉ tài liệu mật: Mỹ tuyên bố quyết 'lật từng tảng đá' để tìm cho ra kẻ đứng sau, Anh phát cảnh báo tới người đọc

Ngày 11/4, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin khẳng định, Washington sẽ điều tra triệt để vụ rò rỉ các tài liệu quân sự ...

Tình hình Ukraine: Ông Zelensky biên thư gửi Thủ tướng Ấn Độ, tiếp tục 'điệp khúc' F-16, tài liệu mật bị rò rỉ tiết lộ số tổn thất thực

Tình hình Ukraine: Ông Zelensky biên thư gửi Thủ tướng Ấn Độ, tiếp tục 'điệp khúc' F-16, tài liệu mật bị rò rỉ tiết lộ số tổn thất thực

Ukraine tiếp tục các nỗ lực ngoại giao quốc tể để tìm kiếm sự hỗ trợ quân sự và nhân đạo trong bối cảnh xung ...

(tổng hợp)

Đọc thêm

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC.
Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Hơn sáu thập niên vun đắp tình hữu nghị đang tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Azerbaijan đưa quan hệ Đối tác Chiến lược đi vào chiều sâu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động