Biến tài nguyên văn hóa thành động lực tăng trưởng mới

Hà Anh
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc cách thức sáng tạo, sản xuất và tiêu dùng các sản phẩm văn hóa, việc phát triển công nghiệp văn hóa sẽ mở ra cơ hội để Việt Nam khai thác hiệu quả nguồn lực, nâng cao sức mạnh mềm quốc gia và tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Biến tài nguyên văn hóa thành động lực tăng trưởng mới
Đại biểu tham dự sự kiện. (Nguồn: BTC)

Ngày 5/6, Báo Văn Hóa phối hợp với Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số”.

Hội thảo thu hút sự tham dự của lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh, Hội Nhà báo Việt Nam cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các cơ sở đào tạo.

Văn hóa phải trở thành nguồn lực phát triển

Diễn ra trong bối cảnh nhiều chủ trương, chính sách quan trọng về phát triển văn hóa vừa được ban hành, đặc biệt là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội, hội thảo được xem là diễn đàn để nhận diện những cơ hội, thách thức cũng như đề xuất các giải pháp nhằm đưa công nghiệp văn hóa trở thành một động lực phát triển mới của đất nước.

Phát biểu đề dẫn, TS. Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn Hóa nhấn mạnh, việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW đang đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy phát triển công nghiệp văn hóa trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.

Theo ông, văn hóa ngày nay không chỉ là lĩnh vực bồi đắp đời sống tinh thần mà ngày càng khẳng định vai trò là nguồn lực nội sinh quan trọng, là sức mạnh mềm của quốc gia và là nền tảng để hình thành bản lĩnh, khát vọng sáng tạo của con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Đáng chú ý, các văn kiện quan trọng của Đảng và Nhà nước đã xác lập rõ vị trí của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước. Trong đó, công nghiệp văn hóa được xác định là một hướng đi quan trọng nhằm chuyển hóa tiềm năng và tài nguyên văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần tạo việc làm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Anh Vũ, thách thức hiện nay không chỉ nằm ở việc quán triệt tinh thần nghị quyết mà còn ở khả năng hiện thực hóa các mục tiêu bằng những giải pháp cụ thể, phù hợp với bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số.

Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là cách tiếp cận mới đối với công nghiệp văn hóa trong thời đại số. Từ góc độ này, nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý văn hóa” sang “kiến tạo phát triển công nghiệp văn hóa”, trong đó Nhà nước đóng vai trò tạo lập môi trường thuận lợi, hoàn thiện thể chế và hỗ trợ các chủ thể sáng tạo phát triển.

Các chuyên gia cũng nhận định Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp văn hóa như nền văn hóa giàu bản sắc, kho tàng di sản phong phú, lực lượng sáng tạo trẻ đông đảo và thị trường nội địa ngày càng mở rộng.

Biến tài nguyên văn hóa thành động lực tăng trưởng mới
Các chuyên gia trao đổi tại sự kiện. (Nguồn: BTC)

Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn phát triển chưa tương xứng với tiềm năng do những hạn chế về thể chế, hạ tầng số, nguồn lực đầu tư, cơ chế bảo vệ bản quyền và năng lực cạnh tranh. Đây được xem là những “điểm nghẽn” cần sớm tháo gỡ nếu muốn đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng.

Trong bối cảnh công nghệ số đang thay đổi căn bản phương thức sáng tạo và phân phối sản phẩm văn hóa, các đại biểu đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu xây dựng chủ quyền văn hóa số, phát triển các nền tảng số của Việt Nam, nâng cao năng lực số cho đội ngũ sáng tạo và bảo đảm an ninh văn hóa trên môi trường mạng.

Khơi thông nguồn lực để tạo đột phá

Tại hội thảo, PGS. TS Huỳnh Văn Tới, Thành viên Hội đồng Khoa học và Đào tạo Trường Đại học Văn hóa TP.HCM cho rằng Nghị quyết 80-NQ/TW vừa phù hợp xu thế phát triển công nghiệp văn hóa của thế giới, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Ông nhấn mạnh công nghiệp văn hóa là động lực phát triển, cần gắn với kinh tế sáng tạo, chuyển đổi số và bảo tồn bản sắc dân tộc, đồng thời lấy con người làm trung tâm.

Theo ông, phát triển công nghiệp văn hóa nhằm xây dựng thương hiệu văn hóa Việt Nam, nâng cao sức mạnh mềm và năng lực cạnh tranh quốc gia, nhưng phải bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc dân tộc và hội nhập quốc tế.

Hơn 70 tham luận gửi tới hội thảo cho thấy những cách tiếp cận đa dạng về phát triển công nghiệp văn hóa trong thời đại số, từ điện ảnh, âm nhạc, bảo tàng, di sản đến nội dung số, du lịch văn hóa, đào tạo nhân lực và xây dựng hệ sinh thái sáng tạo.

Nhiều vấn đề được các đại biểu đề cập như tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực; đẩy mạnh chuyển đổi số trong bảo tàng, thư viện; khai thác tài nguyên văn hóa để tạo ra các sản phẩm sáng tạo có giá trị gia tăng cao; đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế trong hoàn thiện thể chế và phát triển thị trường văn hóa.

Trong khuôn khổ chương trình, hai phiên thảo luận “Khơi thông nguồn lực để phát triển công nghiệp văn hóa” và “Bứt phá phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số” đã tập trung đề xuất các giải pháp hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa đồng bộ, thúc đẩy hợp tác công - tư và huy động nguồn lực xã hội cho các hoạt động sáng tạo.

Biến tài nguyên văn hóa thành động lực tăng trưởng mới
Các đại biểu thống nhất rằng phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn gắn với bản sắc dân tộc, khát vọng phát triển và vị thế quốc gia. (Nguồn: BTC)

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao, các quỹ hỗ trợ sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo và thương hiệu văn hóa quốc gia. Theo đó, chuyển đổi số đang mở ra cơ hội lớn để sản phẩm văn hóa Việt Nam tiếp cận thị trường toàn cầu, đồng thời giúp khai thác hiệu quả giá trị của di sản phục vụ giáo dục, du lịch và truyền thông.

Các đại biểu thống nhất rằng phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn gắn với bản sắc dân tộc, khát vọng phát triển và vị thế quốc gia. Nếu khơi thông được nguồn lực, hoàn thiện thể chế và xây dựng hệ sinh thái sáng tạo hiện đại, công nghiệp văn hóa có thể trở thành một trụ cột của nền kinh tế sáng tạo và nguồn sức mạnh mềm quan trọng của Việt Nam.

Hà Nội thu hút khách quốc tế từ chiều sâu lịch sử

Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến là nơi lưu giữ ký ức lịch sử của dân tộc Việt Nam qua hàng nghìn năm ...

Phát động chương trình 'Trao tặng áo dài – Gìn giữ nét đẹp Việt' tại Czech

Nhằm lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng người Việt Nam tại Czech, Hội Văn ...

Mùa Hè ở Moscow: Điểm hẹn của văn hóa, lễ hội và nghệ thuật quốc tế

Khi Moscow chuẩn bị khởi động dự án quy mô toàn thành phố “Mùa Hè ở Moscow”, thủ đô nước Nga tiếp tục khẳng định ...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Không để xã hội giàu lên về vật chất nhưng nghèo đi về văn hóa, đạo đức và các giá trị nhân văn

Sáng 3/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc về Đề án “Xây ...

Karlovy Vary sẽ trở thành điểm hẹn văn hóa của cộng đồng người Việt toàn châu Âu

Trong hai ngày 5-6/6, thành phố Karlovy Vary (Czech) sẽ diễn ra Ngày hội Quảng bá Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài Việt ...

Bài viết cùng chủ đề

Ngoại giao văn hóa

Đọc thêm

Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Sáng 20/10, Ban Nữ công Đối ngoại phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức chương trình ‘Giao lưu nghệ thuật cắm hoa chào mừng Ngày Phụ nữ Việt ...
Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Ngày 20/10, Phó Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch Đối ngoại Dương Nguyễn Quốc Vinh đã tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch.
HCMC Export 2026: Từ 'xuất khẩu tại chỗ' đến hành trình giao thương O2O

HCMC Export 2026: Từ 'xuất khẩu tại chỗ' đến hành trình giao thương O2O

HCMC Export Digital Trade Expo 2026 mở rộng cơ hội để doanh nghiệp đủ điều kiện tiếp cận nhà mua hàng trong nước và toàn cầu, sử dụng dữ liệu ...
Giá vàng hôm nay 21/10/2026 giữ sắc đỏ, thị trường đang tích lũy, bán vàng từ 5 triệu đồng không được dùng tiền mặt

Giá vàng hôm nay 21/10/2026 giữ sắc đỏ, thị trường đang tích lũy, bán vàng từ 5 triệu đồng không được dùng tiền mặt

Giá vàng hôm nay 21/10/2026 tiếp tục giữ đà suy yếu khi giá dầu thô duy trì ở mức cao làm gia tăng lo ngại về lạm phát.
Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Chương trình tham quan, trải nghiệm mô hình chuyển đổi số du lịch được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội),
Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Sắc chàm trên trang phục truyền thống và những công đoạn làm vải lanh được thực hành bởi người dân địa phương tạo nên sức hấp dẫn cho Lễ hội Sắc chàm Lao Chải.
Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Triển lãm đa giác quan ‘Điều quý giá’ qua sự kết hợp nghệ thuật với công nghệ tương tác vừa diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại Hà Nội.
Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Có những khoảnh khắc mà chỉ một bước chân thôi, ta đã chạm tới hai châu lục; chỉ một cái xoay người, ta đã cảm nhận được hai nền văn minh.
Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Một tuần trước hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội, chuyến đi của nhiều khán giả kéo theo nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống, trang phục và vật phẩm lưu niệm.
Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Festival không phải là cuộc hẹn mùa vụ

Một festival cần vượt ra ngoài khuôn khổ của sự kiện, giúp công chúng hiểu hơn về một vùng đất, tạo nên sức sống lâu dài cho các giá trị văn hóa bản địa.
Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Mở rộng không gian tri thức số, đưa văn hoá đọc đến từng mái ấm

Không gian tri thức số đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới đến 40 xã, phường và hệ thống trường học tại Huế, tạo nền tảng để đưa nguồn tri thức đến cộng đồng.
Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Đưa âm nhạc Việt đến gần bạn bè quốc tế

Tại Cuộc thi và Festival Guitar quốc tế Berlin lần thứ 20, âm nhạc Việt Nam hiện diện qua những sáng tác của Giáo sư, Nghệ sĩ Đặng Ngọc Long.
Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Chắp cánh những thước phim từ giảng đường

Từ giảng đường đến màn ảnh rộng, những thước phim sinh viên cần được chắp cánh bằng môi trường sáng tạo, sự đồng hành của người làm nghề.
'Danh thiếp văn hóa': Cầu nối mới cho hợp tác văn hóa và giáo dục Việt Nam - Nga

'Danh thiếp văn hóa': Cầu nối mới cho hợp tác văn hóa và giáo dục Việt Nam - Nga

Hội thảo quốc tế "‘Thẻ danh thiếp văn hóa’ - Công cụ trong chính sách văn hóa và giáo dục quốc tế" được tổ chức tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga.
Điện ảnh Việt Nam mở rộng hiện diện tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Điện ảnh Việt Nam mở rộng hiện diện tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Điện ảnh Việt Nam góp mặt với 5 tác phẩm, được lựa chọn ở 4 hạng mục tại Liên hoan phim quốc tế Busan (BIFF) lần thứ 31 diễn ra từ ngày 6-15/10 tại Hàn ...
Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai Chương trình hành động quốc gia về Nghệ thuật làm gốm của người Chăm.
Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Là loại hình âm nhạc truyền thống đặc sắc, kết tinh giá trị văn hóa và nghệ thuật của vùng đất cố đô, ca Huế đang xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh.
Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Nền tảng ‘Hành trình du lịch di sản Hà Nội’ giúp người dân và du khách tiếp cận các di tích tiêu biểu của Thủ đô qua điện thoại thông minh.
Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre có phạm vi nghiên cứu 9.000ha, định hướng bảo tồn các địa điểm lịch sử.
Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo “Những phát hiện mới về Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61, năm 2026”.
UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Văn phòng UNESCO tại Việt Nam trao Bằng khen cho 41 nghệ nhân, người thực hành có đóng góp trong bảo vệ, thực hành và trao truyền di sản thờ Mẫu.
Phiên bản di động